"DOM" (Contén)

GALICIA

Poeta, xornalista e ensaísta. Doutorado en Filosofía e Letras na Universidad de Madrid, coa dirección de Ortega y Gasset, e licenciado en Dereito na Universidad de Oviedo, foi catedrático de Filosofía en Cádiz. Intensificou a súa formación humanista durante dous anos na Sorbonne de París e posteriormente foi elixido director do Instituto de España, primeiro en Lisboa e logo en Roma. Formado no ambiente cultural da Residencia de Estudiantes e do Ateneo, e habitual doutros círculos intelectuais madrileños, estableceu contacto con diversos intelectuais, como Rafael Alberti, Cansinos Anssens, Gerardo Diego, Federico G. Lorca, Ramón Gómez de la Serna ou Miguel de Unamuno. Pertencente ao conxunto de escritores do novecentismo galego e incluído na Xeración do 22, influíu notablemente nos autores da Xeración Nós, sobre todo en Vicente Risco. Introduciu en Galicia correntes líricas modernistas e vangardistas, especialmente ultraístas, influído polo pensamento de Eugeni D Ors, e dotou á literatura...

1. Administrador da casa e dos bens fiscais dun rei. Entre os francos (ss VI-VII), a posesión deste cargo foi unha forma de rexencia do reino, de xeito que o mordomo gozaba de poder real. O exemplo máis representativo contituírono os Pipinos, que foron os mordomos de palacio dos merovinxios que controlaron o reino dos francos durante os ss VII e VIII, ata a fundación da dinastía carolinxia por Pipino I o Breve (751), momento en que desapareceu o cargo.

2. Xefe da servidume dunha casa.

3. Persoa que se encarga de administrar os bens de confrarías ou irmandades.

4. Persoa que organiza a festa dunha parroquia.

GALICIA

Pintor, ilustrador e ceramista. Formado na Escola de Artes e Oficios de Ourense (1970-1973), estudou a técnica do gravado con Hernández Quero en Madrid (1973-1975), e nos anos 1982-1985 realizou unha longa estadía formativa en Italia, principalmente en Roma. Foi profesor de plástica na Escola Obradoiro Auria (Ourense). Participou na restauración do Tucho-Volter, onde pintou un mural, e fixo o debuxo conmemorativo do milenario de san Rosendo en 2007, que fabricou Sargadelos. Das súas pezas cerámicas destacan principalmente as series de pombas, que xa empezara a facer cando vivía en Castromau. Ilustrou, xa no ano 1976, Dende Lonxe, unha obriña que se fixera en Ourense en homenaxe ao lexicógrafo P. Crespo e mais ao pintor ourensán Luis Trabazo. Dos últimos anos son as ilustracións de: En el límite de la escritura, Poesía última de J. A. Valente (2002), de A. López Castro, ou as de Palabras da montaña; e tamén colaborou en Volverlles a Palabra: Homenaxe aos represaliados...

PERSOEIRO

Relixioso dominicano. Foi prefecto das misións dominicanas en China (1664) e atacou as teorías rituais dos misioneiros xesuítas. Foi arcebispo de Santo Domingo (1682) e escribiu Tratados históricos, políticos, étnicos y religiosos (1676) e Controversias antiguas y modernas (1679).

1. Relativo ou pertencente aos nereidomorfos.

2. Anélido da antiga orde dos nereidomorfos.

3. Antiga orde de poliquetos do grupo dos nómades que incluía un gran número de familias de aspecto diverso, co prostomio moi desenvolvido, provisto con frecuencia de apéndices mandibulares. Actualmente fálase da orde dos filodócidos.

PERSOEIRO

Rei de Camboxa (1859-1904), fillo e sucesor de Ang Duon. En 1863 asinou o tratado que situaba o país baixo protectorado francés. Rebelouse diante das novas esixencias francesas (1884) que reforzaban o protectorado, pero vencérono (1887).

PERSOEIRO

Rei de Camboxa (1941-1955; e desde 1993), neto de Norodom I. Subiu ao trono en 1941, pero despois de conseguir a independencia de Francia en 1954, abdicou (1955) no seu pai, Norodom Suramarit, para ser o primeiro ministro. Morto seu pai (1960), renunciou á coroa e pasou a xefe de estado. En 1970 foi deposto por un golpe de estado dirixido polo xeneral Lon Nol e refuxiouse en Pequín, onde formou un goberno no exilio. Ao rematar a Guerra Civil (1975) foi nomeado de novo xefe de estado, pero dimitiu (1976). A raíz da ocupación do seu país por parte de Vietnam (1978) exiliouse a China e a Corea do Norte. En 1982 chegou a presidente do goberno de coalición de Kâmpuchéa Democrática, recoñecido pola ONU. En setembro de 1990 foi elixido presidente polo Consello Nacional que había de realizar a transición de Kâmpuchéa á democracia. En novembro de 1991 retornou a Camboxa e foi proclamado novamente rei en 1993.

GALICIA

Mestre canteiro. O seu labor desenvolveuse na diocese de Tui onde solucionou o problema que se ocasionou na catedral desa cidade, despois de que un raio deteriorase en 1791 a cepa que sostiña o ciborio. Compuxo a bóveda do coro e os arcos da capela maior. O seu irmán, Manuel Francisco Novás Lemos (Pazos de Reis 13.2.1760-?), tamén interveu na catedral e na capela de San Telmo en Tui (1783).

PERSOEIRO

Escritor e pedagogo. Presidiu a Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Ourense e dirixiu a revista pedagóxica Escuela del Trabajo (1932). Foi un defensor da escola nova e das novas técnicas pedagóxicas. Como director do Grupo Escolar Concepción Arenal da Coruña estableceu os novos fins da educación, pero co estoupido da Guerra Civil Española tivo que abandonar o ensino público. En 1949, fundou, en Ourense, o centro de ensino Estudios Galicia, divulgador dos novos métodos de ensino e centro de formación de mestres. En agosto de 1959 volveu ao ensino público. Tamén realizou estudos xeográficos, de toponimia e literarios, e traduciu ao galego poemas de Antonio Machado. Destacan as obras Grandezas e miserias da Nosa Terra (1959), Nin lendas nin historias (1962), Toponimia galaica (1965) e Temas de pedagogía (1963), onde recolleu o seu ideario educativo.

1. Parte posterior do templo grego, oposta á pronaos. Podía ser unha sala non comunicada coa naos ou un atrio asimétrico a mesma.

2. Parte posterior dun edificio.