"Fer" (Contén)

1. Calidade de esférico.

2. Tipo de aberración xeométrica que se produce cando a distancia focal dun dioptro non é constante para todos os seus puntos; os raios luminosos emerxentes forman unha superficie denominada cáustica. Para reducila convén que as desviacións dos raios se distribúan igualmente en toda a superficie do dioptro.

1. Relativo ou pertencente á esfera.

2. Que ten forma de esfera.

3. Lugar xeométrico de todos os puntos do espacio equidistantes dun punto denominado centro. Pódese considerar que se xera pola revolución dun semicírculo arredor do diámetro que o limita. A ecuación da superficie esférica co centro na orixe é x2+y2+z2=r2, onde r é o radio da esfera, e a súa área, 4πr2.

1. Trastorno en que os eritrocitos adquiren forma de esferocito.

2. Enfermidade hereditaria, de carácter dominante, que acostuma manifestarse na infancia, aínda que tamén pode aparecer en idades máis avanzadas, e que se caracteriza por unha anemia hemolítica con itericia e esplenomegalia. A causa é un trastorno da membrana dos eritrocitos, que os converten en esféricos e máis pequenos. Tamén se coñece como enfermidade de Minkowski-Chauffard.

1. Corpo de forma semellante á esfera.

2. Superficie determinada por unha elipse que xira ao redor do seu eixe menor. Tamén se coñece como elipsoide achatado.

3. Superficie determinada por unha elipse que xira ao redor do seu eixe maior. Tamén se coñece como elipsoide alongado.

PERSOEIRO

Enxeñeiro de Camiños, Canais e Portos. Traballou en Pontevedra como enxeñeiro auxiliar de Obras Públicas (1914-1922), onde foi enxeñeiro-xefe. Entre 1934 e 1959 ocupou o posto de enxeñeiro-director do Porto de Vigo. Presentou en 1945 un Plan Xeral de Obras do Porto de Vigo que abarcou desde a zona de Guixar ata Samil e co que dividiu o porto en cinco zonas: porto comercial, de transatlánticos, pesqueiro, diques secos para a construción en Coia e o porto da Zona Franca en Alcabre. Elaborou o proxecto da Estación Marítima de Pasaxeiros. Durante o seu mandato levouse a cabo a construción da avenida de Beiramar e a creación da Zona Franca de Vigo. Ideou tamén unha nova lonxa en 1936, que foi un referente racionalista en arquitectura, e o edificio da Autoridade Portuaria. Foi trasladado a Madrid como vicepresidente da sección de Puertos do Consejo de Obras Públicas. Concedéuselle a cruz do Mérito Naval e a do Mérito Civil. Publicou “El Puerto Pesquero de Vigo” (1944) na Revista de Obras Públicas...

1. Persoa que aparenta ter ou ser máis do que é.

2. Persoa pouco animosa e sen iniciativa.

3. Persoa alta, delgada e sen xeito.

GALICIA

Escultor. Coñecido como Fernando Casás. Profesor de escultura na facultade de Belas Artes da Universidade de Vigo. Trasladouse coa súa familia a Brasil, onde comezou a pintar en 1964 á tinta e ao oleo, e en 1969 ingresou na Escola Superior de Desenho Industrial de Rio de Janeiro (ESDI/UFRJ). A súa obra representa a tensión entre home e natureza, con preponderancia da ética sobre a estética. Fuxiu do enfoque racionalista industrial e na busca de materia prima para os seus traballos percorreu as praias de Brasil. Realizou os Proxectos Idiotas (1970) con detritos dos ríos, mareas e enterramentos de troncos, e despois traballou con materiais de refugallo, mortos, inutilizables ou reciclados, entre os que destacan Molde de Formigueiro (1968) e Ciclo do Coupin (1971). En 1977 celebrou a súa primeira mostra en Rio de Janeiro e en 1978 presentou a mostra Ciclo, Reciclo, Laberinto en Santiago de Compostela, Vigo e Barcelona. En 1982 a exposición Longa noite de pedra converteuse...

PERSOEIRO

Trobador portugués da escola lírica galego-portuguesa, pertencente á liñaxe dos Barreto, orixinaria dos Velho. Aínda que a familia do trobador era orixinaria da conca do Lima (Entre Douro e Minho) -de feito, aínda a comezos do s XIV os Barreto forman parte das liñaxes de infanzóns padroeiras do Mosteiro de Tibães-, estendeuse despois, mediante diversas alianzas, polo Douro medio e Trás-os-Montes, e estableceuse en Estremadura (1254 - 1264), período en que o pai do trobador, Fernão Gomes, figura na corte de Afonso III. Vinculado á corte de don Denís, este autor aparece na documentación entre 1290 e 1294; neste período confírmalle á orde do Templo unha doazón de bens que seus pais lle fixeran a esta en Abrantes e, así mesmo, testemuña a doazón do pantano de Magos que lle fai a don Denís o concelho de Santarem. Como se documenta no Livro de Linhagens do Conde D. Pedro, casou nesta cidade a finais do s XIII con Joana Esteves; ademais, confirma a adscrición do trobador ao último período da lírica...

PERSOEIRO

Trobador portugués, pertencente á escola lírica galego-portuguesa, natural de Elvas. Debeu compor o seu cancioneiro na primeira metade do s XIV, e como demostran tanto a súa colocación nos cancioneiros B e V como as relacións intertextuais que o vinculan a Estevan da Guarda, na corte de don Denís ou ben na dos seus fillos Afonso IV ou Pedro de Portugal, conde de Barcelos. Os apógrafos italianos atribúenlle sete cantigas: catro delas enmárcanse no código da canción de muller e as tres restantes son cantigas de amor. Nestas últimas, desenvolve os motivos da beleza da dama e da coita do trobador, como en “Ay boa dona, se Deus vos perdom” e “O ouç’eu dizer huu verv’aguys[a]do”, combinados co motivo do castigo divino que se serve da beleza da senhor como instrumento, na cantiga “A mha senhor fezo Deus por meu mal”. Cultiva e enriquece os temas característicos da canción cortés cunha sutil e rica selección de procedementos retóricos, como o emprego do refrán intercalar, presente na última das...