"Jos" (Contén)

PERSOEIRO

Mariño. Oficial da Mariña española, en 1725 navegou polo Mediterráneo, onde sostivo numerosos encontros armados con buques das potencias berberiscas e dirixiu o exército do duque de Montemar na campaña de reconquista de Orán. En 1736 navegou a América coa flota de Indias e participou na defensa de Cartagena de Indias (1741). En 1747, malia o acoso dos navíos ingleses, logrou arribar ao porto de Corcubión cunha flota que transportaba importantes caudais. Promovido a capitán de navío (1760), encargouse do departamento marítimo de Ferrol co grao de comandante xeral. Ascendeu a tenente xeneral en 1779 e ocupou diversos cargos públicos sen abandonar o servizo activo.

GALICIA

Escultor. Comezou a súa formación como tallista ata que en 1958 se trasladou a Santiago de Compostela onde estudiou na Escuela de Artes e Oficios Mestre Mateo. En 1964 ingresou na Escola de Belles Arts de Sant Jordi e en 1967 na Escola Superior de Bellas Artes de San Fernando de Madrid. Dende 1970 reside en París, onde aprendeu co Patkai as técnicas de traballo con formigón armado e a relación da escultura co contorno e coa arquitectura. A súa obra caracterizouse pola utilización da natureza como fonte de inspiración, a sinxeleza das formas e os vestixios do pasado galego. Nalgunhas das súas obras mostrou un estilo modernista. Empregou, entre outros materiais, o bronce, a madeira, a pedra, o ferro e o formigón. Aínda que desenvolveu a súa traxectoria artística en Francia, en Galicia realizou monumentos públicos de gran tamaño, entre os que destacan as obras realizadas para a facultade de Ciencias Económicas da Universidade de Santiago de Compostela (1977) e para a residencia de anciáns...

PERSOEIRO

Cineasta. Comezou no mundo cinematográfico a principios dos anos trinta como socio do Cineclub Español, e antes da Guerra Civil filmou varias obras que lle permitiron entrar no ACAM, primeiro club de cine afeccionado de Madrid. Viviu na Coruña desde principios dos anos sesenta. Neses anos realizou unha serie de obras que o converteron nun dos cineastas afeccionados máis destacados. Dos seus filmes, cargados de ironía, sobresaen Sever Odnum (1964), El jurado (1965), El cine amateur (1965), filme polo que obtivo varios premios, El festival (1967), Al Nasr Altair (1969) ou Los Suevos (1974). Outros aspectos da súa obra son, por unha parte, a sonorización de filmes clásicos do cine mudo da súa filmoteca doméstica para logo difundilos entre os seus discípulos, como M. Castelo ou X. F. Villaverde, e, por outra parte, sonorizacións nas que introduciu cambios substanciais, como a dos rótulos orixinais adaptándoos ás circunstancias sociopolíticas. Proba disto último é a súa obra Nosferaru o el manuscrito...

PERSOEIRO

Sindicalista e político. En 1907 empezou a traballar como panadeiro e pouco despois ingresou na Confederación Nacional del Trabajo (CNT) de Sevilla. En 1927 ingresou no Partido Comunista de España (PCE), no que máis tarde ocupou a secretaría xeral (1932). En 1935 asistiu como delegado ao VII Congreso da Internacional Comunista de Moscova, onde foi elixido membro do Comité Executivo da Terceira Internacional. Cara a febreiro de 1936 fixou os trazos fundamentais da liña política que o PCE mantivo ao longo da guerra. Nas eleccións de 1936 foi elixido deputado por Madrid. Ao remate da Guerra Civil marchou á URSS, onde seguiu traballando como membro do Komintern. Os seus escritos e discursos durante a guerra foron recollidos no volume titulado Tres años de lucha.

GALICIA

Debuxante e humorista. Licenciado en Filoloxía Inglesa, exerce como profesor de ensino secundario en Navia de Suarna. Colaborou nas revistas Plis-Plas, Tempos Novos, Sapoconcho, Ideas e BD Banda, e no xornal La Voz de Galicia, tanto no suplemento de humor Xatentendo.com como na colección Relatos de Verán. Ademais, na revista para nenos Golfiño, publicou na sección de pasatempos “O Zooxogo” e “A viaxe no Tempo”, no apartado de cómic “Luzbell, historias do demo-bombilla” e na sección de arte “A páxina de MOS”. Ilustrador do CD-ROM didáctico Coas raíces no chan, elaborou debuxos para os libros Métodos estatísticos e numéricos (2000), Apúntate aos dereitos humanos (2000) e Todo vai na natureza (2001). Participou nunha mostra realizada na sala de exposicións do Edificio Liceo de Betanzos (1998) e en dúas conxuntas do Museo do Humor de Fene (2000 e 2001).

FILOSOFOS

Filósofo alemán. Foi partidario do empiriocriticismo de Avenarius e defensor do marxismo na teoría económica e social. Escribiu, entre outras obras, Das Wesen der menschlichen Kopfarbeit (A esencia do traballo intelectual humano, 1869) e Streifzüge eines Sozialisten in das Gebiet der Erkenntnistheorie (Contribución dun socialista no campo da teoría do coñecemento, 1877).

PERSOEIRO

Inventor e fabricante estadounidense. Foi un dos primeiros en utilizar industrialmente o grafito. Traballou como impresor e litógrafo e, experimentando cos tipos de fundición, descubriu a resistencia do grafito de crisol ás temperaturas elevadas.

PERSOEIRO

Lingüista húngaro. Estudiou filosofía e teoloxía en Praga e Brno, e foi ordenado en 1786. Entre 1787 e 1790 foi vicerrector e logo reitor do seminario Olomouc. Publicou, entre outras obras, Über das Alter der böhmischen Bibelübersetzung (1782), traballo sobre o antigo checo, e Institutiones linguae slavicae dialecti veteris (1822), primeira gramática científica do antigo eslavo.

GALICIA

Economista. Catedrático de Economía Aplicada na Escola Universitaria de Estudios Empresariais da Universidade da Coruña. Nomeado vicepresidente primeiro de Caixa Galicia (30.11.1989), accedeu á presidencia en 1991 e foi reelixido en 1994. Vocal da Cámara de Comercio da Coruña e da Escola de Economía, preside a Fundación Caixa Galicia-Claudio San Martín.

GALICIA

Astrónomo. Estudiou matemáticas na Universidade de Santiago de Compostela, universidade na que tamén realizou o doutoramento en Astronomía. Profesor de astronomía e matemáticas na Universidad de Zaragoza (1973-1981) e, dende 1981, na universidade compostelá, centrou o seu labor investigador no estudo dos sistemas estelares múltiples. Director do Observatorio Astronómico Ramón María Aller da Universidade de Santiago de Compostela (1983), é o impulsor da construción do Observatorio Astronómico de Monte Faro. Participou en numerosos congresos de astronomía e astrofísica e é autor de máis de 50 artigos científicos, difundidos en publicacións de ámbito nacional e internacional, e coautor, xunto con A. Elipe, do libro Astronomía: 280 problemas resueltos (1983). Dende novembro de 1985 é membro da Unión Astronómica Internacional (UAI).

PERSOEIRO

Eclesiástico, teólogo e historiador. Ordenado sacerdote en 1822, exerceu como profesor de historia da Igrexa e dereito eclesiástico na Universität München. Representante da universidade no Parlamento bávaro entre 1845 e 1852, destacou como un dos líderes do Partido Católico. Reticente ante o centralismo romano, defendeu que a soberanía temporal non formaba parte dos elementos definitores do papado e opúxose á infalibilidade pontificia, polo que foi excomungado en 1871. Continuou a súa carreira académica e foi elixido presidente da Bayerische Akademie der Wissenschaften (1873). Entre as súas obras destacan Die Reformation (A reforma, 1846-1848) e Der Papst und das Konzil (O papa e o Concilio, 1870).

PERSOEIRO

Crítico e escritor. Exerceu o xornalismo en El Sol, participou en política dende 1931 e despois da Guerra Civil exiliouse a México. Escribiu Las interrogaciones del silencio (1918), La corporeidad de lo abstracto (1929), La túnica de Neso (1929) e Dédalo (1931-1932). Como estudoso fixo unha Antología de la poesía lírica española (1934) e como crítico Crónicas de Gerardo Rivera (1935).

PERSOEIRO

Arquitecto (1881) e doutor en Ciencias Exactas. Foi catedrático de Xeodesia (1888) e de Xeometría Descritiva (1895) na Universitat de Barcelona. Empregou elementos modificados dos estilos clásicos e creou un estilo propio ben aceptado polos ambientes oficiais. Entre as súas obras destacan os edificios da Acadèmia de Ciències (1893), o Palau de Justícia (1885-1908) con Enric Sagnier, a Presó Model (1904) con Salvador Vinyals, o Observatori Fabra (1906), a sede de Catalana de Gas (1908) e o convento das carmelitas, todos eles en Barcelona. Presidiu a Acadèmia de Ciències i Arts e escribiu Tratado de geometría descriptiva e El modernismo arquitectónico (1911).

PERSOEIRO

Arquitecto, fillo de Josep Doménech i Estapà. Arquitecto do ministerio de Instrución Pública (1917), realizou diversos edificios escolares. En Barcelona levantou os almacéns El Águila, a Caixa Mútua Popular de Barcelona e a igrexa de Santa Tereseta. Foi arquitecto municipal de Sant Celoni, onde realizou a casa do concello, o ateneo e o matadoiro. Escribiu, entre outras obras, La casa: como se costea y edifica una vivienda (1923) e ABC del propietario: adquisición, reparación y explotación de fincas urbanas (1925).

PERSOEIRO

Pintora e investigadora da arte. Doutora en Belas Artes pola Universidad de Salamanca (1997) e profesora de debuxo dende 1983, impartiu cursos sobre simbolismo medieval na Universitat Politécnica de València e na Universidade da Coruña. Coñecida como Pepa Domingo, a súa pintura baséase na análise da luz e reflicte o contraste entre as terras coruñesas e almerienses onde viviu. Cultivou as naturezas mortas, os bodegóns e a figuración, e fixo esculturas para unha praza pública en Albox (Almería, 1980). Participou no I Concurso de Artes Plásticas Colegio de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos (Madrid, 1983), e en Imaxes a carón da aula, VI Mostra de pintura dun colectivo de profesores de ensino medio e universitario de Galicia (Pontevedra, 1991). Realizou exposicións, entre outros lugares, en Ferrol, A Coruña, Oleiros e Almería. No apartado da investigación, centrouse na análise do bestiario do románico coruñés e realizou, entre outros, o estudo “La estética en las rutas del...

PERSOEIRO

Actor e realizador cinematográfico, coñecido como Antonio Banderas. Comezou como actor teatral e facendo pequenos papeis secundarios en películas como Laberinto de pasiones (1982), Los zancos (1984) ou La corte del faraón (1985). Os seus traballos con Pedro Almodóvar, a partir de 1982, convertérono en protagonista dos seus filmes como en Matador (1986), La ley del deseo (1987), Mujeres al borde de un ataque de nervios (1988) e Átame (1989). Na década dos noventa entrou en contacto co cine de Hollywood a través das películas The Mambo Kings (Os reis do mambo, 1991), Philadelphia (1993), Interview with the Vampire (Entrevista co vampiro, 1994), Desperado (1995), Two Much (1995) ou Evita (1996). En 1999 dirixiu a súa muller Melanie Griffit na película Crazy in Alabama (Tolos en Alabama), coa que conseguiu o Leone d’Oro da Mostra Internazionale d’Arte Cinematografica...

PERSOEIRO

Pintor. Coñecido como José Domínguez Bécquer, foi pai do poeta Gustavo Adolfo Bécquer e do pintor Valeriano Bécquer. Realizou cadros costumistas andaluces e colaborou nos xornais España artística e Sevilla pintoresca.

PERSOEIRO

Escritor. Estudiou no Grange School, no Instituto Pedagógico da Universidad de Chile e literatura na Universidade de Princeton. Obtivo a bolsa Guggenheim e foi conferenciante e profesor visitante, sobre todo en universidades dos EE UU. Despois dunha época na que residiu en España, regresou ao seu país e dirixiu un taller literario de grande importancia para o desenvolvemento da nova narrativa chilena. Colaborador nas revistas Ercilla, Siempre e no periódico El País, da súa produción narrativa destacan Veraneo y otros cuentos (1955), Dos cuentos (1956), Coronación (1957), El charlestón (1960), Este domingo (1966), El lugar sin límites (1967), El obsceno pájaro de la noche (1970), Tres novelitas burguesas (1973), Casa de campo (1978), La misteriosa desaparición de la marquesita de Loria (1980), El jardín de al lado (1981), La desesperanza (1986), Donde van a morir los elefantes (1995), Conjeturas sobre la memoria de mi...