"ISM" (Contén)

PERSOEIRO

Militar. Xefe da escolta do presidente da República entre 1934 e 1936. Durante a Guerra Civil ocupou altos cargos no exército republicano. En febreiro de 1939 foi nomeado xefe do estado maior do exército, cargo que non chegou a ocupar ao alzarse contra o goberno de Negrín e constituír o Consejo Nacional de Defensa o 4 de marzo do mesmo ano. Intentou negociar a paz co goberno de Burgos, pero finalmente tivo que ordenar a rendición dos exércitos republicanos. Exiliouse en Londres onde foi colaborador na BBC co alcume de Juan de Padilla; dende alí marchou a América do Sur e en 1961 regresou a España. Escribiu as obras: The Last Days of Madrid (Os últimos días de Madrid, 1939) e Así cayó Madrid   (1968).

1. Transformación catastrófica da superficie da Terra producida por fenómenos violentos e de gran magnitude, como terremotos ou erupcións volcánicas.

2. Desastre de tipo social ou político.

1. Condición ou calidade de catalán.

2. Movemento que propugna o recoñecemento político de Catalunya e defende os seus valores históricos e culturais.

3. Palabra ou característica idiomática propia da lingua catalá presente noutra lingua.

1. Actitude catastrofista.

2. Cada unha das teorías sobre a historia xeolóxica e biolóxica da Terra que describe a presenza de cambios bruscos, rápidos e discontinuos. No catastrofismo clásico destacou a figura do científico francés Georges Cuvier, quen xustificaba o irregular rexistro fósil na existencia de catástrofes (grandes terremotos, diluvios, cataclismos volcánicos, etc) que provocaron sucesivas extincións de seres vivos -seguidas de novas creacións- e modificacións notables na codia terrestre. Ese catastrofismo, de orixe divina para uns, ou natural para outros, tiña unha sólida base en certas observacións e na idea aceptada na época de que a idade do planeta era de só uns miles de anos e acadou amplo recoñecemento entre os naturalistas anteriores á primeira metade do s XIX. Segundo avanzaba o s XIX, o catastrofismo substituíuse por outras teorías. O uniformismo de James Hutton, que afirmaba que os procesos xeolóxicos ao longo do tempo eran esencialmente uniformes en intensidade, e o actualismo...

1. 1. Libro que contén un sumario dos principios da doutrina cristiá, xeralmente en forma de preguntas e respostas. A Igrexa Católica publica unha edición oficial na que vai recollendo os cambios que se introducen no seu corpo doutrinal. Este catecismo oficial ten un carácter universal; outras compilacións doutrinais empréganse para a aprendizaxe dos catecúmenos. Xa dende a Alta Idade Media apareceron textos en forma de cuestionario. En Francia tivo unha gran difusión o ABC des simples gens de Gerson, de finais do s XV, e en Inglaterra o catecismo de Colet. A Reforma supuxo unha grande expansión dos catecismos: Lutero publicou o Kleiner Katechismus (1529), para nenos, e máis tarde Calvino e Butzer seguiron o seu exemplo. Entre os católicos os máis destacados foron: Summa Doctrinae Christianae (1554), de Petrus Canisius, e o Catecismo romano (1566), que recollía as conclusións do Concilio de Trento (simplificado no ano 1581). Un dos que maior difusión acadou...

   2. Obra que explica algnha ciencia ou arte baixo a forma de preguntas e respostas.

   3. Libro que contén un resumo dos principios dunha doutrina.

   4. catecismo político

      Compendio doutrinal dirixido ás clases populares e empregado, especialmente no s XIX, para divulgar teorías políticas e sociais a través de preguntas e respostas, dun xeito semellante aos catecismos tradicionais da doutrina cristiá. Algúns exemplos, fóra do ámbito galego, foron o Catecismo político para instrución del pueblo español (Cádiz, 1810), o Catéchisme des industriels (1823-1824), de Saint-Simon, ou o Catecismo político (1865), de Rodríguez Valhondo, dedicado aos escolares. Os galeguistas, así mesmo, empregaron os catecismos para difundir as súas doutrinas entre a poboación en diferentes ocasións. La primera luz (1860), de Manuel Martínez Murguía, é un catecismo destinado á alfabetización patriótica no que se resolven cuestións relacionadas coa xeografía, a historia, a relixión e a literatura de Galicia ao longo de vinte temas. Outro destes compendios doutrinais é o Catecismo do labrego (1889), de Valentín Lamas Carvajal, quen expón...

2. Ensino elemental da doutrina cristiá, especialmente dirixida aos nenos.

3. Conxunto de principios e puntos básicos dunha doutrina.

1. Ensinanza do catecismo.

2. Maneira de instruír mediante preguntas e respostas.

1. Conxunto de manobras realizadas cun catéter, con finalidade diagnóstica ou terapéutica.

2. Introdución dun catéter ata as cavidades cardíacas. O catéter que se emprega habitualmente é de polietileno e radiopac. Introdúcese, baixo control radiolóxico, por unha vea do brazo ou da coxa para chegar ata a aurícula dereita, ao ventrículo dereito e á arteria pulmonar; se se introduce o catéter por unha arteria periférica chega, a contracorrente do fluxo sanguíneo, ao ventrículo e á aurícula esquerdos, e tamén ás arterias coronarias.

3. Introdución dun catéter nun uréter ou nos dous. Ten finalidades diagnósticas ou terapéuticas.

4. Introdución dun catéter na vexiga dos ouriños a través da uretra. Os seus obxectivos principais son baleirar a vexiga en casos de retención e de incontinencia urinaria, obter mostras de ouriños para análises clínicas e practicar estudios sobre a vexiga en determinadas enfermidades. OBS: Tamén recibe o nome de sondaxe vesical.

1. Forma do cristianismo que define a Igrexa Católica romana. É a relixión dos seguidores de Cristo que están en plena comuñón co bispo de Roma (o Papa ou Sumo Pontífice), cabeza do colexio episcopal, sucesor do colexio apostólico. Preséntase como o sistema doutrinal propio da Igrexa Católica, baseada na Biblia, na Tradición e no Maxisterio. Amósase ademais como un pensamento e unha visión das realidades humanas segundo esta mesma doutrina. Os trazos fundamentais que distinguen o catolicismo das outras confesións cristiás son, á parte da autoridade suprema do Papa, a observancia dos sete sacramentos, o sacerdocio xerárquico e a devoción aos santos, especialmente á Virxe María. O catolicismo non é un concepto completamente idéntico ao de Igrexa Católica: o conxunto de ideas e valores constitutivo do catolicismo considérase como unha síntese realizada no entendemento humano en cada momento determinado e, polo tanto, no interior dun proceso histórico. Por iso, presenta unhas características...

2. Calidade de católico.

3. Conxunto dos que practican a relixión católica.

4. Movementos do catolicismo no s XIX que intentaban conciliar a Igrexa Católica coas ideas e as institucións do liberalismo. Os Papas Gregorio XVI e Pío IX rexeitaron as posicións máis extremas deste tipo de catolicismo, como por exemplo as de Lamennais en Francia, que querían converter a Igrexa na inspiradora dos movementos de liberación, mesmo revolucionarios.

5. Movemento social católico.