"Uria" (Contén)

PUBLICACIÓNS

Publicación de carácter oficial editada na Coruña na primeira década do século XX. Tiña periodicidade mensual. As súas informacións daban conta do estado xeral dos campos e das colleitas en Galicia e Asturias. Incluía tamén datos de producións, feiras e mercados. É significativa a sección relativa a prezos agrícolas.

1. Relativo ou pertencente aos buriatos ou á súa lingua.

2. Individuo do pobo mongol dos buriatos.

3. Rama setentrional dos mongois que habita cerca do lago Baikal, na RA dos Buriatos, nos okrugi autónomos de Ust’-Ordynskij e Aga (Rusia) ao N da República de Mongolia (Selenge) e no extremo N da rexión autónoma da Mongolia Interior (O de Khajlar). Orixinariamente eran cazadores e pescadores nómades de crenzas xamanistas que se converteron en gandeiros e agricultores sedentarios, adoptando o lamaísmo. Tradicionalmente habitaban en iurtas e estaban organizados en familias patrilineais, clans e confederacións de clans. No s XIII ocuparon a rexión na que habitan, expulsando os tunguses e yakutos. Sometidos polos cosacos no s XVII, mantiveron a súa organización interna. Expulsados dos seus territorios cara a Mongolia, volveron para instalarse nas proximidades do lago Baikal, formando unha república autónoma dentro da URSS no 1923.

4. Lingua mongólica, dividida en diversos dialectos. Fálase en Rusia e o seu alfabeto é cirílico.

5. Literatura en lingua buriata, cultivada polo pobo buriato. Apareceu como literatura oral no s XVIII, durante o período de paz da dominación manxú sobre Mongolia. Produciu unha forte tradición folclórica e diversas epopeas.

REPUBLICAS

Entidade político-administrativa, situada en Siberia, Rusia, entre o lago Baikal e Mongolia (351.300 km2; 1.038.000 h [estim 1999]). A capital é Ulan-Ude. Os ríos pertencen esencialmente á conca do Selenge e á do Vitim. O clima é continental extremo. O territorio abrangue as mesetas e montañas situadas ao N e ao L do lago Baikal, constituído principalmente por bosques e pastos. A poboación está formada por buriatos (38%), rusos (60%) e evenkis. Os recursos principais son a minería, os metais preciosos (ouro e prata) e as industrias metalúrxicas. Os centros urbanos concéntranse nos vales dos ríos. Esta república creouse en 1923 co nome de República Socialista Soviética Autónoma dos Buriatos-Mongois e no ano 1958 cambiou o nome polo de RSSA dos Buriatos.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Bizkaia, Euskadi, estendido á esquerda da ría de Gernika (1.640 h [1996]). A capital é Axpe de Busturia.

PUBLICACIÓNS

Publicación de periodicidade anual que se editou entre os anos 1810 e 1847. Malia que inicialmente foi coñecido como Calendario General para España del año 1810, arreglado por D.P.V. y V. para Galicia (imprenta de D. Manuel María Vila, A Coruña), deseguida adoptou o nome definitivo. A súa impresión realizábase cada ano nun obradoiro distinto das cidades de Santiago, A Coruña ou Valladolid, dependendo de quen tivera o privilexio exclusivo.

1. Período de cen anos.

2. Grupo de cen soldados de a pé que cada curia proporcionaba ao exército romano antes das reformas radicais de Servio Tulio. Nas guerras púnicas a centuria, como sección da lexión integrada na unidade táctica superior do manípulo, pasou a ter uns sesenta homes que se xuntaron aos velites. A centuria volveu ao seu número orixinal de soldados coas reformas de Mario, que foron adoptadas case sen cambios durante o Imperio. Servio Tulio dividiu en centurias as cinco clases propietarias, organización que serviu de base ao establecemento dos comicios centuriados.

3. Medida agraria romana que equivalía a 200 xugadas.

MUNICIPIOS

Municipio do Principado de Asturias, situado entre Avilés e Gijón (16.502 h [1996]). Na súa economía destaca a industria siderúrxica (ENSIDESA), así como a agricultura (patacas, cereais e árbores froiteiras). A gandería vacúa permite desenvolver unha pequena industria láctea. Do seu patrimonio cultural destaca a igrexa de Santa María de Solís e o palacio de Peñalver.

1. División administrativa do pobo romano vinculada a unha organización de tipo territorial creada polos etruscos. O pobo romano constaba de 30 curias, 10 por cada unha das tres tribos xentilicias, que se identifican cunha das partes da superficie da antiga Roma. Tiñan un nome propio, xunto cun templo e un culto determinados; á fronte delas estaba o magister curiae ou curión, con funcións relixiosas. Na época monárquica formaban a base da organización do exército, xa que proporcionaban un número determinado de soldados e cabaleiros, pero dende os comezos da República perderon esta función. Na época imperial conservou o privilexio da investidura do imperium ás maxistraturas, xunto con numerosas atribucións en materia relixiosa. A reunión de todas as curias convocaba os comicios curiados.

2. Senado ou asemblea de cada un dos municipios ou colonias romanas formado polos decurións.

3. Edificio do foro, na antiga Roma, onde tiñan lugar as asembleas civís, especialmente as do Senado, ou as relixiosas.

4. 1. Conxunto de organismos administrativos, xudiciais e de goberno para os asuntos eclesiásticos.

   2. curia diocesana

      Organismo ao servizo do bispo e composto por diferentes membros administrativos e xudiciais.

   3. curia romana

      Organismo ao servizo do papa que rexe a Igrexa católica. O corpo ordinario de colaboradores do bispo de Roma instituíuse dunha maneira estable no s XII e foi nos ss XIV-XV cando se crearon propiamente os dicasterios ou as congregacións romanas. Está integrada pola secretaría do Estado e o Consello para os Asuntos Públicos da Igrexa, dúas congregacións, tres secretarías (para a unidade dos cristiáns, para relixións non cristiás, para os non crentes), tres tribunais apostólicos (a Penitenciaría, a Rota e a Sinatura Apostólica) e outros organismos particulares (o Consello dos Laicos, a Comisión Xustiza e Paz, etc).

5. Conxunto de avogados, procuradores e outros funcionarios que actúan na administración de xustiza.

6. Corte do monarca medieval derivada do comitatum xermánico. No reino visigodo de Toledo recibiu o nome de aula rexia e nos primeiros tempos do reino asturiano coñeceuse como palatium. Formada polos principais cargos do reino que acompañaban o monarca nos seus desprazamentos, converteuse no órgano central do goberno da monarquía galega, asturiana, leonesa e castelá, xa que os seus membros participaban na administración do reino e decidían sobre asuntos políticos, xudiciais, militares e relixiosos. Distínguese entre curia ordinaria, formada por nobres, eclesiásticos, familiares do monarca e oficiais do palacio, e curia extraordinaria, cun número de membros máis amplo. A súa opinión tiña que ser escoitada obrigatoriamente polo rei nos asuntos relevantes. O aumento de participantes e de atribucións, xunto coa inclusión dos representantes das vilas por primeira vez no 1188, deu lugar ás Cortes. Na corte aragonesa perdurou ata o s XIII co nome de corte...

7. Termo do verbo dos arxinas, ou xerga dos canteiros, que corresponde á voz ‘pomba’.

PERSOEIRO

Empresaria cinematográfica. Fundou a produtora Algarabía na Coruña xunto con Tomás Conde, especializada na animación cinematográfica con personaxes de plastilina. Un dos primeiros traballos deste tipo foi Alegrías de Puerta Tierra (1994), emitido por Canal +, Canal + Francia, TVG e seleccionado polo ministerio de Cultura para promocionar o cine español no mundo. Despois produciu Caderno de Bitácora (1995) e Noite Meiga (1995), premiados tamén con varios galardóns. Nese mesmo ano entraron en contacto coa produtora Lúa Films, coa que realizaron varios proxectos, entre eles unha serie de vídeos sobre distintos relatos de escritores homenaxeados o Día das Letras Galegas. Estes vídeos titúlanse Ignotus (2000), sobre textos de Manuel Murguía; Os defuntos falaban castelán (2001), sobre textos de Ánxel Fole; e Meigallos, sombras e papas de arroz (2001), sobre a obra de Eladio Rodríguez.