"To" (Contén)

1. Calquera sal ou éster do ácido nítrico. Os sales, de fórmula M<H>I</H>NO 3 , obtéñense por reacción do ácido nítrico cun metal, un hidróxido ou un carbonato. Utilízanse como fertilizantes e, polo feito de seren bos axentes oxidantes a temperaturas elevadas, como compoñentes de explosivos. Os nitratos de alquilo, de fórmula R-ONO 2 , obtidos por reacción dun alcohol con ácido nítrico, empréganse como explosivos. A súa importancia económica deriva esencialmente do emprego como fertilizante en agricultura. De feito, a nitrificación das terras de cultivo, en particular nos casos de cultivo intensivo, é básica para a obtención de importantes incrementos de produtividade e, aínda máis, se son terras pobres en materias orgánicas. Os nitratos máis empregados son os de sodio -sexa natural ou sintético- o de potasio (salitre) e o de amonio, que se obtén por síntese a partir do ácido nítrico. En estado natural existen grandes xacementos de nitratos de sodio e de potasio...

2. Nitrato de sodio natural.

PERSOEIRO

Eclesiástico. Foi bispo de Caors (1679) e de Châlons-sur-Marne (1680), arcebispo de París (1695) e cardeal (1700). Interveu na disputa xansenista, pero ao non aceptar a bula Unigenitus dividiu a Igrexa de París.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Sanxenxo. Consta dunha soa nave dividida en tres tramos, os dous máis occidentais cubertos con bóveda de cruzaría e o terceiro xunto á capela con bóveda de canón. A fachada presenta dúas arquivoltas apuntadas. No tímpano atópase un calvario do s XVIII. Conta cunha torre-campanario.

PERSOEIRO

Enxeñeiro e aeronauta italiano. Dirixiu a parte técnica da industria aeronáutica italiana durante a Primeira Guerra Mundial. Formou parte da primeira expedición polar efectuada con dirixible, que voou sobre o Polo Norte, con R. Amundsen, no mes de maio de 1926. Noutra viaxe (1928), o seu dirixible estrelouse no Ártico e foi rescatado despois de longas peripecias.

PERSOEIRO

Poeta. Caracterizouse pola suavidade e a melancolía dos seus versos. Publicou en París a primeira edición do seu principal libro, Só (1892). Postumamente apareceron Despedidas (1902) e Primeiros versos (1921).

IGREXAS

Igrexa parroquial situada nas Nogais. Construída no s XIII, conserva restos prerrománicos. Consta de nave de planta rectangular, ábsida realizada en estilo románico de transición cun tramo recto cuberto con bóveda de canón e testeiro redondo cuberto con bóveda de laranxa; capela na parte esquerda da nave, muros de cachotaría de lousa e cuberta a dúas augas. Destaca a portada sur, fachada principal do antigo templo cun arco triunfal peraltado, tripla arquivolta con doelaxe radial e saínte decorada con semicírculos e bólas nas esquinas, mochetas biseladas e outros adornos como estrelas de oito radios.

PERSOEIRO

Arquitecto e escultor. As súas obras inscríbense no período de tránsito do Barroco ao neoclasicismo. Traballou co arquitecto Lucas Antonio Ferro Caaveiro e co seu fillo Miguel Ferro Caaveiro. Como entallador e escultor, realizou o retablo maior de Nosa Señora de San Vicente de Aguasantas (1761), en estilo barroco. Como arquitecto, traballou na capela da Comuñón da catedral de Santiago de Compostela e construíu a igrexa de San Xiao de Bastavales, obra que comezou en 1768 e abandonou en 1772 por falta de recursos económicos, chegando a facer a capela maior, a sancristía e o cruceiro coa súa cúpula.

GALICIA

Arquitecto. Procurou nas súas obras o uso de ramplas e escaleiras, ao xeito de Le Corbusier, na busca de solucións espaciais. Deste xeito, desenvolveu a idea do espazo a dobre altura do distribuidor central e de acceso. Traballou con Pilar Díaz. Realizou o aulario de Santa Comba, a facultade de filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela e o Palacio de Exposicións e Congresos de Galicia (Santiago de Compostela).

PERSOEIRO

Físico francés. Coñecido como abbé Nollet, descubriu o fenómeno da osmose dos líquidos (1748) e foi o primeiro en demostrar que o son se propaga dentro da auga. Inventou o primeiro electroscopio (1747) e está considerado o fundador da electroterapia empírica.

1. Acción e efecto de nomear.

2. Escrito ou documento en que se indica a alguén que foi designado para un cargo ou oficio.