"Fer" (Contén)

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de València (3.924 h [1996]). Regado polo río Clariano. Ten cultivos de secaño, principalmente vide. Industria de vidro, téxtil e destilerías.

LAGOAS

Lagoa litoral de (2.837 ha), ao S da cidade de València, integrada dentro do parque natural da Albufera. Un vello Turia e un primitivo Xúcar -pode que pleistocenos- abandonaban os seus aluvións nuns deltas, hoxe interiores, bastante afastados da beira do mar. Unha vez pechado polo cordón litoral o vello golfo, os materiais en suspensión iniciaron o recheo cun aluvión de arxilas moi fino. A forma actual da Albufera é máis ou menos semicircular, pero nos mapas do s XVlll aparecía máis extensa e alongada. Os reducidos límites actuais son obra humana, efecto dos aterramentos; a superficie de 5.010 ha no 1877 quedou reducida a 3.114 no 1926, cando se fixo a delimitación definitiva e se prohibiron ulteriores recheos. A construción típica é a barraca, construída con lama para o adobe, canas para a cumieira e o teito e canas ou palla de arroz para a cuberta. Os arrozais do contorno da Albufera, dende Alfafar ata Sueca, cobren máis de 10.000 ha. A Albufera e os seus pantanos constituíron posesión...

DUCADOS

Título outorgado por Napoleón a favor do Mariscal francés Louis Gabriel Suchet por tomar València (9.1.1812). Suchet conquistou o lago, que conservou ata a retirada dos franceses de València (1813). O título foi confirmado no ano 1819. Morto o Mariscal Suchet (1826), o seu fillo Napoleón Suchet (1813-1877) foi o segundo duque da Albufera, título que conservan os seus descendentes.

1. 1. Oficial dos exércitos de terra e aire do estado español co grao máis baixo da súa escala dentro da carreira militar.

   2. Grao do corpo xeral da Armada Española inmediatamente superior ao gardamariña e ao de Alférez de fragata e inferior aos de Tenente de navío e Alférez de navío; equivale ao grao de Alférez e de Tenente do exército de terra e do exército do aire.

2. 1. Antigamente, o cabaleiro que polo seu valor e pericia ecuestre, portaba o estandarte durante a loita. No exército moderno pasou a denominarse subtenente.

   2. Na Idade Media, oficial que levaba a bandeira na infantería ou o estandarte na cabalería. Na Coroa Aragonesa recibiu o nome de sinalador a partir do s XII. No Reino de Navarra foi substituído no s XIV polo de Mariscal. En Castela, na Alta Idade Media, o Alférez Real era o xefe da Garda Real; na Baixa Idade Media, encargábase de levar o estandarte (Alférez do Pendón Real). Durante a Guerra Civil Española, introduciuse un novo cargo no exército sublevado con este nome.

   3. Alférez Maior O Alférez Maior dunha cidade personificábaa no acto de o Rei alzar os pendóns, adoito durante a proclama dun novo monarca. Acompañado por dous rexedores que o foran buscar á súa casa e que acostumaban ser os comisarios das festas, marchaban os tres a cabalo ata a casa consistorial, onde o Corrixidor daba ao Alférez o pendón, as armas reais e municipais, para llas amosar ao pobo dende o balcón do consistorio.

   4. Alférez Maior da Cidade da Coruña Oficio instaurado polo Rei Filipe II no 1591 adxudicándollo a Tristán de Araujo, que pasou logo a Gómez Fernández Catoira, á súa muller, Antonia López Villardefrancos, ao seu fillo Simón Enríquez de Novoa e, finalmente, a Antonio Henríquez de Novoa. Durante o século XVIII o cargo estivo vencellado á familia Novoa, que non sempre o exerceu de maneira directa, xa que por matrimonio pasou aos Riazos e Aldao, e logo aos Torrado, señores da casa de Asados en Rianxo. Se ben desapareceron as funcións efectivas do cargo, mantívose a regalía ata a actualidade.

   5. Alférez Maior de Betanzos Oficio outorgado polo Rei Filipe II a Xoán Rouco de Parga polo servizo de 500 ducados no 1591, a pesar da oposición da cidade de Betanzos ao nomeamento. O título ficou vencellado á familia Rivera, devanceiros da condesa de Pardo Bazán.

   6. Alférez Maior de Lugo Título con voz e voto de rexedor, e facultade de nomear Tenente, concedido a perpetuidade e por xuro de herdade a Xoán Osorio de Escobar o 24 de marzo de 1652.

   7. ...

1. Dise do animal que ten ás.

2. Calidade do que é axil, veloz e lixeiro.

PUBLICACIÓNS

Publicación aparecida no Ferrol en 1905 e fundada por Leandro Saralegui e Medina. Cesou aproximadamente aos dez anos de saír. Colaboraron nela: Santiago da Iglesia, Rodrigo Sanz, Aurelio Ribalta e Andrés Martínez Salazar. No primeiro número, dedicado ao ano 1906, publicáronse artigos sobre a sociedade familiar galega, de Damián Isern, a pesca do congro, de Martínez Salazar, a figura de Vicetto segundo Aurelio Ribalta e outras informacións.

GALICIA

Catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Valladolid. É autor de La prensa vallisoletana durante el siglo XIX: 1808-1894 (1977); coordinou diferentes obras colectivas, entre as que cómpre salientar, Historia del Mundo Contemporáneo (1981), Valladolid en el siglo XIX (1985), Historia de Castilla y León. Liberalismo y caciquismo (s XIX) (1986), Castilla y León: Geografía. Historia. Arte. Lengua. Literatura. Cultura. Tradiciones (1987); participou en numerosos congresos, tanto de temática galega -“Rosalía e Castela/Castela e Rosalía” (1986), “El pensamiento de Castelao por contraste” (1986)- como de política europea actual. É director da Revista de Investigaciones Históricas e membro da Real Academia de la Historia, da Fundación Internacional Rei Alfonso Enriques, do Centro de Estudios Históricos de la Masonería Española e do Instituto Universitario Ortega y Gasset. Así mesmo, é vogal da Sección Española...

PERSOEIRO

Avogado e escritor. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago. Foi inspector técnico-fiscal do Estado en Vigo. Tamén foi presidente do Real Club Naútico de Vigo, vicepresidente do Cine-Club Vigo e delegado do Estado na Zona Franca. Obtivo a Medalla de Ouro da Cidade de Vigo o 27 de marzo do 1987. Publicou as novelas Iris y el viento (1954) e La boca tapada con agua (1956). Ademais destas dúas obras coas que chegaría a finalista do premio Fastenrath da Real Academia Española na súa edición do 1958, escribiu moitos traballos e deu numerosas conferencias sobre temas literarios, cinematográficos e fiscais.

PERSOEIRO

Piloto de Fórmula 1. Comezou pilotando karts aos tres anos, e ese mesmo ano gañou a súa primeira carreira. Aos oito anos (1988) acadou o trunfo na súa primeira competición oficial, o Campionato infantil de karts de Asturias, que volveu gañar ao ano seguinte, xunto co de Galicia. En 1991 gaña os de Asturias e País Vasco en categoría cadetes, e en 1993, 1994 e 1996 o de España categoría junior. No 1998 gaña o campionato de España, o París-Bercy, o campionato Industria de Italia e o Open Ford. En 1999 entra na Fórmula Nissan, no que gaña o campionato Euro Open Movistar. Daí pasou á Fórmula 3000, chegando a quedar cuarto na clasificación xeral dese ano. No 2001 debutou na Fórmula 1 coa escudería Renault, aínda que cedido a Minardi. No 2002 volveu a Renault, e no 2003 acadou a primeira victoria no Gran Premio de Malasia, á que se unen ese mesmo ano o de Hungría e o de Italia. No 2005, tras o GP de Brasil, acada o título de Campión mundial de Fórmula 1. Ese mesmo ano recibe o Premio Príncipe...

PERSOEIRO

Filólogo, historiador, crítico literario e poeta. Discípulo de Menéndez Pidal. Desde 1948 foi membro da Real Academia Española e desde 1968-1982 o seu Presidente. Distinguiuse como un brillante e orixinal cultivador da estilística moderna. Cómpre salientar os estudios e ensaios Poesía Española, Ensayo de métodos y límites estilísticos (1950) e Primavera temprana de la literatura europea (1960) e especialmente os dedicados a Góngora. Exerce polos seus estudios e investigacións unha notable influencia na cultura hispánica. A súa obra máis importante é Hijos de la ira (1944) e en 1978 recibiu o premio Cervantes. Con respecto á lingüística galega publicou: “Junio” y “Julio” entre Galicia y Asturias (1945), El saúco entre Galicia y Asturias (1946); Enxebre (1947), Gallego “bordelo”, “abordelar” (sobre el par de encuarte en el noroeste de la península) (1950), Del occidente de la peninsula ibérica,1Port. “estiar”, 2Gall. Ast.“bedro” estivada...

PERSOEIRO

Pintora. Representa nos seus cadros escenas e tipos populares cargados cunha mirada amable. Exhibe desde mediados dos anos setenta e tamén traballa como ilustradora de libros (Apuntes para una historia). Dirixe a Agrupación Arco Iris de   pintores   mozos da Guarda.

GALICIA

Presidente e fundador do grupo empresarial galego JEALSA RIANXEIRA. Primeiro fillo dunha familia de catro irmáns. Aos 13 anos, os seus pais, que poseían unha pequena tenda de ultramarinos, envíano a estudiar a Vilagarcía de Arousa. Coa formación adquirida, ingresa na sucursal do Banco Hijos de Olimpio Pérez na cidade arousana. Con 18, abandona o seu emprego e retorna a Boiro para facerse cargo dunha pequena tenda familiar de tecidos e paquetería. En 1954, con tan só 25 anos, compra una máquina tricotosa manual, e crea a súa primeira empresa: JEALFER. En 1969, inaugura unha moderna fábrica de punto, en Vimieiro - Boiro, unha das poucas industrias textiles que sobreviven actualmente en Galicia. En 1957, casa con Purificación Escurís Batalla, membro dunha histórica estirpe conserveira galega, coa que terá cinco fillos. En 1958, aluga unha pequeña fábrica de conservas en Vilaxoán (Pontevedra), xerme da actual JEALSA, primeira empresa do sector de Europa e segunda do mundo, e propietaria da...