"Bras" (Contén)

Obra dramática publicada por Ramón María del Valle-Inclán como folletín de El Sol en 1919 e, como libro, en 1920. Foi representada por primeira vez en 1933, pola compañía de Margarita Xirgu, baixo a dirección de Rivas Cherif e coa escenografía de Castelao. Representa a culminación da súa interpretación literaria do mundo rural galego, iniciada con Águila de Blasón (1907) e Romance de lobos (1908), e continuada con El embrujado (lida en 1913). Conta como a protagonista Mari-Gaila comeza a gañarse a vida exhibindo polas feiras un anano hidrocéfalo, Laureano, que recibira en herdanza -á morte da mendiga Juana la Reina, irmá do seu home-, o sancristán Pedro Gailo. A súa peripecia de feiranta remata cando o anano morre bébedo, mentres ela pasa a noite con Séptimo Miau, teatreiro engaiolante e descrido. A perda da fonte de diñeiro desencadea unha disputa entre a familia de Pedro Gailo e Marica del Reino, a outra irmá da defunta, que era tamén beneficiaria de Laureano. O clímax chega cando os...

Libro de relatos de Xosé Luís Méndez Ferrín publicado en 1974 co que o autor regresou ao relato curto tras un silencio narrativo de varios anos, só interrompido pola publicación de Retorno a Tagen-Ata (1971). O libro tivo unha segunda edición en 1983 na que Ferrín incorporou o conto que lle dá título ao volume, “Elipsis”, suprimido da primeira publicación por motivos de censura, como se explica no aviso inicial da segunda edición. Deste xeito, a edición completa de Elipsis e outras sombras consta de oito relatos encabezados por un que serve de prólogo “Impunidade” e outro que pecha o volume co título de “Epílogo. Ditadura das cousas”. “Prólogo. Impunidade” céntrase na continuidade ideolóxica entre un usureiro vilego, ignorante e reaccionario, e o seu fillo, un señorito que participará en diversos asasinatos fascistas. Os seis contos centrais, comezando por “Elipsis” constitúen seis variacións sobre o mesmo tema: a loita de clases. As clases sociais enténdense sempre coma castes, unhas mantedoras...

Carne que está entre as costelas.

Arbusto caducifolio dioico, de ata 4 m de altura, con casca lisa e de cor cinsenta, pólas terminais tinguidas de vermello e follas -de ata 11 folíolos ovado-oblongos- dispostas de xeito alterno. As flores dispóñense en panículas e son unisexuais -pentámeras as masculinas e trímeras as femininas-, de cor vermella, coas anteras púrpuras. Os froitos son drupas vermellas duns 5 mm de diámetro. As pólas terminais adoitan presentar unhas grandes gallas con forma de corno de cabra, de onde procede o seu nome vulgar, provocadas polo himenóptero Pemphigus cornicularis. É propia da rexión mediterránea europea e de Asia Menor que aparece, ata os 1.500 m de altitude, nas ladeiras pedregosas, claros de aciñeirais e, ás veces, en reboleiras. En Galicia está presente en rochedos e en lugares secos calcarios do extremo oriental do país. Emprégase como antidiarreico en infusión ou tamén en po para feridas ou ulceracións cutáneas. Do tronco extráese esencia de trementina, constituída por alfa pireno, ácido...

Serie de televisión baseada na triloxía homónima de Gonzalo Torrente Ballester composta polas novelas El señor llega (1956), Donde dá la vuelta el aire (1960) e La pascua triste (1962). Producida por Arte-7 para Televisión Española, foi dirixida por Rafael Moreno Alba. Rodouse entre decembro de 1980 e xullo de 1981 e constaba de trece capítulos dunha hora de duración. A súa emisión situouno como o cuarto programa máis visto do ano (1982) e nunha das series de maior éxito na historia de TVE. Os seus exteriores rodáronse na vila pontevedresa de Bueu, contou cun orzamento importante e cun elenco encabezado por Charo López, Eusebio Poncela, Carlos Larrañaga, Amparo Rivelles, Rafael Alonso, José María Caffarel e Rosalía Dans, entre moitos otros. Anos despois, a serie foi reemitida polo Centro Territorial de TVE en Galicia en versión dobrada ao galego.

Campañas emprendidas polo exército romano na Península Ibérica contra galaicos, ástures e cántabros, entre o 29 e 19 a C. Entre as causas desta guerra inclúense a búsqueda de prestixio persoal polo Emperador Augusto, o control sobre as riquezas mineiras da rexión e a protección dos territorios da meseta das frecuentes incursións destas poboacións. Os combates estendéronse dende o Miño ata os Pireneos e no 27 a C o mesmo Augusto dirixiu as operacións á fronte de 7 lexións. Os romanos rodearon a Cornixa Cantábrica de campamentos lexionarios e atacaron simultaneamente en tres columnas: polo L dende Segisamo (Sasamón, Burgos), polo centro dende Astúrica (Astorga) cara ao Bierzo e Asturias, e dende Bracara (Braga) cara a Galicia. Os indíxenas resistiron os ataques e emprenderon unha guerra de guerrillas aproveitándose da orografía. Derrotados no 25 a C, os supervivientes foron vendidos como escravos nas Galias, pero no 24 a C producíronse novas sublevacións, que se repetiron no 22 a C. Despois...

libracións.

Estado de EE UU (200.350 km; 1.711.263 h [2000]). A súa capital é Lincoln. Estendido pola parte central das Grandes Chairas, constitúe unha chaira ondulada inclinada de O a L. Está atravesado polos afluentes da dereita do Missouri, que bordea o estado polo NL e o L. É unha rexión agrícola moi importante onde destacan o trigo, o sorgo, o centeo, as patacas, a avea e a remolacha, así como a industria conserveira, química e siderometalúrxica. Habitada polas tribos pawnee, omaha e cheyenne, o territorio foi atravesado, infrutuosamente, por Francisco Vázquez Coronado en 1541. A zona caeu baixo a influencia dos franceses da Louisiana, que a venderon en 1803 a EE UU. En 1854 acadou o estatuto de territorio xunto con Kansas. A construción do ferrocarril impulsou a economía, e en 1867 converteuse no trixésimo sétimo estado da Unión e aboliu a escravitude.

Embutido que se fai con carne picada, touciño e graxa de porco, adobada con sal, pemento vermello e outras especias, típico das Illes Balears.

Poñer as brasas debaixo daquilo que está ao lume para que se faga antes e mellor.

Museo situado en Vigo. Inaugurado en 2003 e dedicado a aqueles ámbitos que estivesen relacionados coa comunicación humana, o edificio foi proxectado por César Portela, con catro plantas unificadas por unha caixa de luz que as atravesa. O deseño expositivo organizouse en 29 cubos, con 81 módulos ou unidades informativas que desenvolveron as diferentes temáticas, que se agrupan en catro disciplinas xerais: linguaxe, ciencias, literatura e tecnoloxía. Ten un andar reservado á exposición permanente e outros espazos dedicados a mostras temporais.

Construción situada sobre o río Cadós ao seu paso pola parroquia homónima (Bande). Trátase dunha ponte de cantaría e cachotaría dos ss XVIII e XIX con dous arcos apuntados. Atópase no camiño de Nigueroá e Xordos a Lobeira e Baños.