"An" (Contén)

1. Apelido que ten a súa orixe no topónimo portugués Bragança. Este nome de lugar deriva, á súa vez, de *brigantia, termo formado coa base celta briga ‘altura, elevación’. Este apelido documéntase en textos galegos desde o s XII: “Menendus Bregancia alferez regis” (doc ano 1158 en P. García de Loscertales Tumbos del monasterio de Sobrado de los Monjes, 1976 p 439), “Menendus Bragancia alferiz” (doc ano 1158 en Manuel Lucas Álvarez El tumbo de san Julián de Samos: siglos VIII-XII, 1986, p 478).

2. Liñaxe de orixe portuguesa que pasou a Galicia e emparentou con ilustres familias como Valcárcel, Losada, Balboa, Pimentel, Figueroa, etc. As súas armas levan, en campo de azul, unha flor de lis de ouro en abismo, acompañada de seis dados ou quinas de prata, cargadas de cadanseus cinco puntos de sable, postos en aspa. Tamén se recolle outra variante que trae, en campo de azul, cinco crecentes de prata, postos en aspa, con cadansúa estrela de ouro.

PERSOEIRO

Compositor. Recibiu os primeiros coñecementos musicais da man do seu pai, e posteriormente ampliounos con Eduard Marxsen no campo da teoría e composición. Traballou en Detmold e instalouse en Hamburgo, compaxinando a súa faceta como pianista coa dirección dun coro feminino (1859). En 1863 trasladouse a Viena onde foi director da Singakademie (1863-1864) e dos Gesellschaftskonzerte vieneses (1972-1873). A súa consagración definitiva como compositor foi en 1868 coa estrea do Réquiem alemán e coa Cuarta Sinfonía (1885). Buscou os modelos das súas obras en Bach ou Schütz, e nos polifonistas do s XVI. Deste xeito, a súa música, que nos seus tempos puido pasar pola expresión dunha actitude artística reaccionaria, ofreceu unha mostra sorprendente de harmonía entre a forma clásica e o pathos romántico. A súa música ten distintos acentos; en primeiro lugar, unha vea intimista e cordial manifestada nos lieder e obras para piano; en segundo lugar, unha vea popular,...

PERSOEIRO

Mártir cristián, bispo de Sebaste, en Armenia. Tivo sona de taumaturgo e curandeiro, e moitas son as lendas milagreiras que se lle atribúen. A máis popular é a da espiña de peixe: unha muller desesperada leva perante del o seu fillo, medio esganado por unha espiña de peixe que se lle espetara na gorxa; o santo prendeu os dous cirios que a nai ofrecera como exvoto na festa da Candeloria do día anterior, e colocounos en forma de aspa para tocar, deste xeito, o colo do doente que, de súpeto, quedou libre da espiña. Outra lenda conta como unha pobre muller, desesperada porque un desalmado lobo lle roubara un porco, a súa única riqueza, acode ao santo quen obrigou a fera a restituír a presa; por esta razón, tense considerado como cristianización do mito grego de Orfeo, amansador das feras. Foi martirizado baixo Diocleciano: os verdugos pendurárono do alto dun poste, cunha polea, e esgazaron as súas carnes con peites de ferro ou restrelos para asedar o cánabo; logo foi decapitado. A pesar da...

FILOSOFOS

Filósofo inglés. Profesor de Filosofía Moral nas universidades de Cambridge (1928-1953) e Knightsbridge (1953-1967). Analizou a estrutura das teorías físicas e aplicou a teoría dos xogos aos problemas morais. É autor de Theory of Games as a Tool for the Moral Philosopher (Teoría dos xogos como unha ferramenta para a Filosofía Moral, 1951), Scientific Explanation. A Study of the Function of Theory, Probability and Law in Science (Unha explicación científica. Estudio sobre a función da teoría, probabilidade e lei na ciencia, 1953) e An Empiriscist’s View of the Nature of Religious Belif (Visión empirista da natureza da crenza relixiosa, 1955).

PERSOEIRO

Arquitecto e pintor italiano. Está considerado como o iniciador do Renacemento romano. Aprendeu no obradoiro de frei Bartolommeo de Urbino, quen o iniciou na pintura. A súa primeira obra foi a decoración da igrexa de Santa Maria della Bella. En Urbino, iniciouse tamén na arquitectura, sendo seus o pazo de Torriglione e as igrexas de San Bernardino e da Nosa Señora del Piratello, en Imola. Trasladouse a Milán en 1472, onde coñeceu a Leonardo da Vinci, quen influíu nas súas ideas arquitectónicas. En Milán realizou a igrexa de Santa Maria presso San Satiro, na que reflecte un novo xogo de perspectivas, e Santa Maria delle Grazie; outras obras súas en Milán son a Casa dos Cóengos ou a tumba de Ludovico il Moro, ademais de participar na elaboración dos planos da catedral de Pavia xunto con Francesco di Giorgio e de Amadei. Da súa pintura lombarda quedan poucos testemuños: Homes de armas e filósofos e Cristo na columna. En 1499 chegou a Roma, onde se adicou intensamente...

PERSOEIRO

Entallador. Traballou en Santiago de Compostela entre 1611 e 1629. Asociado co escultor Bartolomé Delgado, realizou en 1611 un retablo para Santa Mariña de Arcos da Condesa. En 1629 fixo para a igrexa parroquial de San Clemente de Sisán (Cambados) un retablo adornado con columnas entorchadas e tres escudos de armas.

PERSOEIRO

Escultor e entallador. Traballou en Santiago de Compostela. Realizou en 1603 un sobrecorpo para o altar da confraría gremial de canteiros e carpinteiros de San Tomé, na capela de don Lope da catedral compostelá. O mesmo ano fixo un retablo para a igrexa parroquial de San Tomé de Ames. Xunto con Xoán de París realizou en 1606 o retablo para a igrexa de San Salvador de Sofán (Carballo), e en 1609 outro para San Cristovo de Xavestre (Ordes). En 1622 realizou o retablo de Santa María de Queixas (Ordes).

PERSOEIRO

Entallador. Traballou en Santiago de Compostela no primeiro terzo do s XVII. Realizou os retablos de Santa Eulalia de Senra (Ordes, 1629), Santa María de Cornada (Brión, 1633) e Santa María de Cobas (Negreira, 1634). En 1635 recoñecéuselle o título de entallador.

1. 1. Prado ou terreo moi húmido, que serve de pasto no verán.

   2. Terreo asolagado no que nace auga nun lugar baixo.

   3. Zona próxima a un río.

   4. Terreo próximo ao mar inundado de agua.

2. queiroa.

3. Denominación vulgar das algas do xénero Corallina.

GALICIA

Compositor. Entre a súa produción destacan as pezas: A miña terriña, El voto del pueblo coruñés, Doces airiños da terra, Retreta militar e Gran fantasía de concerto.

MONTES

Monte da parroquia de Ambroa, concello de Irixoa. O seu cumio acada os 408 m de altitude.

LAGOAS

Lagoa de Alcaián.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Baleira baixo a advocación de san Miguel.