"ISM" (Contén)

Doutrina de Gregorio Palamás que traduce á linguaxe teolóxica a mística da comuñón con Deus e a visión da luz divina experimentada polos hesicastas. Distinguiu entre a divindade superior e invisible e a enerxía divina inferior e visible en forma de luz, como no monte Tabor, e que non é máis ca a graza increada. Isto provocou a reacción de Barlaam.

Endemismo antigo que deriva frecuentemente da persistencia na residencia, nunha área restrinxida, de especies que anteriormente poboaran áreas máis vastas e que, por efectos da competencia ou do cambio nas condicións ambientais, quedaron reducidas á área que agora ocupan.

Estudo do magnetismo terrestre natural remanente co fin de determinar a intensidade e a dirección do campo magnético terrestre no pasado xeolóxico, que se desenvolveu lentamente durante as primeiras décadas do s XX. No campo da estratigrafía (magnetoestratigrafía) trata especificamente do estudo do magnetismo fósil ou remanente das rochas para establecer nelas unidades estratigráficas e facer unha correlación a escala mundial. Tomando mostras de rochas orientadas e ben datadas xeocronoloxicamente, é posible reconstruír a migración dos polos no transcurso da historia xeolóxica. Así, demostrouse que os minerais magnéticos das correntes de lava, os primeiros en cristalizar, adquiren a orientación do campo magnético terrestre e esta permanece fixada para sempre no momento da consolidación da rocha, se a temperatura é inferior ao punto de Curie (magnetización termorremanente). Outras veces son os grandes imáns aciculares sedimentarios os que, ao depositarse nun fondo de augas tranquilas,...

Rexurdimento do estilo de A. Palladio que se produciu durante os ss XVII e XVIII en Italia, Francia e Inglaterra. O palladianismo inglés iniciouno a principios do s XVII I. Jones e continuárono, entre outros, W. Chambers e sobre todo Colin Campbell, quen publicou Vitruvius Britannicus (1715-1717) e construíu o Mereworth Castle de Kent (1723) e Richard Boyle, conde de Birlington, que axudou á publicación de diversas obras. En Italia desenvolveuse no Veneto.

malaria.

Doutrina política que intentaba acadar a unidade dos pobos africanos. O movemento reclamou para os pobos africanos os principios de Thomas Woodrow Wilson, que denunciaba a explotación e a división de África, propoñía a promoción da cultura negra, precisaba a noción de negritude e afirmaba a capacidade dos pobos africanos para a autodeterminación. A Organización da Unidade Africana (1963) favoreceu a loita contra os últimos redutos coloniais.

Movemento político, económico e cultural que aspira á unión dos pobos de América. A súa orixe foi atribuída a Simón Bolívar, que en 1826 convocou en Panamá os representantes das novas repúblicas americanas para intentar establecer a unión das confederacións. En 1910 creouse a Unión Panamericana con sede en Washington e presidida polo secretario de estado dos EE UU. En 1948 fundouse a Organización dos Estados Americanos. O Mercado Común Centroamericano (1960), a Asociación Latinoamericana de Integración (1980) e o Pacto Andino (1969) preveñen a integración gradual das economías dos estados membros.

Movemento político xurdido a finais do s XIX entre os países árabes que defendía a solidariedade e a cooperación entre eles, primeiro fronte á dominación turca e logo fronte á colonial. Unha vez disgregado o Imperio Otomán, o panarabismo culminou coa creación, en 1945, da Liga Árabe, encamiñada á salvagarda da independencia e á soberanía dos seus integrantes. Tras diversos intentos de unificación por parte dalgúns estados árabes e coas distintas actitudes adoptadas ante as Guerras Árabe-israelís, a integración dos países árabes volveuse cada vez máis difícil, obstaculizada polas enormes diferenzas entre os seus réximes políticos, as rivalidades rexionais, o problema palestino e os intereses enfrontados arredor da explotación do petróleo.

Doutrina e movemento político que propugna a solidariedade e cooperación entre todos os pobos de Asia.

Doutrina que afirma que Deus é todo en todas as cousas. O termo foi creado por K. C. F. Krause e a doutrina está máis preto do teísmo ca do panteísmo.

Corrente política nacionalista que pretendía a unificación dos pobos eslavos. Xurdiu nos ss XVIII e XIX, entre os pobos dominados polo Imperio Otomán e o Imperio Austrohúngaro pola súa unión e alianza. Despois de 1795 o único estado eslavo independente foi Rusia, que propuxo unir a todos baixo o seu dominio. Na década de 1830 propugnouse a unificación política dos pobos nunha monarquía federada baixo o dominio do tsar de Rusia, coa rusificación da lingua, a cultura e a política.

Movemento político grego que, despois da Guerra de Independencia (1829), pretendía estender o dominio territorial grego ás antigas colonias de Asia Menor e da rexión balcánica. Este propósito converteuse nunha realidade ao rematar a Primeira Guerra Mundial durante o goberno de E. Venizelos, pero a resposta de Turquía provocou a derrota grega en 1922. Ao ano seguinte o Tratado de Lausanne puxo fin aos anhelos panhelenistas.

Síndrome fisiopatolóxica que se caracteriza por un conxunto de signos e síntomas que revelan o fracaso na secreción das hormonas elaboradas na adenohipófise, con atrofia e hipofunción consecutiva das glándulas endócrinas que están baixo a súa influencia. As súas causas máis importantes son a necrose isquémica hipofisaria por shock hemorráxico posterior ao parto e a destrución hipofisaria producida por tumores cromófobos, por craniofarinxiomas, por granulomas infecciosos e por traumatismos craniais. OBS: Tamén se denomina enfermidade de Simmonds ou síndrome de Sheehan.

Movemento político-relixioso que aspiraba a unificar o mundo islámico ao tempo que pretendía a reforma relixiosa do Islam e o desenvolvemento da ciencia e a técnica para lograr a autosuficiencia dos países musulmáns. Xurdido en Exipto a finais do s XIX, ata a Primeira Guerra Mundial o Sultán Abdülhamit II favoreceu a idea nun intento de converterse no único líder dos países islámicos. Pero tras a derrota turca na guerra, o movemento perdeu forza ao tempo que gañaba terreo o panarabismo. A creación dos Irmáns Musulmáns implicou un rexurdimento ideolóxico desde 1940, e o nacemento da Organización da Conferencia Islámica en 1971 foi un intento de concretar política e economicamente a axuda entre todos os estados islámicos.

Doutrina que identifica totalmente a realidade co intelixible, coa razón. É o extremo da actitude racionalista, polo que non pode ser simplemente identificada co racionalismo, que só establece a primacía da razón.

Doutrina segundo a que Deus e o universo son unha mesma realidade e os seus seres non teñen unha diferenza fundamental. Deixando de lado o coñecido como panteísmo antigo (presocráticos ou neoplatonistas, entre outros), o panteísmo estrito, posterior á aparición do termo no s XVIII e que é unha modalidade do monismo, pode ser de dous tipos: un que concibe a Deus como a única realidade verdadeira e en que o mundo queda reducido a unha simple manifestación, emanación ou desenvolvemento de Deus (panteísmo acosmista); e outro que, en cambio, establece que o mundo (a natureza) é a única realidade verdadeira, a unidade, o principio orgánico, o sentido último, cunha autoconsciencia que corresponde ao que se podería chamar Deus, aínda que de xeito impropio (panteísmo ateo). A cualificación panteística dunha doutrina filosófica ou doutra, como é o caso do averroísmo, resulta sumamente problemática.

Doutrina imperialista que, fundamentándose na necesidade de buscar mercados e saídas para a economía alemá, pretendía unir nun gran imperio todos os pobos de orixe xermánica. A finais do s XIX esta doutrina, que se enfocou cara á unión de todos os xermánicos do imperio dos Habsburgo, renaceu coa creación da Alldeustcher Verband e da Alldeustche Vereinigung contra as minorías de lingua non xermana. O imperio, ademais de Alemaña, Austria, Países Baixos, Bélxica, Flandres francés, Alsacia, Lorena, Franco Condado, Suíza, Os Balcáns e Polonia, tiña que incluír outros pobos de orixe xermánica: Reino Unido, Escandinavia, Hungría e Rusia occidental. Afundido tras a derrota de 1918, o panxermanismo reviviu coa filosofía de Alfred Rosenberg, teórico do nacionalsocialismo, que completou a súa teoría coa do superhome de Friedrich Wilhelm Nietzsche. Durante a Segunda Guerra Mundial o panxermanismo concretouse na constitución dunha comunidade aria.