"To" (Contén)

1. Persoa que tanto nos seus ditos como feitos manifesta un entendemento fino, enxeñoso e ocorrente.

2. Persoa amiga de empregar argucias.

GALICIA

Eclesiástico e doutor en Teoloxía. Foi abade dos mosteiros de Sobrado e Meira. Escribiu Epítome de la vida de la V. Madre Ana de Jesús, discípula de Santa Teresa (1642).

GALICIA

Xefe militar do Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive (EGPGC), organización terrorista que estivo operativa entre 1985 e 1989. Iniciou a súa actividade política en 1962 no seo do Partido Comunista de España (PCE), do que foi membro do Comité Central, na emigración (Suíza). Malia esta vinculación co PCE, en 1976 pasou a militar na Unión do Pobo Galego (UPG), organización da que se excluíu para ingresar no Partido Galego do Proletariado (PGP) e participar na construción do grupo armado Loita Armada Revolucionaria (LAR), motivo polo que estivo preso dende 1980 ata 1983. Dende 1985 ocupouse da organización política de Galiza Ceive-Organización para a Liberación Nacional (GC-OLN). En 1985 puxo en marcha as Bases Operativas do EGPGC. En 1988 foi detido en relación con estes feitos.

PERSOEIRO

Humanista e eclesiástico. Participou no Concilio de Trento como teólogo e foi o encargado de coidar a edición da Biblia políglota de Anveres ou Rexia (1569-1573), reedición con novos textos e estudios da Complutense. Autor de Historia Natural (1601).

GALICIA

Político. Foi alcalde de Pontevedra (1801 e 1809) e deputado pola provincia de Tui na Xunta Superior do Reino de Galicia (1810). Durante o Trienio dos Liberais (1820-1823) manifestouse abertamente a prol do absolutismo, motivo polo que estivo detido no castelo de Santo Antón, dende onde foi deportado a Canarias (1823). Coñécense dous sonetos en galego da súa autoría, datados por Álvarez Blázquez entre 1810 e 1812, nos que critica satiricamente a dúas persoas que ridiculizaran a súa poesía. O seu estilo era satírico e humorístico.

PERSOEIRO

Pintor de orixe galega. Foi discípulo de Pedro de las Cuevas; a súa temática foi, predominantemente, relixiosa.

PERSOEIRO

Poeta italiano. A base da súa poesía foron os afectos expresados con indiferenza aparente e forza irónica. A obra capital de Ariosto, e quizais de todo o Renacemento italiano, é o Orlando furioso, poema épico rematado ao redor do 1514. Despois da primeira edición, publicada no 1516, Ariosto seguiu a traballar nela, retocando a lingua e o estilo para acomodalos á lingua toscana propugnada por Bembo. A súa obra poética comprende tamén Carmina, algunhas poesías petrarquistas en lingua vulgar e sete sátiras escritas entre 1517 e 1527, e publicadas postumamente, nas que se entrega a reflexións morais.

GALICIA

Realizador cinematográfico. Moi novo, este pontevedrés emigrou a Uruguai. Alí fixo estudos técnicos e desempeñou varios oficios. En 1950, segundo se publica nun libro sobre a historiografía cinematográfica do noso país, coñeceu un director uruguaio, D. Sposito, o que vai determinar parte da súa actividade posterior.
O cine de tema galego para os países americanos de fala española pasou por varias etapas, sendo a de carácter documental a que máis prevaleceu. Arís vai facer nos anos cincuenta, en América, algo semellante ao que fixera José Gil (1870-1937) en Galicia. En primeiro lugar realizará unha recompilación de imaxes da xeografía galega en Montevideo, en que aparecen traballos dos nosos emigrantes nesa cidade, Caminos de España en el Uruguay. Como cineasta autodidacta seguiron Un viaje por Galicia...

PERSOEIRO

Matemático grego. Escribiu cinco libros sobre Os lugares sólidos, onde formulou teoremas sobre os cinco sólidos regulares e sobre as curvas cónicas. Tivo influencia sobre Euclides, pero algúns consideran o tratado de Aristeo máis importante e orixinal.

PERSOEIRO

Escritor grego de época Helenística ao que xa dende a Antigüidade se lle atribuíron as Milesíacas. Refundidas ao latín por L. Cornelio Sissenna, influíron en Ovidio, Petronio e Apuleio. Só se conservan fragmentos.

PERSOEIRO

Xeneral e político ateniense. Tomou parte na Batalla de Maratón (490). No enfrontamento entre os alcmeónidas e os tiranófilos, dirixiu unha secesión entre os atenenses. O pobo apoiou o partido de Temístocles e Arístides viuse obrigado ao exilio (483-482 a C). Chamado a Atenas de novo no 480, tomou a illa de Psitalia, onde estaba acuartelada unha gornición persa, e distinguiuse na importante Batalla de Platea. O seu prestixio levouno ao desempeño do cargo de arconte no 478, dende o cal autorizou a todos os cidadáns atenienses a ocupar cargos públicos. Foi o encargado de artellar a Confederación de Delos (476). A súa integridade valeulle o seu alcume.

1. 1. Forma de goberno na que o poder (kratos ‘dominio’) reside nun grupo social reducido e privilexiado por razóns de liñaxe, poder económico ou circunstancias persoais (moralidade, intelixencia, nivel cultural, heroicidade e esforzos pola comunidade, etc), identificados como os mellores (aristoi). O concepto, de cuño aristotélico, defínese como o ‘goberno de máis dun’, e distingue entre aristocracia, na que a finalidade que dirixe o goberno é a procura do ben xeral, e a aristocracia impura ou oligarquía, na que o goberno se dirixe ao ben particular. Stricto sensu, denomínase deste xeito a forma de goberno da sociedade grega da época Arcaica. O poder estaba en mans de terratenentes constituídos en castes hereditarias, como consecuencia tanto dos feitos bélicos causados polas invasións dorias como por afortunadas acumulacións de propiedades. Aínda que a natureza desta forza se alicerzaba no económico e no militar, a xustificación do seu poder era moral:...

   2. aristocracia obreira

      Concepto cuñado por E. Hobsbawn. Aplícase ao segmento especializado da clase obreira británica nos ss XIX e principios do XX nas industrias básicas, distinto económica e culturalmente do resto da masa obreira, que deu lugar aos dirixentes do movemento sindical.

2. Estamento nobre.

3. Conxunto de persoas ou cousas que se considera por riba das da mesma especie polas súas calidades.

1. Relativo ou pertencente á aristocracia.

2. De carácter distinguido.

1. Facer que se volva aristocrático.

2. olverse aristocrático.

PERSOEIRO

Rei de Messenia. Defendeu o seu reino contra os espartanos, pero foi derrotado. Os vencidos convertéronse en ilotas e perderon as súas terras repartidas entre os vencedores.

PERSOEIRO

Comediógrafo grego. É un dos máis célebres poetas dramáticos clásicos xunto con Esquilo, Sófocles, Eurípides e Menandro. Dunha gran cultura literaria e artística, desprezou fortemente a ignorancia. Na súa obra teatral defendeu os mitos relixiosos dirixindo a súa sátira contra os renovadores do pensamento como Sócrates. Destacou pola visión crítica da realidade, pola defensa da utopía e polo espírito pacifista. A súa madureza creativa chegou durante a Guerra do Peloponeso (431-404), fronte á que adoptou unha posición inequívoca, denunciando a tolemia e a sinrazón do enfrontamento. Nas súas obras, As nubes (423) e As ras (405), quixo desacreditar a Guerra do Peloponeso e acadar unha paz con Esparta, igual que fixeran outros anovadores da tradición teatral como Eurípides. Logo da derrota de Atenas fronte a Esparta e co ascenso do partido aristocrático ao poder na cidade ática, do que Aristófanes era membro, comezou o segundo gran período da súa produción, marcado pola perda...

PERSOEIRO

Gramático e filólogo grego. Foi director da Biblioteca de Alexandría e mestre de Aristarco de Samotracia.