"PLA" (Contén)

CAPITAIS

Capital do Imperio Bizantino construída por Constantino I sobre a antiga Bizancio e consagrada o 11 de maio do 330. Organizouse segundo a administración e as leis de Roma e axiña se converteu na capital política do Imperio de Oriente, trala división do Imperio Romano (395), e no centro relixioso e intelectual do mundo romano oriental. Viviu o momento de máximo esplendor baixo o Emperador Xustiniano (527-565), quen fixo da cidade o centro do comercio entre Europa e Asia. O pazo imperial, o hipódromo, o Senado, a igrexa patriarcal de Santa Sofía e o foro de Constantino constituían o centro da vida urbana. Os contactos entre o pobo e o emperador producíanse unicamente durante as manifestacións que, con motivos lúdicos, se realizaban no hipódromo. Había catro faccións distintas: branca, vermella, verde e azul, pero só as dúas últimas tiveron importancia. Os verdes (prasinoi), representantes tradicionais do monofisismo e orixinarios dos barrios pobres, recibiron o favor do Emperador Anastasio,...

ENTRADA LARGA

Denominación que recibiron os oito concilios celebrados pola Igrexa cristiá en Constantinopla entre os anos 381 e 1341. A Igrexa só considera como ecuménicos catro, os tres primeiros e o sexto, denominado IV Concilio.
Concilio I (381)
Segundo concilio ecuménico da Igrexa católica, convocado polo Emperador Teodosio I, ao que asistiron 150 bispos orientais, que condenaron o arianismo e o macedonianismo, definiron o Espírito Santo como parte integrante da Santísima Trindade e reafirmaron as resolucións adoptadas no Concilio de Nicea (325).
Concilio II (553)
Quinto concilio ecuménico convocado polo Emperador Xustiniano coa intención de atraer á fe ortodoxa os monofisitas. Condenou os Tres Capítulos, escritos de Teodoro de Mopsuestia, Teodoreto de Ciro e Ibas de Edesa, acusados de nestorianismo, un movemento enfrontado aos monofisitas.
Concilio III (680)
Sexto concilio ecuménico convocado polo Emperador Constantino...

IGREXAS

Igrexa bizantina situada na antiga Constantinopla. A construción primitiva incendiouse durante a revolta suscitada polo exilio de Xoán Crisóstomo. Reconstruída por Teodosio II (415), foi novamente devastada no 532. Nese mesmo ano, Xustiniano comezou a edificar o novo templo dedicado á divina sabedoría. Construído por Antemio de Tralles e Isidoro de Mileto, consagrouse no 537. No 577, a cúpula tivo que refacerse e, tralos terremotos dos ss IX e X, renovouse a igrexa. No 1204 saqueárona os latinos e trala conquista de Istambul polos turcos (1453), converteuse en mesquita. En 1934 transformouse en museo de arte bizantina. Trátase dunha construción de plano central en forma de rectángulo, precedido dun nártex interior e doutro exterior. O interior divídese en catro grandes piares enlazados entre si e co resto do edificio por un conxunto de arcadas e bóvedas. O corpo central cóbrese cunha cúpula de grandes dimensións (65 m de altura e 31 m de diámetro) levantada sobre catro pendentes. O máis...

1. Acción de contemplar.

2. Atención con respecto a unha persoa ou a unha cousa por mor da súa importancia. OBS: Normalmente, emprégase en plural.

3. Estado espiritual que comporta unha experiencia peculiar de sensacións, que ordinariamente quedan fóra do alcance da consciencia, e unha unión inmediata con elas que fai que sigan parecendo como eminentemente reais. As condicións que posibilitan a contemplación son a reflexión, a meditación e un certo esforzo ascético. É unha práctica presente nas grandes relixións dende épocas antigas: no brahmanismo, a ascética física e mental (ioga) e a contemplación mística (bhakti) son dous camiños para acadar a liberación (moksa); no budismo, a contemplación serve para acadar o nirvana; e no taoísmo, o obxecto da contemplación é configurar imaxinativamente as realidades divinas que habitan o propio corpo, que se prepara así para acadar a supervivencia. Na Biblia, a contemplación cara a cara con Deus é o anhelo máis radical do crente, que non pode cumprirse sen que este morra. O achegamento do home a Deus prodúcese, polo tanto, en virtude da iniciativa divina, mediante...

1. Mirar detendo a vista fixamente en algo ou en alguén.

2. Tomar en consideración algo, como un asunto ou unha posibilidade.

3. Meditar sobre Deus.

1. Relativo ou pertencente á contemplación.

2. Que ou quen se entrega á contemplación relixiosa.

3. Que adopta unha actitude pasiva ante algo e observa máis que actúa.

4. Estilo de vida que se basea principalmente na contemplación, propio dalgunhas formas da vida relixiosa. Xeralmente, oponse á chamada vida activa.

1. Composición breve que, ben illada, ben en serie, serve de letra a unha cantiga popular ou outra que a remeda. Nun sentido métrico estricto, corresponde por antonomasia a unha combinación de catro versos octosílabos, con rima asonante nos versos pares e sen rima nos impares. De xeito máis xeral, designa igualmente un tipo de composición poética pertencente á tradición popular, que se cultivou tamén na poesía culta medieval, na do Século de Ouro e na vertente popularista da literatura contemporánea. Admite un amplo abano de temas (amor, relixión, filosofía, moral, valores ou actitudes patrióticas, etc) e presenta diferentes formas segundo a distribución das rimas e as súas diferencias métricas ao longo da historia. Na Idade Media, as Leis de Amores catalogaron máis de setenta coplas diferentes; a obra de Juan de Mena Laberinto de Fortuna, ten tamén por título Las Trescientas [coplas] e Jorge Manrique escribiu as Coplas a la muerte de su padre. A mediados...

2. Composición de oito versos octosílabos distribuídos en dúas semiestrofas de catro versos, con catro rimas consonantes diferentes cruzadas ou abrazadas. Emprega varios esquemas métricos (abbacddc, abbacdcd, etc). A inclusión dunha cuarta rima faina máis sinxela ca a de arte menor e dálle un ton arcaico. Procede, posiblemente, da lírica galego-portuguesa.

3. Estrofa de rima consonante que na Idade Media substituíu a caderna vía e que posteriormente foi relegada polo auxe dos hendecasílabos, da oitava real e do soneto. Consta de oito versos de arte maior, polo común dodecasílabos, con dúas ou tres rimas consonantes diferentes, cruzadas ou abrazadas e organizadas de catro en catro. Os versos cuarto e quinto adoitan rimar entre eles. Pode seguir distintos esquemas métricos (ABBA-ACCA; ABABBCCB, etc). Nalgúns casos presenta leves oscilacións na medida dos versos, posto que o que a define é ante todo a colocación de dous acentos separados por dúas sílabas átonas en cada hemistiquio. Algúns teóricos afirman que a súa orixe está na poesía medieval galego-portuguesa. Empregouse con asiduidade na lírica culta castelá do s XV.

4. Estrofa formada, polo común, por oito versos octosílabos, con tres rimas consonantes diferentes cruzadas ou abrazadas. Adopta esquemas métricos diversos (abbacca; ababacca, etc). Foi habitual na poesía popular ata a segunda metade do s XV, momento no que se impuxo a copla castelá.

5. Estrofa que consta de seis versos, catro octosílabos e dous pés crebados tetrasílabos, isto é, que se organiza en dous tercetos octosílabos simétricos rematados cada un deles nun cuarto verso tetrasílabo. Ten rima consonante con esquemas como 8a8b4c8a8b4c. No caso de existir versos de pé crebado que midan cinco sílabas, haberá que considerar a incidencia de fenómenos métricos como a compensación ou a sinalefa. Denomínase tamén dobre sextilla, copla manriqueña ou copla de Jorge Manrique, xa que a difundiu Jorge Manrique no poema Coplas a la muerte de don Rodrigo Manrique.

6. Molde métrico que pode ter de sete a doce octosílabos e un número variable de rimas, con ou sen enlace entre as dúas semiestrofas. Procede da poesía occitana medieval e seguiu empregándose ata o Século de Ouro español.

7. Estrofa de dez versos octosílabos consonantes distribuídos en dúas semiestrofas de cinco versos con rimas diferentes (abaab cdccd). Divulgada por Juan de Mena, proliferou nos cancioneiros casteláns dos ss XV e XVI; posteriormente, constituíu unha das formas máis frecuentes do epigrama. Denomínase tamén décima falsa, estancia real ou quintilla dobre.

PERSOEIRO

Compositor, director de orquestra, pianista e musicólogo. Comezou os estudios musicais con Rubin Goldmark en Nova York e, posteriormente, con Nadia Boulanger en París. En 1924 regresou a Nova York e dedicouse á docencia e á composición, ademais de escribir artigos e libros sobre música. Entre as súas obras destacan os ballets Rodeo (1942) e Appalachian Spring (Primavera apalachense, 1944); as obras orquestrais Music for the Theatre (Música para o teatro, 1925), El salón México (1936), Concerto para clarinete (1948) e Tercera Sinfonía (1946); as pezas para piano Danzón cubano (1942), Down a Country Lane (Cara a abaixo polo camiño, 1962) e Danza de Jalisco (1963); as bandas sonoras das películas The City (A cidade, 1939), Of Mice and Men (De ratos e homes, 1939) e The Heiress (A herdeira, 1948), entre outras; as obras de música de cámara Noneto para corda (1960) e Dúo para...