"AN" (Contén)

GALICIA

Profesor. Doutorouse en Ciencias Biolóxicas pola Universidade de Santiago de Compostela (USC) en 1999 coa tese Problemas de aprendizaje en la interpretación de observaciones de estruturas biológicas con el microscopio. Profesor de didáctica das ciencias experimentais na Universidade de Santiago de Compostela, é subdirector da Escola Universitaria de Maxisterio de Santiago de Compostela e director do departamento de didáctica das ciencias da USC dende o 2001. Foi membro do consello de redacción da revista ADAXE. Revista de estudos e experiencias educativas (1984-1997) e, desde 1994, membro do consello asesor de ALAMBIQUE. Didáctica de las ciencias experimentales. É autor de investigacións no campo da didáctica das ciencias experimentais sobre as ideas dos estudiantes e os problemas da aprendizaxe da bioloxía, en que destacan os seus traballos “El concepto de ser vivo en los diferentes niveles educativos: ideas de los alumnos de EGB, BUP y Magisterio” (Adaxe, 1992)...

GALICIA

Profesor e especialista en latín medieval e moderno. Licenciado en Filoloxía Clásica e doutor en Letras, é profesor titular de Filoloxía Latina na Universidade de Santiago de Compostela. Ocupou, ademais, os cargos de vicedecano da facultade de Filoloxía, decano en funcións da mesma facultade e External Examiner en Londres. Ademais de numerosas colaboracións en congresos e revistas especializadas no seu ámbito, é autor, entre outros, dos traballos El sueño en la épica latina: su función (1973), memoria de licenciatura; Draconcio y sus Carmina Profana: estudo biográfico, introdución y edición crítica (1978), tese de doutoramento; Comentario a las Bucólicas de Virgilio (1984); Instrumentum emblematicum (1992); Corpus historiographicum latinum hispanum saeculi VIII-XII: concordantiae curaverunt (1993), en colaboración con Manuel Enrique Vázquez Buján, Xosé Eduardo López Pereira e María Elisa Lage Cotos; Bibliografía de latín medieval en España (1950-1992) (1994), en colaboración con María Elisa...

PERSOEIRO

Conquistador e cronista de Indias paraguaio. Participou no sometemento dos crioulos en Santa Fe (1580), serviu como alguacil maior e alférez real en Salta (1582), e foi tenente en Ciudad Real e Villarrica (1585). Colonizou e gobernou Santiago de Jerez (1593) e fundou San Pedro de Guzmán. Despois de 1619, volveu a Asunción, onde exerceu como alcalde ata a súa morte. Escribiu Anales del descubrimiento y conquista del río de la Plata, coñecida como Argentina manuscrita, primeira crónica arxentina redactada en 1612 e publicada en 1836, na que se ocupou do período comprendido entre 1516 e 1573.

GALICIA

Militar. Ingresou na Armada en 1811 e navegou polo Mar Mediterráneo e polas Antillas. Dende 1819 participou nas campañas contra os independentistas latinoamericanos e, dende 1821, navegou con patente de corso contra as novas nacións. Formou parte da división Guzureta (1824) que se dirixiu a Callao, pero, trala derrota de Ayacucho, marchou cara ás Filipinas (1825), viaxe na que perdeu o navío tralo amotinamento da súa tripulación. Chegou a Cádiz en novembro de 1825 e participou en diversas misións ata que se suicidou.

GALICIA

Bispo. Realizou estudios en Salamanca, foi provisor desta cidade e de Toledo, membro do Consello de Indias e bispo da diocese de Calahorra, cargo que lle permitiu participar no Concilio de Trento. Destacado canonista, publicou, entre outras obras, Instrución de prelados (1530), Soliloquios entre Dios y el alma e De la piedad.

GALICIA

Xurista, sociólogo e economista, fillo de Xoaquín Díaz de Rábago e Gutiérrez de Terán, coronel do Batallón Literario. Licenciado en Dereito e Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela, foi catedrático de Lingua Hebrea e secretario da facultade de Filosofía e Letras (1860). Residiu en Santiago de Compostela, onde foi director do Banco de España (1886), delegado rexio da Escola de Artes e Oficios (1887) e director da Real Sociedad Económica de Amigos del País (1887-1890). Foi un dos primeiros pensadores en estudar o cooperativismo nos ensaios Historia y situación actual de la cooperación en España e Bases especiales de una ley sobre las sociedades cooperativas. Participou no IV Congreso de Crédito Popular en Lyon (1892) co estudo “Bases essentielles d’une loi sur les Sociétés cooperatives”. Entre os seus escritos destacan Los foros en Galicia, Historia de la Real Sociedad Económica de Amigos del País, La industria de la pesca en Galicia...

PERSOEIRO

Mariño. Oficial da Mariña española, en 1725 navegou polo Mediterráneo, onde sostivo numerosos encontros armados con buques das potencias berberiscas e dirixiu o exército do duque de Montemar na campaña de reconquista de Orán. En 1736 navegou a América coa flota de Indias e participou na defensa de Cartagena de Indias (1741). En 1747, malia o acoso dos navíos ingleses, logrou arribar ao porto de Corcubión cunha flota que transportaba importantes caudais. Promovido a capitán de navío (1760), encargouse do departamento marítimo de Ferrol co grao de comandante xeral. Ascendeu a tenente xeneral en 1779 e ocupou diversos cargos públicos sen abandonar o servizo activo.

PERSOEIRO

Descubridor e navegante. Ata 1505 realizou estudios de cartografía na Casa da India ao servizo do rei de Portugal. En 1508, xunto con Vicente Yáñez Pinzón, explorou as costas caribeñas de Nicaragua e Honduras e chegou ao Yucatán. Ao morrer Américo Vespucio foi nomeado piloto maior de Castela (1512). En 1515 explorou a costa do Brasil e Uruguay, e en 1516 descubriu o esteiro do Río de la Plata, ao que denominou Mar Dulce. Introduciuse polo esteiro ata chegar á illa de Martín García e continuou polas augas do Paraná ao que, posteriormente, se lle chamou río de Solís.

PERSOEIRO

Bispo de Ourense (1249-1276). Natural de Galicia, era membro dunha familia da nobreza. Foi chantre catedralicio antes de ser nomeado bispo.

GALICIA

Atleta. Especializado nas carreiras de medio fondo, participou en dúas edicións dos Xogos Olímpicos: nos de Atlanta 1996 correu na distancia dos 800 m; en Sidney 2000 disputou as probas dos 1.500 m, e na final rematou no sétimo posto, polo que recibiu o diploma olímpico. Tamén participou en Campionatos do Mundo: nos de Sevilla 1999 foi quinto nos 1.500 m, distancia na que gañara ese ano a Medalla de Bronce no mundial en pista cuberta celebrado en Meabashi. A súa mellor clasificación nos campionatos de Europa foi o cuarto posto que acadou en pista cuberta nos 800 m en 1996 e nos 1.500 m en València no ano 1998. En 1999 converteuse en plusmarquista europeo dos 1.500 m en pista cuberta, ao cubrir a distancia en 3’ 33’’ 32 centésimas. O seu palmarés complétase coa medalla de prata dos 800 m na Universiada de 1997 e dous campionatos de España de pista cuberta na mesma proba, en 1992 e 1997.

GALICIA

Profesor. Licenciado en Filoloxía Clásica pola Universidad Central de Madrid (1945), doutorouse coa tese El latín de Valerio del Bierzo. Contribución al estudo del latín visigodo. Catedrático de Filoloxía Latina nas universidades de València, Salamanca e, dende 1968, de Santiago de Compostela, especializouse no latín tardío e medieval, e nos eidos da patrística e codicoloxía. En 1950 traballou en Múnic na redacción do Thesaurus linguae latinae e, xunto a Paul Lehmann, continuou os traballos paleográficos e codicolóxicos que iniciara en Madrid con Jean Mallon e Pascual Galindo. Organizou a Primeira Reunión Galega de Estudios Clásicos (1979), o coloquio sobre Circulación de códices y manuscritos entre Europa y la Península en los siglos VIII-XII (1982), a Segunda Reunión Galega de Estudios Clásicos (1984), o VIII Coloquio do Comité Internacional de Paléographie Latine (1987) e o seminario Camino de Santiago. Rutas y peregrinos (1989). Autor de manuais de latín para ensino medio, director...

PERSOEIRO

Economista, político e profesor. Licenciado en Ciencias Económicas pola Universidade de Santiago de Compostela, en 1972 incorporouse ao departamento de Estrutura Económica da facultade de Ciencias Económicas compostelá e doutorouse coa tese Política rexional en Galicia. Dos polos de Desenrolo ás ZUR. En 1972 ingresou no Partido Socialista Galego e en 1977 participou na formación do Colectivo Socialista Galego, que no 1978 se integrou no PSG-PSOE, do que foi secretario xeral de Santiago de Compostela. Deputado autonómico desde a primeira á cuarta lexislaturas (1981-1997) pola circunscrición de Lugo, foi voceiro parlamentario de Asuntos Económicos do grupo socialista. Da súa produción escrita destacan os artigos “Agricultura e capitalismo en Galicia: o proceso de modernización da agricultura galega” (1979) e “Problemas estruturais na integración da agricultura galega na CEE” (1981), publicados en Revista Galega de Estudios Agrarios, e “Galicia na CEE” (1987), editada en Encrucillada....

GALICIA

Pintor. Coñecido como Ebra, diplomouse en Arquitectura Técnica pola Universidade da Coruña (1991). A súa obra, de carácter realista, reflicte paisaxes, o mundo mariño e bodegóns. Traballou, principalmente, ao óleo, ao acrílico e á pluma. Colaborou como debuxante no traballo de investigación Estudio da arquitectura popular e etnografía de Castro Caldelas da Xunta de Galicia (1993). Entre outras mostras colectivas, participou na Colectiva de Pintura da Junta Municipal de Moncloa (Madrid, 1996-1997), na Feira do Debuxo e do Gravado da Xunta de Galicia (1998-1999-2000), no I Salón Vigart de Artes Plásticas de Vigo (1998) e na Feria de Artes Plásticas Arte na Estación (Vigo, 1998-2000-2001). Foi seleccionado nos Premios Ejército del Aire de Pintura en 1996 coa obra 1927, Vuelo sobre Lalín, adquirida polo exército, e en 1997 con Teoría de Vuelo, e no III Premio de Pintura Eixo Atlántico do Noroeste Peninsular (1999) con Herdanza. Realizou exposicións,...

GALICIA

Mestre e pintor. Licenciouse en Psicopedagoxía pola Universidade de Vigo e foi presidente da Asociación de Artistas Plásticos Lucenses. Participou en mostras, tanto individuais coma colectivas, en Lugo, A Coruña e Vigo. Realizou deseños para libros e portadas de discos. Entre as súas publicacións cómpre salientar A linguaxe do cómic, O sentimento do cómic e Xogando coa música (1992-1993).

GALICIA

Psicobiólogo. Doutorouse en Medicina coa tese Epidemiología de la deficiencia mental. Situación en Galicia (1985). Profesor de psicobioloxía na Universidade de Santiago de Compostela, centra o seu traballo na avaliación psicofisiolóxica de poboacións normais e clínicas (envellecemento normal e situacións senís ou atraso mental, e do proceso de envellecemento e demencias senís, atraso mental, trastornos da linguaxe). É autor de dous libros, en colaboración, e de artigos especializados publicados en revistas científicas, como International Journal of Psychophysiology, American Journal on Mental Retardation, Biological Psychiatry, Clinical Neurophysiology e Neuroreport. Membro de varias sociedades científicas españolas e internacionais e membro fundador e presidente electo dende o 2001 da Sociedad Española de Psicofisiología (SEPF, 1994). Recibiu o Premio de Investigación da Fundación PAIDEA (1994), Premio á Investigación 1995 en Ciencias e Tecnoloxía (1996), outorgado...

GALICIA

Militar e mariño. Marchou a Montevideo e, logo da sublevación, sumouse á causa independentista e integrouse no exército como subtenente (5.12.1812). Formou parte das forzas que sitiaron Montevideo e dirixiu as fortificacións e a instalación das baterías. Ascendeu a tenente de artillería durante o sitio (29.9.1813) e integrouse como capitán de artillería (31.3.1815) nas forzas do xeneral San Martín en Mendoza. Participou co exército dos Andes na Batalla de Chacabuco (12.2.1817) e no combate de Curapaligüe (4.4.1817). Desde o 31 de maio de 1817 dirixiu a primeira compañía do Terceiro Batallón de Artillería e á súa fronte tomou parte na Batalla de Maipú (5.4.1818). Pouco despois integrouse como capitán da corveta Chacabuco, na escuadra que creou o goberno chileno, e capturou as fragatas españolas Rosalía e Carlota, coas que chegou ao porto de Valparaíso o 22 de novembro de 1818. Pasou ao exército de Chile, por razóns de saúde, a finais de 1820.

GALICIA

Escritor. Estudiou maxisterio na Escola Normal de Santiago e traballou no xulgado de Porto do Son ata xullo de 1936. Por mor da Guerra Civil pasou dous anos encarcerado na Coruña e ao saír fíxose procurador de tribunais, aínda que non exerceu debido ao seu pasado como militante de Esquerda Republicana. En 1951 emigrou e instalouse en Montevideo. Publicou crónicas e memorias autobiográficas nas que relata as súas experiencias na guerra, como Os que non morreron (1982), A crueldade inútil (1985) e Desde la diáspora (1991), así como os volumes de relatos Contos (1985) e Nebra. Historia dunha infamia (1985).

GALICIA

Político e avogado. Licenciado en Dereito. Presidente da Cámara Agraria Provincial de Lugo, foi deputado no Congreso de los Diputados na lexislatura Constituínte (1977-1979), pola Unión de Centro Democrático (UCD), e na primeira e segunda lexislaturas (1979-1986), polo Grupo Parlamentario Centrista. É autor de diversos traballos xurídicos e artigos en prensa publicados na Revista Galega de Estudios Agrarios e escribiu os volumes Dereito civil de Galicia: comentarios á lei 4-1995 (1997), Montes vecinales en mano común (1999) e División de la herencia y liquidación del régimen económico matrimonial (2001). No ámbito da toponimia publicou Comarca de Sarria: O Incio, Láncara, Paradela, Páramo, Samos, Sarria, Triacastela (1992) e Toponimia de la comarca de Sarria (1998). Obtivo o Premio da Orde do Mérito Constitucional.