"DOM" (Contén)

PERSOEIRO

Médico militar. Licenciouse en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela (1874) e doutorouse en Madrid (1875). En 1877 ingresou na Sanidad Militar e foi destinado a Cuba. En La Habana doutorouse en farmacia (1880) e en ciencias naturais (1883). Ocupou a cátedra de Historia Natural e Zootecnia na Escuela de Agricultura de la Isla de Cuba (1883) e a de Física e Química na Escuela de Artes y Oficios (1885). En 1895 volveu definitivamente á Península e acabou os estudios de dereito en Madrid. Continuou exercendo como médico militar nos hospitais da Coruña, Segovia e Alacant. Trala súa xubilación dedicouse a realizar obras benéficas a través de institucións como o Patronato de Caridad. Colaborador da prensa galega e de revistas científicas, publicou Enfermedades y mortalidad en el Ejército (1883). Foi membro da Real Academia Gallega e da Sociedad Española de Historia Natural.

PERSOEIRO

Escultor. Formouse no obradoiro de Donatello e introduciu o estilo renacentista en Castela e Andalucía, onde se trasladou para montar o sepulcro do cardeal Diego Hurtado de Mendoza da catedral de Sevilla que realizara en Xénova entre 1508 e 1510. Das súas obras destacan os sepulcros do príncipe Xoán en Santo Tomás de Ávila (1513) e dos Reis Católicos na capela Real de Granada, labrado en Xénova en 1517 e instalado en 1522. Para a mesma capela encargáronlle os sepulcros de Filipe o Fermoso e de Xoana a Tola pero non chegou a realizalos.

PERSOEIRO

Navegante portugués. Descubridor das illas de Reunion e Mauricio.

PERSOEIRO

Político. Graduado Social pola Escola de Santiago de Compostela, foi presidente das confrarías da provincia da Coruña e fundador (1974) e presidente da Federación de Confrarías de Pescadores de España. Na etapa preautonómica foi conselleiro de Pesca e nas lexislaturas constituínte (1977-1979) e primeira (1979-1982) foi senador pola Coruña pola UCD.

PERSOEIRO

Bispo de Tui (1775-1796). Licenciado en Leis pola Universidad de Salamanca, foi cóengo lector en Plasencia e Salamanca antes de ser nomeado bispo de Tui. Durante o seu bispado foron construídas, entre outras, as igrexas de Amorín, Celeiros, Ponteareas, San Mateo de Oliveira, San Bernabé de Graña e San Salvador de Prados e o muíño de aceite de Pousa de Sobreiras.

PERSOEIRO

Escritor e xornalista. En 1993 obtivo o Premio Calderón de la Barca coa obra Para quemar la memoria e en 1994 presentou Qué hizo Nora cuando se marchó?, coa que tentou dar continuidade á coñecida obra de Henrick Ibsen, Casa de bonecas. En galego publicou o monólogo Mariana (1997).

PERSOEIRO

Militar e político, conde de Luchana, duque da Victoria, duque de Morella e príncipe de Vergara (1872). Deixou o seminario dos dominicanos de Almagro aos quince anos para loitar na Guerra de Independencia fronte a Napoleón. En 1815 marchou a América, onde combateu os independentistas e, ao morrer Fernando VII, púxose ao servizo de Isabel II para combater os carlistas. Ascendeu a xeneral, acadou a vitoria de Luchana (1836) e negociou co xeneral Maroto o Convenio de Vergara (1839), que remataba coa Primeira Guerra Carlista. Trala renuncia da raíña rexente María Cristina, foi nomeado rexente (1840-1843). O período do seu goberno caracterizouse pola inestabilidade política e as revoltas sociais; finalmente, unha coalición de progresistas e moderados expulsouno do poder e houbo de exiliarse en Inglaterra. Regresou a España co goberno de R. M. Narváez; e Isabel II confioulle a presidencia do consello de ministros, cargo que ocupou durante o Bienio Progresista (1854-1856).

PERSOEIRO

Poeta. Residiu en España (1892-1899) e ensinou literatura e historia en Bos Aires. A súa poesía, inspirada en R. Darío, L. Lugones e A. Machado, tratou temas cotiáns. Publicou Las iniciales del misal (1915), Versos de Negrita (1920) e Vida (1957).

PERSOEIRO

Escritor. Publicou ensaios sobre a literatura italiana e as súas novelas tratan o tema da homosexualidade. Da súa produción destaca Le roman italien et la crise de la conscience moderne (1958), L’échec de Pavese (1967) e Dans la main de l’ange (Premio Goncourt 1982).

FAMILIAS

Familia de músicos e compositores italianos. Domenico Maria (Boloña 1513 - 1574) foi mestre de capela de San Petronio, da capela papal de Roma e autor de numerosos madrigais. O seu fillo Alfonso (Boloña 1543-1588), chamado Alfonso I, compuxo madrigais, cancións e obras para laúde, e o seu neto Alfonso (Londres 1575? - Greenwich 1628), coñecido como Alfonso II, foi laudista, cantante e violista. Traballou na corte inglesa e compuxo pezas para laúde e viola.

PERSOEIRO

Pintor. Discípulo de Il Cigoli, foi pintor da corte do cardeal Gonzaga (1613-1622). Traballou na catedral e no castelo de Mantua e asimilou, en Venecia, a obra de Tiziano e de Palma. Uniu o concepto pictórico de Caravaggio co virtuosismo lumínico de Adam Elsheimer. Das súas obras destaca Melancolía (1621?).

PERSOEIRO

Pintor italiano. Coñecido como Il Sarzana, formouse en Xénova e Roma. A súa obra caracterizouse polo eclecticismo e o manierismo. Destacan, entre outras, Escenas da vida de Esther no palacio Lomellini.

GALICIA

Xeógrafo, matemático e político. Na Universidade de Santiago de Compostela doutorouse en Teoloxía en 1812 e en Artes en 1814; tamén obtivo o grao de bacharel en leis e canons. Na universidade compostelá foi profesor de retórica, lóxica e matemáticas, ata que en 1818 gañou a cátedra desta última especialidade. En 1817 comezou a traballar na Carta Geométrica de Galicia, que rematou en 1834 (aínda que a impresión do mapa demorouse ata 1845). A súa actividade política liberal levouno a ser procesado pola Real Audiencia en 1814; en 1815 restituíronlle os seus dereitos. Adherido ao levatamento de 1820, foi secretario da Deputación Provincial de Galicia. En 1825 sufriu novas represalias políticas, que cesaron en 1826. En 1834 obtivo a cátedra de Física, Mecánica e Delineación na Real Sociedad Económica de Amigos del País de Santiago. Co cambio de réxime foi nomeado director do Observatorio Astronómico de Madrid e catedrático da Escuela de Ingenieros Geógrafos. Entre 1836 e 1844 foi deputado en...

PERSOEIRO

Arquitecto. En 1871 obtivo o título de mestre de obras e en 1874 conseguiu a praza de mestre de obras militares de terceira clase e foi destinado á comandancia de Vigo, cidade na que acadou o posto de director facultativo das obras municipais. Foi profesor de debuxo da Escola de Artes e Oficios. Paralelamente ao seu emprego como técnico militar, desenvolveu un amplo labor como arquitecto civil e, ao non ter o título oficial de arquitecto, tivo problemas coa Junta Central de Arquitectos e coa Asociación de Arquitectos de Galicia, pero contou co apoio do concello vigués. A súa obra, de carácter ecléctico e monumental, asumiu as novas tendencias modernistas. Entre as numerosas obras que realizou en Vigo destacan as casas de Manuel Bárcena na rúa Policarpo Sanz (1879-1884); a de Pedro Román, sede do antigo Casino e convertida en Biblioteca Central (1889); a de Prudencio Nandín na praza de Compostela (1892-1902); a casa de Ledo na porta do Sol (1893); a de Felipe Collazo na avenida de Montero...

GALICIA

Arquiveira. Licenciada en Filosofía e Letras, dirixiu o Arquivo da Delegación de Facenda en Vigo (1958) e foi bibliotecaria da Fundación Penzol. Foi directora do Arquivo Histórico Provincial de Ourense (1969) e do Arquivo da Delegación de Facenda en Ourense. Entre as súas obras destacan Archivo Histórico Provincial de Orense: guía del investigador (1977), El Archivo del Monasterio de Celanova (1991), As Barcas e os barcos de pasaxe na provincia de Ourense no antigo réxime (1999), A Cidade de Ourense: unha visión a través dos séculos (2001). Membro correspondente da Real Academia de la Historia (1980), recibiu, entre outras distincións, o Lazo de la Orden de Alfonso X (1974).

PERSOEIRO

Pintor. Formouse en Madrid e na Llotja de Barcelona. Presentouse coa obra Els traginers (1866). En 1874 recibiu unha bolsa e trasladouse a Roma. A súa pintura está marcada polo naturalismo e o seu estilo é detallista e luminoso. Na Colección Caixanova consérvanse debuxos de temática galega realizados en Vigo en 1887.

GALICIA

Xornalista, coñecido polo pseudónimo de Borobó. Estudiou filosofía e letras na Universidade de Santiago de Compostela. En 1936 adheriuse á UGT e loitou na Guerra Civil, na que foi comisario de Transporte no III Corpo do exército republicano. Durante a contenda colaborou no periódico de campaña republicano Estímulo. En 1939 afiliouse ao PSOE. Trala finalización da guerra, estivo prisioneiro en diversos campos de concentración. A partir de 1940 colaborou nos periódicos El Español e La Estafeta Literaria, a revista Fantasía e o diario Madrid. Foi director do diario La Noche de Santiago de Compostela. Neste xornal publicou os seus “Anacos”, crónicas variadas da vida real e de noticias de actualidade, ademais de coordinar as páxinas literarias e universitarias dende as que se deron a coñecer os integrantes da xeración de La Noche. En abril de 1960 pasou a dirixir El Correo Gallego. Posteriormente trasladouse a Madrid para...