"Nande" (Contén)

GALICIA

Debuxante e profesor, irmán de Xoán Fernández Pérez. Coñecido tamén como Xesta, foi profesor de debuxo lineal, de figura e adorno, modelado e baleirado en varios centros educativos ourensáns. En 1931 foi nomeado director da Escola de Artes e Oficios de Ourense e no 1936 foi destituído dos seus cargos. Despois de ser rehabilitado, volveu exercer a docencia no Seminario Conciliar, na Escola de Comercio e na Escola de Formación Profesional. Destacou como retratista.

GALICIA

Lingüista. Doutorouse en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela (1983). Catedrática de Lingüística Xeral na mesma universidade, centra a súa investigación na lingüística aplicada na vertente de trastornos na comunicación, na lingüística actual na esfera de fundamentos e correntes para o estudo das linguas e na historiografía da lingüística. Publicou varios artigos en revistas especializadas e libros no campo da epistemoloxía da lingüística, da lingüística xeral e da lingüística aplicada: La investigación lingüística desde la filosofía de la ciencia (A propósito de la lingüística chomskiana) (1986), Las categorías gramaticales (morfológicas) en español (1993) e Introdución a la Lingüística. Dimensiones del lenguaje y vías para su estudo (1999).

GALICIA

Arquiveiro, irmán de Luís Fernández Pérez. Coñecido como Xesta, licenciouse en Filosofía e Letras. En 1911 ingresou no corpo de arquiveiros, bibliotecarios e arqueólogos. Foi xefe da Biblioteca Provincial de Ourense e director do Arquivo de Facenda e do Museo Arqueolóxico Provincial. Colaborador de Galicia Moderna e do Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos de Orense, publicou La nueva Biblioteca Provincial de Orense. Su resurgimiento (1942). Foi membro correspondente da Real Academia Galega, do Centro de Estudios Históricos de Valladolid e da Real Academia de la Historia.

GALICIA

Historiadora e política. Exerceu a docencia no ensino medio e na UNED de Pontevedra. Foi concelleira polo Partido Popular no concello de Vigo (1995-1999) e deputada por Pontevedra na IV lexislatura (1993-1997), durante a que presidiu a comisión de Industria, Enerxía, Comercio e Turismo.

PERSOEIRO

Arquiveiro, historiador e filólogo. Doutor en Filosofía e Letras (1940), foi director do arquivo xeral do ministerio de Información e Turismo e da Hemeroteca Nacional. Profesor de prehistoria e historia antiga na Universidad de Madrid, obtivo a cátedra de Filoloxía na Universidad de Murcia en 1945. Das súas obras destacan Fray Benito Jerónimo Feijoo y sus mejores páginas seleccionadas (1939), Un gran dicionario latino del siglo XIII (1940), La enseñanza del latín en Nueva España (1941), Catálogo de los Códices Clásicos latinos de la Biblioteca Universitaria de Salamanca (1942), San Valerio como fuente histórica. La España del siglo VII (1943), El “explicit” de códices fechados españoles en el siglo XV (1945), Abadologio del monasterio de Osera 1672 a 1824 (1945), Dicionario del latín dos canteiros de Galicia (1946), Los manuscritos gramaticales latinos de la Biblioteca Nacional (1947), Publicaciones diarias...

GALICIA

Avogado e político. Foi secretario da Xunta Central de Galicia, constituída en Lugo en 1843. Apoiou o levantamento de Solís en abril de 1846, tralo que fuxiu a Portugal. Colaborou nunha nova revolta republicana liderada polo deputado Pereira, polo que foi detido e confinado no castelo de San Antón. Foi deputado (1854-1856) pola provincia da Coruña. Defendeu a permanencia do sistema foral no congreso agrícola celebrado en Santiago en 1864.

PERSOEIRO

Cantante e actriz. Coñecida como María Dolores Pradera, traballou como actriz de cine e de teatro e como cantante. Acompañada por Los gemelos, popularizou temas como Amarraditos, La flor de la canela, Fina estampa, Caballo prieto azabache, El tiempo que te quede libre ou El día que se hizo tarde. Da súa filmografía sobresaen Mi vida en tus manos, Antes de entrar dejen salir, Altar Mayor e Inés de Castro, e como actriz teatral participou en Madre, el drama padre, El Jardín de los cerezos, Soledad, La Celestina e Mariana Pineda. Da súa discografía, destaca A mis amigos (1988-1990), María Dolores (1989), Entrañable (1990), Por Derecho (1992), Toda un vida (2000), A Carlos Cano (2000), Esencia de mujer (2001) e As de corazones (2002). Debido á censura, en 1992 recolleu o Premio Larra, que lle fora outorgado...

GALICIA

Historiador. Doutor en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela, é profesor de historia (1993) e director do departamento de Historia Contemporánea (1997) da universidade compostelá. Foi coordinador, xunto con Ramón Villares, da edición da colección Clásicos Agrarios Galegos (15 vols, 1997). Colaborou en diversas revistas e destacan as súas obras La sociedad rural en la España contemporánea. Mercado y patrimonio (1996), en colaboración con X. L. Balboa López, Labregos con ciencia. Estado, sociedad e innovación tecnolóxica na agricultura galega, 1850-1939 (1992, Premio da Crítica 1993 e Premio Losada Diéguez 1993) e Terra e Progreso (2000). Membro do consello científico do Instituto Universitario de Investigacións e Desenvolvemento de Galicia (IDEGA).

GALICIA

Xornalista. Licenciouse en Ciencias da Información pola Universidad Complutense de Madrid. Xefe do servizo de prensa e comunicación-protocolo da Deputación Provincial de Lugo, dirixe as revistas Lucus Lucus e Palacio do Rei e colabora en La Voz de Galicia e El Ideal Gallego. Foi realizador e director de cine e TV e recibiu o segundo premio no Certamen de Cine Etnográfico de Zaragoza. Publicou Apuntes para la historia de la prensa en Galicia en el siglo XIX (1981).

GALICIA

Autor, actor e director teatral. Coñecido como Maximino Keyzán, licenciouse en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. A súa actividade teatral, que comezou en Santiago, continuou en Vigo, ao abeiro dun importante movemento de teatro afeccionado. En 1967 creou o Teatro Keyzán co que realizou espectáculos como Ligazón (1967), a partir do texto de Valle-Inclán, La excepción y la regla (1967), sobre o texto de Brecht, ou El Diploma (1967), segundo a obra de Luigi Pirandello. Este labor de presentación de autores contemporáneos foi acompañado coa realización de novos espectáculos con textos de Jardiel Poncela, Alejandro Casona, Molière ou Blanco Amor. Outros traballos importantes foron A raposa e as uvas (1985), sobre un texto de Guilherme Figueiredo, Despois de Magruitte (1992), no que partiu da obra de Tom Stoppard, ou La puerta del paraíso (1993), segundo o texto de Miguel Cobaleda. En 1991 dirixiu Así é, se vos parece, espectáculo creado co texto homónimo...

PERSOEIRO

Gramático. Foi investigador do Centro de Estudios Históricos onde pertenceu ao grupo de lingüistas formado por Navarro Tomás e Rafael Lapesa. Foi profesor de latín e grego, tradutor do tratado de Paul Kretschmer sobre a lingüística grega e latina, e lector de castelán na Universidade de Hamburgo (1925-1926). Comezou a recompilar en fichas -que el denominou cédulas- o seu Archivo Gramatical de la Lengua Española (AGLE), constituído por máis de 100.000 citas que recollían fenómenos de lingua, coa intención de que lle servisen de corpus para a confección da gramática que proxectaba (editado polo Instituto Cervantes, a cargo de José Antonio Millán, Maite Rivero e Ignacio Bosque, 1997-2002). Á súa morte só aparecera un volume da Gramática Española (Los sonidos, el nombre y el Pronombre) (1951) e os seguintes quedaron en distintos estadios de elaboración, pero foron publicados posteriormente (1985-1991). Influenciado, sobre todo, por L. Hjelmslev, K. Bühler, R. Jakobson, a escola...

GALICIA

Químico. Doutorouse en Ciencias Químicas pola Universidade de Santiago de Compostela (1956) e especializouse na química de polímeros orgánicos na Yale University (1956-1959). Posteriormente traballou no desenvolvemento de córneas artificiais e outros implantes oftálmicos no Massachusetts Eye and Ear Infirmary (Boston). En 1964 entrou na Retina Fundation onde continuou cos seus traballos sobre materiais sintéticos para uso oftálmico, especialmente no estudo de materiais para as lentes de contacto. En 1971 converteuse no xefe do laboratorio de polímeros biomédicos de The Schepens Eye Research Institute (Boston) e en 1998 científico emérito da mesma institución. Entre outras distincións, recibiu o título de doutor honoris causa en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela (1988) e o Pergamiño de Honra e Louvanza da fundación do Patronato do Pedrón de Ouro (1997).

GALICIA

Filólogo. Graduouse en Filoloxía Románica na Universidade de Santiago de Compostela coa memoria de licenciatura Aprosimación á vida e á fala mariñeiras de Cariño (1974) e doutorouse (1979) coa tese O verbo. Contribución á dialectoloxía galega, a primeira que se presentaba en lingua galega na facultade de filoloxía compostelá. Catedrático de Filoloxía Románica (1992), deu conferencias sobre o galego moderno na University of California Santa Barbara, no University Center de New York e nas Universidades de Heidelberg, Trier e Berlín. Investigador do Instituto da Lingua Galega (ILG) desde 1973, forma parte desde 1974 do proxecto do Atlas Lingüístico Galego e é responsable do Arquivo do Galego Oral do ILG. Participou na recollida do material dos puntos do dominio galego do Atlas Linguarum Europae e do Atlas Lingüístico de España y Portugal, e pertence ao comité galego do Atlas Linguistique Roman. Como membro do ILG participou na redacción das Bases prá unificación das normas lingüísticas do...

PERSOEIRO

Poeta e ensaísta. Abandonou os estudios de arte para dedicarse á literatura e foi profesor en Yale e na Universidad de La Habana. Publicou Elegía como un himno (1950), Con las mismas manos 1949-1962 (1962), La poesía contemporánea en Cuba 1927-1953 (1954) e Sí, a la revolución (1961).

GALICIA

Artista plástico. Coñecido como Xavier Ríos, a súa obra moveuse entre a dualidade da pintura e da escultura, do orgánico e do xeométrico, e do concreto e do abstracto, que lle permiten analizar o espazo e os seus elementos. Realizou exposicións en cidades galegas e participou, entre outras mostras, en diversas convocatorias de Novos Valores (Pontevedra), Bienal Pintor Laxeiro (Lalín), Certame de Pintura de Cambre, De Costa a Costa (Gran Teatro de La Habana, 1998), Arte e Solidariedade (2000) e Brétema (Pontevedra, 2001). Recibiu, entre outros galardóns, a Bolsa Novos Valores da Deputación de Pontevedra (1995), o I Premio de Esculturas Artistas do Morrazo (1997) e o III Premio de Pintura Salón de Outono da Real Academia de Bellas Artes Nuestra Señora del Rosario (1998). A súa obra está presente, entre outras coleccións, na Deputación de Pontevedra, no Museo Ramón María Aller de Lalín, na Colección Caixanova e en Caja Madrid.

GALICIA

Pintor. Estudiou pintura e debuxo con Salvador Querolt (1961-1966) e na Escola de Artes e Oficios da Coruña (1966-1971). Nos seus comezos cultivou o retrato. O seu interese polo antigo Exipto reflíctese na súa obra, que se define polo expresionismo e as tonalidades cromáticas. Realizou exposicións individuais en diversas cidades galegas, en Madrid, Nova York e Italia, e participou, entre outras mostras colectivas, nas feiras Euroart 97 e 98 (Barcelona), na Feria Internacional de Arte de Boloña (1998) e foi seleccionado nas Mostras Internacionais de Arte 2001 de Florencia e Roma (2001). Recibiu, entre outros galardóns, o segundo premio da Exposición provincial de Educación y Descanso celebrada en Ferrol (1962), a Mención Honorífica La Terraza (A Coruña, 1963) e o Gran Premio Internacional de Arte de Roma, Galería Il Collezionista (2001). Dende 2000 é académico da Accademia Internazionale Greci Marino di Lettere, Arti e Scienze de Vinzaglio (Novara).

GALICIA

Pintor. Comezou a súa formación artística en Ourense e Valladolid, onde traballou para o director da Academia de Bellas Artes. Asistiu á Real Academia de Bellas Artes de San Fernando e ampliou estudios en París e Roma, grazas a unha bolsa da Deputación de Ourense. Colaborou co movemento agrarista Acción Gallega. Das súas obras destacan Un mozo de cuerda (1875), Torquemada ante los Reyes Católicos (1881), Cristianos a las fieras (1887, premiada na Exposición Nacional de 1887), O xantar, Un fraile rezando, A debulla e os retratos de Pradilla e Mariano Benlliure.

GALICIA

Xornalista. Subdirector de informativos da TVG, licenciouse en Ciencias da Información na Universidad Complutense de Madrid. Foi correspondente de El Ideal Gallego e colaborador de La Región, delegado do Diario de Galicia, correspondente de TVE en Ourense e redactor da TVG.

GALICIA

Pintora. Licenciouse en Belas Artes (1985). Realizou a súa primeira exposición individual en 1985 e participou, entre outras mostras colectivas, en Artistas Galegas Alecrín (Vigo, 1987), Imaxes a carón da aula (1990-1991) e no Certame de Artes Plásticas de Tui (1992 e 1993). Ilustrou Los lentos versos del Leteo (1989) de P. P. Gutiérrez. Recibiu o Primeiro Premio de Arte Xoven Galego de El Corte Inglés (Vigo, 1987).

GALICIA

Enxeñeiro e militar. Estudiou na Escola de Minas e ingresou no corpo de enxeñeiros da Armada (1966). Traballou nos arsenais de Ferrol e Cartagena, e foi profesor na Escuela Naval Flotante e inspector do corpo de enxeñeiros. Publicou diversos artigos en revistas profesionais e dous libros de texto, Lecciones de construción naval escritas para uso de los aspirantes a Guardia Marinas (1877) e Curso de máquinas de vapor (1879).