"RL" (Contén)

PERSOEIRO

Cantante, pianista e compositor norteamericano. Coñecido como The Genius, perdeu a vista aos seis anos. A partir de 1955 foi un destacado cantante de blues e de rock and roll, pero o seu éxito chegou a raíz do festival europeo de Antibes, en 1961. Ampliou o seu repertorio con bailes novos como o twist e o madison.

PERSOEIRO

Educador galés. Sacerdote anglicano, en 1784 uniuse aos metodistas e iniciou unha tarefa evanxelizadora e educadora en Gales. Converteu a escola dominical nunha organización impulsora do galés e reanimou as escolas circulantes de Griffith Jones. Na súa imprenta tirou do prelo 320.000 libros escolares en galés.

PERSOEIRO

Escritor occitano. Convencido das teses de Mistral, foi teórico do rexionalismo e fundador da Fédération Régionaliste Française. É autor de Le Régionalisme (O rexionalismo, 1911) e Qu’est-ce c’est que le régionalisme? (Que é o rexionalismo?, 1936).

CIDADES

Cidade do estado de Carolina do Sur, nos EE UU, situada nunha estreita península, na confluencia dos ríos Ashley e Cooper (80.414 h [1991]). O porto é un dos máis importantes da costa atlántica meridional dos EE UU e abarca unha ampla área de influencia (as dúas Carolinas, Georgia, Kentucky, Tennessee e Alabama). Fundada no 1670 polos ingleses co nome de Charles Town, en 1783 recibiu o nome actual. Foi o centro da resistencia dos estados do Sur durante a Guerra de Secesión.

CAPITAIS

Capital do estado de Virginia do Oeste, nos EE UU, na confluencia dos ríos Kanawha e Elk (56.098 h [1996]). É unha cidade esencialmente industrial (construcións navais, industrias metalúrxicas e químicas). Denominada, en principio, Charles Town (1794), desenvolveuse ao redor do Fort Lee, erguido polo coronel Charles Clendenin (1788). Foi capital do estado a partir do 1870, agás no período 1875-1885.

CAPITAIS

Capital do departamento das Ardenas, na Champagne-Ardenas, Francia (57.008 h [1990]). A súa economía é principalmente industrial (metalurxia, confección, esmaltes). Creouse en 1966 pola anexión das cidades veciñas de Charleville, Étion e Mézières, ademais dos núcleos de Montcy, Saint-Pierre e Mohon.

PERSOEIRO

Dramaturgo e actor. Xunto con Manuel Sánchez Hermida escribiu as obras Mal de moitos e Trato a cegas, publicadas no mesmo volume (1921); Axúdate (1922) e O menciñeiro (1922); e Miña terra!. Todas elas estreáronse entre 1915 e 1922. As súas pezas, denominadas “parrafeios”, de intención propagandística na liña das Irmandades da Fala, foron das máis representadas polos coros, entre os que cómpre destacar Toxos e Froles e Cantigas e Agarimos, así como polo cadro de declamación da Irmandade da Fala da Coruña ou, xa na década dos vinte, pola Escola Dramática Galega. As obras son pezas curtas e de sinxela escenografía, que non precisan máis de dous actores en escena. A temática é costumista pero mantén un espírito reivindicativo, coa que denuncia, entre outros temas, o problema do abandono da lingua.

PERSOEIRO

Pintor. Exerceu como profesor de arte en diversas universidades norteamericanas (1926-1949) e en Honolulu (1949-1966). Influído polas propostas de artistas como Rivera ou Orozco, destacou pola súa obra muralista, da que deixou exemplos tanto en México (mural da Escola preparatoria Matanza del gran templo) coma nos EE UU. A súa obra amósase no Museo de Arte Moderno de Nova York ou na Rockefeller Collection.

CIDADES

Cidade do estado de Carolina do Norte, nos EE UU (441.297 h [1996]). Constitúe un importante núcleo industrial, téxtil (baseado principalmente no algodón), químico, siderúrxico, de maquinaria e de equipos eléctricos.

1. Sobremesa ou entremés a base de pan, biscoito ou galletas, e froita.

2. Calquera alimento de sobremesa presentado envolto en biscoito ou en pasta fina.

3. ariedade que se elabora con salsa bavaresa espesa.

PERSOEIRO

Xogador inglés de fútbol. Coñecido como Bobby Charlton, militou no Manchester United entre 1956 e 1973, club co que se proclamou campión da Liga inglesa en tres ocasións (1956-1957, 1964-1965 e 1966-1967), da Copa inglesa en 1963 e da Copa de Europa na tempada 1967-1968 tras vencer na final disputada en Wembley o Sport Lisboa e Benfica por 4-1. Coa selección de Inglaterra participou en 106 partidos e marcou 49 goles (14 deles nas fases finais dos tres Campionatos Mundiais nos que participou: Chile 1962, Inglaterra 1966 e México 1970). Foi un dos principais artífices da vitoria inglesa no Mundial de 1966, polo que a Raíña Isabel II lle outorgou o título de sir. Ao longo da súa carreira deportiva disputou 752 partidos oficiais e marcou 247 goles. En 1984 incorporouse á dirección do Manchester United.

PERSOEIRO

Realizador e actor cinematográfico norteamericano. Traballou con Chaplin como actor a partir dos anos vinte. Entre outras películas dirixiu The Hunt (A caza, 1915), Jack Frost (1923), Halfway to Hollywood (A medio camiño de Hollywood, 1938), It Happened One Day (Aconteceu un día, 1934) ou Saved by the Bell (Salvado pola campá, 1939).

PERSOEIRO

Compositor e director. Discípulo de Manuel Ponce, fundou e dirixiu a Orquesta Sinfónica de México (1928-1948) e foi director do Conservatorio Nacional (1928-1933). A súa produción pertence á tradición nacionalista e comprende ballets (El fuego nuevo, 1921 e Los cuatro soles, 1926), obras sinfónicas (Sinfonía proletaria, 1934; Obertura republicana, 1935 e Sinfonía india, 1936) e música de cámara.

PERSOEIRO

Arquitecto francés. Foi profesor na escola de arquitectura fundada por Trélat. En 1899 realizou unha reconstrución ideal do templo de Karnak. Escribiu Les origines des ordres grecs (As orixes das ordes gregas, 1876) e, en colaboración con G. Perrot, L’histoire de l’art dans l’antiquité (Historia da arte na antigüidade, 1882-1893).

1. Molusco bivalbo de cuncha grosa, de ata 45 mm de ancho, con forma de triángulo equilátero de contorno arredondado, coa superficie sucada de numerosas costelas concéntricas e de cor amarelenta ou parda. Vive en fondos de area fina e lamacenta, ata profundidades de 50 m, nas praias das embocaduras das rías. Distribuído no Atlántico dende as Illas Británicas ata as Canarias, está tamén presente no Mar Mediterráneo e no Mar Negro. Péscase con rastro na zona intermareal e con sachos de vara dende embarcacións na zona inframareal. Ten un sabor bastante intenso, basicamente semellante ao da ameixa, e os usos culinarios que admite son semellantes aos deste molusco: en salsa, como ingrediente en pratos de arroz ou de peixe, etc.

2. Ave mariña da familia dos estérnidos que captura pequenos peixes dentro da auga, onde se somerxe logo de pendurarse a certa altura cun voo en peneira. O nome ten unha orixe onomatopeica nas frecuentes voces estridentes e agudas que emiten os grupos familiares mentres se desprazan ou se alimentan. Na tradición oral recóllense ditos como: “Chirla alegre que o mar non temes / dime que me ama / dime que me quere”.