"AN" (Contén)

GALICIA

Médico e xornalista. Licenciouse en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela en 1888 e doutorouse en Madrid ao ano seguinte. Exerceu como médico en Furís, na súa terra natal, e posteriormente en Lugo. Colaborou cos xornais El Lucense, La Idea Moderna e El Regional, e a partir de 1900 fundou e dirixiu El Monitor de Becerreá. Escribiu tamén artigos médicos para as publicacións El Siglo Médico e El Diario Médico-Farmacéutico. Publicou, entre outras obras: Los contrastes de la vida (1888), Topografía médica de la provincia de Lugo (1891), Estudio médico de los insectos nocivos al hombre (1894), Los pecados y vicios capitales en el concepto médico, social y religioso (1898), El contagio de la tisis (1899), Historia fin de siglo (1902) e La poesía popular en Galicia. Colección de cantares en variedad de metros (1906). Foi académico correspondente da Real Academia de Medicina...

PERSOEIRO

Poeta. Da súa produción consérvase unha composición premiada nas Festas Minervais de Santiago en 1697, publicada en Fiestas minervales y aclamación perpetua de las musas a la inmortal memoria de D. Alonso de Fonseca El Grande, Arzobispo de Toledo y de Santiago. Año de 1697.

PERSOEIRO

Militar. Marqués de Mos, conde de Villanueva de San Bernardo e vizconde do Pegullal. Foi membro da orde militar de Alcántara, cabaleiro de Carlos III, mordomo maior de Carlos IV e administrador do estado de Lemos.

PERSOEIRO

Compositor e pianista norteamericano. Coñecido como Chick Corea, está considerado un dos compositores de jazz máis innovadores e influentes do último terzo do s XX. Trasladouse a Nova York, onde coincidiu con figuras do mundo do jazz, como John Coltrane ou Miles Davis. En Boston formou parte da orquestra de Phil Barbozza e, posteriormente, da banda de Mongo Santamaría e do grupo de Willie Bobo. A partir de 1965, colaborou, entre outros, con Herbie Mann, Pete La Roca, Stan Getz, Sarah Vaughan e Miles Davis. Nos anos setenta, xunto con Dave Holland, Barry Altschul e Antony Braxton, creou as formacións Circle e Return to Forever, coa que elaborou unha corrente “electrificada” do jazz, mestura de rock e con raíces na música brasileira, denominada fusión. A finais dos setenta e ao longo dos oitenta compaxinou a súa experiencia en solitario con duetos na compañía de figuras do jazz, como Keith Jarrett, Herbie Hancock ou John McLaughlin; con formacións de músicos, como Joe Henderson,...

PERSOEIRO

Pintor mexicano. Representante do barroco mexicano, realizou unha pintura de características tenebristas. Entre as súas obras destacan Escenas de la vida de la Virgen, realizadas para a capela do Rosario en Azcapotzalco (1681), e La Asunción de la Virgen, La entrada en Jerusalén e La Coronación de la Virgen para a catedral de México (1689-1691).

GALICIA

Avogado e ensaísta. Licenciouse en Dereito e exerceu a avogacía. Da súa produción destacan, entre outras obras, Concepción Arenal y su obra (1907), Coruña benéfica en los siglos XVIII y XIX (1909), El venerable Barrantes, canónigo de Burgos. La beneficencia privada en el s XVII (1913), La obra poética de Concepción Arenal y su romancero Anales de la virtud (1920) e Concepción Arenal y los problemas sociales contemporáneos (1923). Foi cóengo honorario da catedral de Burgos, membro numerario da Real Academia Galega e correspondente das de Lengua, Ciencias Morales y Políticas e Bellas Artes de San Fernando. Recibiu a Gran Cruz de Beneficencia e a Cruz de la Orden Civil de Alfonso XII.

PERSOEIRO

Cantautor portugués. Realizou estudios de dereito e participou, xunto a José Afonso e outros artistas, no movemento renovador do fado de Coimbra, que posteriormente orixinou un novo modelo de canción ao evolucionar cara á balada e á canção de intervenção. Foi un activo loitador contra a ditadura de Oliveira Salazar, actitude que condicionou boa parte da súa obra, e que se reflectiu en Trova do vento que passa (1962), unha escolma de poesía de protesta. O seu repertorio nutriuse de poemas alleos, musicados moitos deles por el mesmo, algúns da autoría de Curros Enríquez e Rosalía de Castro. Da súa discografía destaca Cantaremos (1970) e Gente de aqui e de agora (1971). Postumamente, editouse a escolma Memória de Adriano (1992).

PERSOEIRO

Antropólogo. Estudiou medicina na facultade de Ciencias de Porto, onde foi catedrático de Antropoloxía dende 1921 e fundador do Instituto de Antropologia. Publicou numerosos libros sobre antropoloxía, arqueoloxía e etnografía, entre os que destacan Antropologia (1915), Da biologia á história (1934) e Antropologia e história (1954). Foi membro da Sociedade Portuguesa de Antropologia e Etnologia, e da Sociedade de Geografia de Lisboa.

PUBLICACIÓNS

Publicación que apareceu baixo dous subtítulos, primeiro como “Periódico semanal” e despois como “Semanario republicano”. Publicouse en Celanova entre o 11 de setembro de 1893 e o 12 de maio de 1895. Serviu como fonte informativa do republicanismo en Celanova e Ourense. Entre os artigos publicados hai referencias ás doutrinas socialistas de Roberto Owen e ao federalismo de Pi y Margall. Foi substituído polo xornal La Discusión.

PERSOEIRO

Tenista. En 1991 debutou no circuíto profesional. En 1997 gañou os seus primeiros torneos no circuíto da ATP (Estoril, Roma e Stuttgart). En 1998 proclamouse campión mundial oficioso ao vencer no Masters (ATP Tour Championship). Naquela tempada chegou, por vez primeira, á final dun campionato do Grand Slam (Roland Garros). No ano 2000 formou parte do equipo español que gañou a Copa Davis; ademais, xunto con Albert Costa, obtivo a Medalla de Bronce en dobres nos Xogos Olímpicos de Sidney. En 2001 disputou a súa segunda final nun torneo do Grand Slam, de novo en París.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Vilamartín de Valdeorras. Construída en estilo románico, foi un convento da orde dos trinitarios descalzos, dependente de Samos, e centro cultural onde se impartiron clases de filosofía, gramática e moral. No seu interior destaca o retablo barroco (s XVIII) coa figura de Deus pai bendicindo. O exterior está organizado a varias alturas. A orde franciscana e os veciños da localidade manifestaron o seu desacordo coa construción do templo, motivo que atrasou a súa consagración.

1. Que ou quen anda dun lugar para outro e non está quieto.

2. Aparello de pesca que se emprega na captura de atún, bonito e cabala que consiste nunha corda resistente e longa á que se fixa un anzol groso nun dos seus extremos; entre o anzol e a corda intercálase, ás veces, un anaco de cable delgado. Dende unha embarcación en marcha provista de longas perchas de madeira, bótanse diversas sedelas á auga con cebo natural ou artificial, onde os peixes quedan prendidos aos anzois. O número de sedelas que arrastra a embarcación depende do tamaño das varas e estas, á súa vez, das dimensións da embarcación, pero adoitan oscilar entre 10 e 15 m.

PERSOEIRO

Pacifista irlandesa. Fundou, en colaboración con Betty Williams, a asociación Community of Peace People, para promover a pacificación en Irlanda do Norte. Ambas recibiron o Premio Nobel da Paz en 1976.

1. Que corrobora.

2. Medicamento que ten a propiedade de vigorizar o organismo.