"car" (Contén)

1. Reducir algunha cousa á nada.

2. Dar nicadas unha ave.

REPUBLICAS

República de América Central situada entre Honduras, ao N, Costa Rica, ao S, e bañada polo Mar Caribe, ao L, e polo Océano Pacífico, ao O (131.812 km2; 5.208.000 h [estim 2001]). A súa capital é Managua.
Xeografía física
O país está dividido por unha depresión en partes ben diferenciadas: a depresión en si, que inclúe a rexión lacustre das concas de Managua e de Nicaragua; a vertente do Pacífico, composta por unha estreita faixa ao O da depresión, constituída en parte por terras baixas e chás favorables para a agricultura e onde se concentra máis da metade da poboación; e a área de volcáns ao N da rexión anterior, con algúns volcáns activos, como o Cosigüina ou o Momotombo. No L da depresión esténdese o escudo central, meseta de rochas volcánicas, profundamente atravesada por numerosos ríos que desembocan no Mar Caribe (Coco, Prinzapolka, Grande de Matapalpa e Siquia) e que formaron unha baixa chaira litoral (costa de Los Mosquitos)....

LAGOS

Lago do SO de Nicaragua (8.430 km2) que constitúe a conca lacustre máis grande de América Central. Ocupa unha parte dunha depresión de orixe tectónica que sufriu movementos de submersión en tempos xeolóxicos recentes, acompañados dunha notable actividade volcánica. Comprende as illas Ometepe, Zapatera, Solentiname e o arquipélago de Isletas.

1. Relativo ou pertencente a Nicaragua ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Nicaragua.

3. Literatura en castelán producida en Nicaragua. Despois da independencia do país, a literatura desenvolveuse sen autores destacados, ata  Rubén Darío, con quen se iniciou unha corrente literaria modernista. No segundo cuarto do s XX apareceu un movemento de vangarda seguidor de Rimbaud, Lautréamont e o surrealismo (J. Coronel Urtecho, L. Alberto Cabrales) que produciu os grupos das revistas Vanguardia e Cuadernos del taller San Lucas (P. Antonio Cuadra, A. Ordóñez, J. Passos). Cara á metade da década de 1950 destacaron os poetas E. Mejía Sánchez, C. Martínez e, fundamentalmente, Ernesto Cardenal, aos que se uniron J. Eduardo Arellano, L. Rugama, Roberto Cuadra, F. Valle, Y. Blanco, O. Robleto e G. Belli. A narrativa mantivo a tradición realista e costumista con H. Robleto, A. Calero e J. Román. En teatro destacaron a finais da década de 1970 A. Ycaza, H. Peña, R. Steiner e E. Fernández Morales. Na década de 1990, cómpre salientar o labor dos narradores Gioconda Belli, autora...

PERSOEIRO

Compositor alemán. Formouse en Berlín e Roma e dirixiu a ópera de Königsberg e a ópera da Corte de Berlín. Compuxo música relixiosa e as óperas Il templario (1840) e Die lustigen Weiber von Windsor (As felices viúvas de Windsor, 1849).

PERSOEIRO

Compositor danés. De comezos románticos e influído por Wagner, está considerado o creador da música moderna danesa. Das súas obras destacan seis sinfonías (1892-1925), dúas cantatas, as óperas Saul och David (1901) e Maskarade (1906), un concerto para violín (1911), un para frauta (1927) e un para clarinete (1928).

PERSOEIRO

Arquitecto. Iniciouse con Lucio Costa, a quen sucedeu na dirección da construción do Ministério de Educação de Rio de Janeiro (1937-1945). A súa obra oscilou entre as formulacións funcionalistas e un formulismo a miúdo cargado de símbolos. Juscelino Kubitschek encargoulle un conxunto de edificacións na beira da lagoa da Pampulha (1942) e os edificios representativos e públicos de Brasilia (1956-1961), como o Palácio da Alvorada (1957) e a Catedral Metropolitana (1958). A mediados da década de 1960 exiliouse a causa da súa militancia comunista. Fixo os planos da Universidade de Haifa e traballou tamén en Alxeria e Francia. Cando regresou a Brasil realizou, entre outras obras, o Museo de Arte Contemporânea de Niterói (1991). En 1988 recibiu o Premio Pritzker de Arquitectura e un ano despois o Premio Príncipe de Asturias das Artes.

PERSOEIRO

Debuxante de cómics. As súas tiras caracterízanse por estar cheas de personaxes estraños e deformes, e pola complexidade das súas estruturas. Colaborador nas revistas Fierro, Écho des Savanes e Il Griffo, destacan os seus álbums Crónicas de la Pampa Vasca (1990), Fantagas (1995) e Eko el Mago (1996).

1. Fungo de sombreiro convexo, lixeiramente viscoso, de cor alaranxada, con manchas verdosas e de láminas decorrentes. Dáse nos piñeirais e é un dos cogomelos máis prezados e máis consumidos.

2. Fungo de sombreiro convexo, de 4 a 15 cm de ancho, lixeiramente viscoso, de cor vermella escura, con manchas verdosas e láminas decorrentes. Dáse nos piñeirais e é moi consumido.

3. Cogomelo de sombreiro de 5 a 10 cm de ancho, de superficie seca ou aveludada, e de cor encarnada ou alaranxada, que ten o pé curto e láminas densas. Dáse en bosques caducifolios, especialmente en bidueirais.

PERSOEIRO

Veterinario e microbiólogo francés. Descubriu numerosos microorganismos axentes de doenzas animais e xeneralizou o emprego da tuberculina como medio de diagnose precoz da tuberculose dos bóvidos.

1. Facer saber algunha cousa a alguén, darlle coñecemento ou noticia.

2. Comunicar formalmente ao seu destinatario unha resolución administrativa ou xudicial.

PERSOEIRO

Política e psicóloga. Foi deputada nas Cortes por Ourense polo PSdeG-PSOE entre a III e a VI lexislaturas (1986-2000) e senadora pola mesma cidade na VII lexislatura (2000-2004). Pertenceu á comisión executiva galega do PSdeG-PSOE e foi coordinadora provincial do partido en Ourense.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Córdoba, Andalucía, situado ao N de serra de Cabra e bañado por diversos afluentes do río Guadajoz (5.626 h [2001]).

GALICIA

Músico e compositor. Comezou a súa formación musical con oito anos. Formou parte do Grupo Didáctico da Universidade Popular de Vigo, co que gravou un disco triplo didáctico, e da Banda de Gaitas Xarabal, ambas formacións dirixidas polo mestre Antón Corral. En 1989 gravou co grupo irlandés The Chieftains a banda sonora do filme A Illa do Tesouro, co que principiou un percorrido de universalización da música galega. Foi profesor de gaita e frauta de pico no Conservatorio Superior de Música de Vigo, obtivo o Premio Extraordinario Fin de Carreira de frauta de pico no Conservatorio Superior de Música de Madrid e gañou varias edicións consecutivas do Premio Macallan para solistas de gaita do Festival Interceltique de Lorient. A comezos da década de 1990 creou, xunto con outros músicos procedentes da súa etapa na Universidade Popular de Vigo, o grupo de música folk Matto Congrio. A partir de 1994 iniciou a súa andaina co seu propio grupo, co que explorou as conexións...

GALICIA

Deseñador gráfico. Militante comunista desde 1957, estudou ciencias políticas en Moscova e en 1963 a dirección do PCE encargoulle a organización do partido en Vigo. Cofundador do Partido Comunista de Galicia (PCG), foi membro do comité central do PCE en París e participou en numerosas actividades políticas e sindicais, como a folga xeral de Vigo ou a readmisión dos despedidos das factorías navais, e sufriu varias detencións. Exiliado en Francia, participou en diversas actividades nos campos da paz e do desarme. Coa fin da ditadura, regresou a Vigo, onde fundou a empresa Variografik e foi concelleiro durante dúas lexislaturas. Fundou a Asociación España-URSS. Escribiu e debuxou, entre outras obras, Vigo a través de la Historia, Galicia al pié de la letra, Historia gráfica de Galicia e Tres mil años de escritura. Membro da Fundación Gutenberg, deseñou a letra medieval Gallaecia-Castelo.

GALICIA

Médico. Obtivo o título na Universidad de Madrid en 1884. Foi inspector de sanidade en Badajoz e no Páramo durante a epidemia de gripe e varíola de 1918. Fundou un hospital para enfermos mentais en Sarria e escribiu Alucinaciones? (1927), Intrusismo y ejercicio ilegal de la Medicina, Horas de arte médica, Paidología e Tratamientos de niños retrasados entre madre e hija.