"ALE" (Contén)

1. Argumento dos escépticos da Antigüidade, polo que todos os nosos coñecementos son falaces porque se demostraban uns a través dos outros.

2. Especie de antimetátese que consiste na alteración da orde dunha frase pola transposición do xenitivo.

PERSOEIRO

Nome co que era coñecida Diana Frances Spencer, princesa de Gales. Filla de Edward John Spencer, oitavo conde de Spencer e de Frances Ruth Burke, filla do cuarto barón de Fermoy, casou co príncipe Carlos de Inglaterra o 29 de xullo de 1981, na catedral de Saint Paul (Londres). Adquiriu gran popularidade e traballou na defensa de diversas causas sociais, como a loita contra a SIDA ou pola desaparición das minas antipersoas. Divorciouse en 1996, e ao ano seguinte morreu nun accidente de tráfico ao intentar fuxir da prensa gráfica.

DIARIOS

Diario en castelán publicado en València entre xullo de 1790 e maio de 1835. Fundado por Joseph de la Croix, barón de La Bruère, e Pasqual Marín, incluía noticias xerais, artigos científicos, políticos e filosóficos e interesábase pola lingua autóctona. Durante a guerra contra os franceses animou á defensa da cidade. Despois dun período de inestabilidade (1812-1813), volveu saír en xullo de 1813. Foi suprimido polos absolutistas e reeditado posteriormente durante o Trienio Liberal (1820-1823). A reacción absolutista, os novos problemas políticos e a aparición de novos xornais fixérono desaparecer.

DIARIOS

Diario en castelán publicado en València entre marzo de 1911 e xullo de 1936. Fundado por Manuel Simó i Marín, funcionou como órgano carlista e como voceiro da Dereita Rexional Valenciana a partir da fundación deste partido en 1930. Na primeira época, a sección de información rexional apareceu redactada en catalán. Durante a Guerra Civil a Fronte Popular encargouse do xornal. Rematou a súa edición cando finalizou a contenda civil.

GALICIA

Escultor, irmán de Camilo, Dolores e Ramiro Díaz Baliño. Formouse na Escola de Artes e Oficios da Coruña da que, posteriormente, foi profesor de modelado e director. En 1915 recibiu unha bolsa da Deputación da Coruña para ampliar estudios na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando de Madrid. Foi delineante maior de vías e obras da deputación coruñesa dende 1920. Realizou obras de temática galega, entre as que destacan O cego, O rezo, Devotiña, A volta da sega e No sermón. Fixo tamén o busto de Xosé Calvo Sotelo para a Deputación da Coruña, o Sagrado Corazón de Cesuras e participou na decoración, entre outros edificios, do Hotel Finisterre e do Banco de La Coruña e do antigo Teatro García Barbón de Vigo. En 1932 participou nos festexos de celebración do primeiro aniversario da Segunda República coa realización de diversas obras. Dende 1912 participou en numerosas exposicións de arte galega, entre as que destacan a Primera Exposición...

GALICIA

Pintor e deseñador gráfico. Estudiou na Escola Pablo Picasso de Artes e Oficios da Coruña. Empregou diversas fórmulas e estilos artísticos, pero na súa obra predomina o realismo. Nas súas composicións reflectiu, entre outros temas, paisaxes urbanas, bodegóns e temas taurinos. Os seus debuxos a carbón, entre os que destacan Calle Tinajas (1998) e Convento de San Francisco (Betanzos), achéganse ao hiperrealismo. Realizou exposicións en Betanzos e na Coruña. Entre outras obras destacan O zume das estrelas (1998), galardoada cun accésit na Bienal Internacional Balconadas de Betanzos, Matador (1998), Serenidad (1999), Big Hat (2000),Virxe negra (2000) e Paseo e barandillas (2000).

GALICIA

Pintor e debuxante. Profesor de debuxo da Escola de Artes e Oficios de Ferrol, cultivou a paisaxe, o retrato e a miniatura. Captou o tema paisaxístico do natural, principalmente escenas mariñeiras de carácter costumista nas que representou os peiraos e as xentes do mar da súa cidade natal. Destacan as súas obras Pinos, Monte galego en primaveira e Primaveira en Galicia. Entre os retratos que realizou cómpre salientar os de Concepción Arenal, o mestre Chané, Curros Enríquez e a condesa de Espoz y Mina. Como miniaturista realizou numerosas obras, entre as que cómpre subliñar unha miniatura sobre marfil de EduardoVII de Inglaterra e unha vitela para un abano coa que agasallou a Emilia Pardo Bazán. Entre outras publicacións colaborou en Almanaque Gallego. Participou, entre outras mostras, na exposición de arte galega organizada polo Heraldo de Madrid e na Segunda Exposición de Arte Gallego da Coruña (1917).

PERSOEIRO

Político. Dirixiu unha das conspiracións que pretenderon restablecer o liberalismo en 1825 tralo retorno ao absolutismo de Fernando VII. Mantivo unha entrevista en Xibraltar cunha comisión de liberais galegos que participaban nas revoltas.

PERSOEIRO

Política. Traballou como funcionaria na administración do Estado ata que en 1983 comezou a súa carreira política no PSOE na Deputación de Bizkaia. No ano 86 foi elixida parlamentaria no Parlamento Vasco no que traballou en asuntos de Sanidade, Traballo e Acción Exterior ata o 1991, data na que foi nomeada Concelleira de Comercio no Goberno Vasco. Dende o 1999 ata o 2007 foi membro de distintas comisións no Parlamento Europeo. As súas críticas públicas opoñéndose ao diálogo con ETA distanciárona do PSOE e no verán de 2007 abandonou o partido para co-fundar Unión de Progreso y Democracia (UpyD) que conta cun escano no parlamento español gañado nas eleccións xerais de 2008, e outro no Parlamento Europeo gañado nas eleccións de 2009.

PERSOEIRO

Crítico literario romanés. Escribiu, entre outras obras, Criza culturii românesti (A crise da cultura romanesa, 1932), Aspecte şi atitudini ideologice (1933), Conceptul de art ǎ popular ǎ (Concepto de arte popular, 1939) Studii de istorie a teoriei literare românesti (Estudios de historia e teoría literaria romanesa, 1962) e Desbateri critice (Debates críticos, 1977).

PERSOEIRO

Emperador romano (284-305). Comandante da garda imperial e máis tarde cónsul, foi elixido emperador por un tribunal de xenerais á morte de Numeriano (284). Logo da desaparición de Carino (285), irmán de Numeriano e coemperador, o Senado recoñeceulle a dignidade imperial. Asociou ao poder a Maximiano, un oficial da súa confianza, e cedeulle o control da metade occidental do Imperio, mentres se reservou o goberno da metade oriental e a dignidade de Augusto Iovius. A bipolarización da autoridade imperial permitiu que Maximiano reprimise o movemento bagauda e que Diocleciano recuperase Armenia. Non obstante , os conflitos políticos e sociais medraban no Imperio, polo que en maio do 293 vinculou o poder a outros dous militares, en calidade de césares: Constancio Cloro para Occidente e Galerio para Oriente. Diocleciano controlaba Tracia, Exipto e Asia, o césar Galerio gobernaba as provincias danubianas, Maximiano administraba Italia e África, e o seu césar Constancio, Hispania, a Galia e Britania....

PERSOEIRO

Matemático. Os seus escritos sobre álxebra contribuíron de maneira esencial ao perfeccionamento da notación alxébrica e ao establecemento de novas vías de investigación. Na súa obra principal, Aritmética, que consta de trece libros dos que só se conservan seis, tratou unha ampla serie de problemas numéricos, aínda que se limitou en xeral a procurar solucións particulares mediante algunha artimaña de cálculo e admitir só como solucións os números enteiros e racionais positivos. A súa obra influíu no posterior desenvolvemento da xeometría analítica, na teoría dos números e na álxebra moderna.

PERSOEIRO

Trobador portugúes. A súa única composición “Co[mo] homen ferido com ferro e sem pao” considérase habitualmente un acrecentamento postrobadoresco nos cancioneiros galego-portugueses, pois presenta unha serie de trazos que a distancian das cantigas galego-portuguesas e a achegan á lírica do s XV como son: o xénero da pregunta, moi usado sobre todo no Cancioneiro Geral de Garcia de Resende, a lingua empregada, o estilo, a temática e tamén o emprego de dúas novenas de arte maior con rima abbaaccaa (inexistente na lírica trobadoresca). Malia estas diferencias, a maioría dos manuais inclúena no repertorio das cantigas profanas galego-portuguesas, pois figura, tanto no Cancioneiro da Biblioteca Nacional coma no Cancioneiro da Biblioteca Vaticana, entre cantigas de amor de Johan Servando e de Juião Bolseiro, probablemente co fin de cubrir algún espazo baleiro deixado polo copista.

PERSOEIRO

Patriarca de Alexandría (444-451). Seguiu as doutrinas do monxe Eutiques, quen consideraba que a unión das dúas naturezas de Cristo era tan estreita que a súa humanidade era pura aparencia. Cando condenaron este monxe, reuniu un concilio en Éfeso (449), no que conseguiu rehabilitar as formulacións monofisitas. No Concilio ecuménico de Calcedonia (451), rexeitaron a súa doutrina e foi deposto e enviado ao exilio.

PERSOEIRO

Crítico, publicista e poeta ruso. Colaborou na revista Sobremennik. Desde concepcións liberais evolucionou cara a ideas democrático-revolucionarias do socialismo utópico, en defensa dos campesiños oprimidos. Os seus ensaios sobre Gončarov, Ostrovskij e Turgen’ev son mostras clásicas da crítica literaria rusa.

PERSOEIRO

Emperador romano (308-309). Foi vicario de África (303-306). Probablemente foi proclamado emperador polas súas tropas na primavera ou no outono do 308, malia a súa avanzada idade. O prefecto do pretorio, Rufo Volusiano, sufocou a revolta do exército no 309 e, seguindo as ordes de Maxencio, fixo executalo.