"AN" (Contén)

GALICIA

Xogador internacional de fútbol. Coñecido como Pahiño, proclamouse máximo goleador do Campionato Español de Liga de Primeira División nas tempadas 1947-1948 (co Real Club Celta de Vigo) e 1951-1952 (co Real Madrid C.F.). Foi integrante da selección española en tres ocasións.

GALICIA

Sindicalista. Practicante da Beneficencia Municipal da Coruña e secretario do Colexio Oficial de Practicantes (1928), encabezou o Partido Sindicalista en Galicia a partir de 1934 e participou activamente na campaña a prol do Estatuto de 1936. Agochado na Coruña durante a Guerra Civil, reapareceu en 1941 como un dos impulsores do primeiro comité local da CNT na clandestinidade. Pouco despois, trasladouse a Madrid coa finalidade de asegurar o enlace do Comité Nacional da CNT coa organización galaica. Membro do comité nacional do Movemento Libertario (1943-1946), traballou xunto con Xoán García Durán para conformar a Alianza Nacional de Fuerzas Democráticas (ANFD) e en 1945 foi o secretario do seu consello nacional. Detido en abril de 1946, permaneceu na cadea ata 1951.

GALICIA

Pintora e escritora. Expuxo individualmente por primeira vez no Casino de Monforte de Lemos en 1978 e posteriormente en Lugo, Madrid e Pontedeume. Publicou a colección de poemas e contos Lembranzas e Pantasías (1974).

PERSOEIRO

Historiador. Licenciado en Historia da Arte pola Universidade de Santiago de Compostela, é crítico de cine e televisión no xornal La Voz de Galicia (desde 1981). Vinculado ao desenvolvemento do audiovisual galego desde finais dos anos setenta, promoveu e presidiu (1985-1990) a Federación de Cineclubes de Galicia (con anterioridade presidira o Cineclube Carballiño) e coordinou (1984-1996) as Xornadas de Cine e Vídeo en Galicia (XOCIVIGA). Tamén dirixiu e presentou na Televisión de Galicia (1985-1986) o espazo “Galicia no cine”. Posteriormente foi asesor cinematográfico no gabinete de prensa da CRTVG. Colaborador de distintas publicacións, destacan as súas obras Crónica de cine. O Carballiño (1900-1990) (1994), Carlos Velo. Cine e exilio (1996), As imaxes de Carlos Velo (2002) (Premio Sempre en Galiza 2001) e A Bella Otero, pioneira do cine (Premio Chano Piñeiro 2002). Cómpre mencionar tamén as súas actividades como empresario cinematográfico e as súas incursións como narrador no terreo da...

GALICIA

Actor, director e mestre. Traballou como profesor de declamación no Conservatorio da Coruña. Participou como actor nas compañías Tespis, Teatro Circo, Escola Dramática Galega; dirixiu varios espectáculos cos Titiriteiros do Norte e foi promotor de teatro. Despois de dedicarse á dobraxe, integrouse como actor e profesor en CasaHamlet.

PERSOEIRO

Historiador da Arte. Doutor en Historia da Arte (1992) e profesor dende 1987 na Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña e no Centro Asociado da UNED da cidade herculina, en 1993 puxo en marcha o departamento de Historia da Arte da facultade de Humanidades de Ferrol, do que foi profesor. As súas investigacións centráronse na arte e na arquitectura dos ss XIX e XX, en especial da arquitectura galega comprendida entre 1800 e 1930. Dende 1989 codirixiu o Inventario Arquitectónico da Deputación da Coruña. Crítico de arte en diversas publicacións, foi asesor histórico de traballos de restauración arquitectónica, entre os que destaca o realizado en San Xoán de Caaveiro. Participou, entre outras obras, en El arquitecto Daniel Vázquez-Gulías (1999) e Arquitecturas da provincia da Coruña (1995-2001). Das súas obras destacan Arquitectura del eclecticismo en Galicia (1995-1996) e O arquitecto Pedro Mariño Ortega (1996).

GALICIA

Artista plástico. Coñecido como Ferreira, formouse na Escola de Artes e Oficios da Coruña e despois de xeito autodidacta. Os seus estudios de psicoloxía levárono a indagar sobre o impacto da cor no home e no medio ambiente. Realizou exposicións individuais nas principais cidades galegas e participou en diversas colectivas. Recibiu, entre outros galardóns, o terceiro premio nacional do XVII Certamen de Artes Plásticas do ministerio de Traballo e Asuntos Sociais.

GALICIA

Canteiro escultor. Diplomouse en cantería e escultura na Escola de Canteiros de Poio (1979-1982). Realizou cruceiros e cantería ornamental en talleres de Pontevedra e dende 1998 centrouse na talla decorativa e na escultura figurativa e heráldica. Foi monitor de cantería nas escolas taller de Betanzos onde traballou na recuperación das Antigas Escolas de San Francisco e no Xardín do Pasatempo (1990-1993; 1993-1996).

GALICIA

Fotógrafo. Cursou estudios de mariña civil e dereito. Iniciou a súa actividade profesional na fotografía de paisaxes, para o que percorreu as serras e os montes de España. Traballou primeiramente para a axencia Omega e, posteriormente, creou o estudo Tam Tam Comunicación Visual. Especializado en fotografía de teatro e ópera, os seus traballos apareceron distribuídos en publicacións de todo o mundo, como Scherzo, Opera, Centro Dramático Galego, Centro Dramático de Viana do Castelo ou Guipuzcoa Tours.

PERSOEIRO

Xornalista e escritor. Licenciado en Ciencias da Información, foi correspondente de ABC, colaborador en diversas publicacións e prensa como Grial, Vieiros, La Vanguardia e Destino, e redactor de Faro de Vigo, La Noche, El Correo Gallego e La Voz de Galicia. Membro fundador do grupo Brais Pinto, cultivou a poesía e a narrativa. Da súa produción destaca Ribeirana do Sil (1952), A noite (1959), A morte de Frank González (1975), Morrer en Castrelo de Miño (1978), A saga dun afiador (1980), A ceo aberto (1981), Corrupción e morte de Brigitte Bardot (1981), Reportaxe cósmico (1982), A fraga dos paxaros salvaxes (1985), O minotauro (1989), Agosto do 36 (Premio Xerais de Novela 1991), A cidade das chuvias (1994), O conto da boa e da mala pipa (1996), Co medo nas mans (1997), O atentado (1999) e Millo verde (2002)....

GALICIA

Poeta e actor. Emigrou a Madrid e contactou cos círculos anarcosindicalistas. Compaxinou os seus variados oficios coa actividade poética e relacionouse con membros da Xeración do 27, entre eles Federico García Lorca. Cando comezou a revolta militar do 36, Ferro estaba na Coruña formando parte do proxecto de creación dunha “Compañía de Ballet Galego”. Durante o cerco de Madrid, conseguiu pasar ao bando republicano e foi destinado como tenente a Barcelona, onde colaborou na revista Nova Galiza. En 1938 entrou en contacto coa Subsecretaría de Propaganda do goberno republicano. Asumiu a produción de España 1936 e estaba a preparar un filme baseado na novela de André Malraux, L’Espoir. O filme Sierra de Teruel foi estreado en París en 1939, pero non se puido ver en España ata 1977. Rematada a Guerra Civil, Serafín Ferro foi internado nun campo de concentración francés e pasou os seus últimos anos no exilio mexicano.

PERSOEIRO

Escritor. As súas obras adoitan centrarse nos conflitos diarios da clase media. Publicou Maelstrom (1932) e Lola, espejo oscuro (1950).

GALICIA

Escritor. Exerceu a crónica parlamentaria, foi colaborador de La Mañana e redactor de Tierra Gallega, Heraldo de Galicia, Diario Ferrolano, El Noroeste, El Imparcial, Semana, Blanco y Negro, ABC e La Codorniz. En 1905 trasladouse a Madrid e da súa produción narrativa destaca La tristeza de la paz (1910), Volvoreta (1917), Silencio (1918), Luz de luna (1919), Ha entrado un ladrón (1920), La procesión de los días (1921), Tragedias de la vida vulgar (1922), El secreto de Barba Azul (1923), A miña muller (1924), Huella de luz (1924), La seducida (1925), Las siete columnas (1926), O ilustre Cardona (1927), El país de papel (1929),...

GALICIA

Escritor. De formación autodidacta, colaborou na prensa deportiva e na revista O Arco da vella da Agrupación cultural O Facho. Da súa produción destaca Triloxías (1981).

GALICIA

Escritor e xornalista. Doutor en Filoloxía Románica pola Universidade de Santiago de Compostela, exerceu como catedrático de Lingua e Literatura Galegas de ensino medio e foi profesor titular da Facultade de Ciencias da Comunicación da Universidade de Santiago de Compostela. Colaborador en diversas publicacións como Informaciones, Tintimán, Boletín galego de literatura, Tempos novos, Revista galega de ensino, Chan, Cuadernos Hispanoamericanos, Cuadernos para el diálogo, A Nosa Terra, El Correo Gallego, Faro de Vigo, La Voz de Galicia e Ya, foi director, produtor, guionista e presentador do programa da TVG A trabe de ouro e mais da serie O ghalegho é útil para a mesma compañía. Colaborador fixo e responsable das áreas culturais da programación de Radio Popular de Vigo (COPE), foi responsable da galeguización da FM en Radio Popular de Vigo e os informativos...

GALICIA

Pintor. Formouse nas escolas de belas artes de Bilbao e Madrid, onde se licenciou en 1978. Foi bolseiro da Deputación de Pontevedra e do ministerio de Cultura. Foi profesor da facultade de Belas Artes da Universidad de Granada e deseñador da colección Ablativo Absoluto de Edicións Xerais de Galicia. As súas primeiras obras encádranse na figuración expresionista característica da pintura galega dos oitenta; despois evolucionou cara a unha estilización, onde a cor e a materia pictórica acadaron o protagonismo, e unha maior sintetización. Aínda que a súa obra ten un carácter conceptual, non é plenamente informalista. Gusta dos fondos neutros sobre os que sitúa os obxectos e, ás veces, elementos propios da colaxe. Emprega unha pincelada ancha que provoca a aparencia de bosquexo e de ser unha obra inacabada. A mediados dos anos noventa levou a cabo proxectos nos que integrou a obra no espazo arquitectónico. Entre outras obras destaca Camiño de santidade (1985), Dama oferente...

GALICIA

Actriz. Participou nos espectáculos Sinxebra, estreado en 1948 polo grupo Santa Lucía da Coruña a partir dun texto de Armando Cotarelo Valledor, e Don Hamlet, príncipe de Dinamarca, presentado en 1959 tamén na Coruña pola Asociación Teatral Iberoamericana.

GALICIA

Xornalista e político. Licenciouse en Filosofía e Letras na Universidad de Valladolid. Fundador e director do xornal tradicionalista El Radical, posteriormente exerceu como redactor xefe e director de La Región. Continuou o seu labor xornalístico en El Heraldo Orensano. Foi presidente da Deputación de Ourense, director da Escola de Comercio e delegado de Educación e Descanso. Como investigador de temas relacionados coa historia local e provincial publicou Poesías de José García Mosquera (1817-1868) (1948) e Valentín Lamas Carvajal. Estudio biobibliográfico (1950). Recibiu un premio do Centro Gallego de La Habana polo seu traballo “Curros Enríquez, periodista”.

PERSOEIRO

Mestre e político. Coñecido co alcume de Pedrosa, residiu en Ferrol onde, en 1890, fundou e dirixiu El Obrero, primeiro semanario socialista de Galicia, ao que substituíron La Voz del Obrero (1894), El Bien del Obrero (publicación que contou na súa xénese coa participación persoal de Pablo Iglesias durante a súa estadía en Ferrol en decembro de 1899) e La Antorcha Social (1902). En febreiro de 1891 fundou e presidiu en Ferrol a primeira agrupación socialista galega, integrada inicialmente por 40 persoas, das que 38 eran traballadores manuais e dúas mestres. Convertido en líder do socialismo ferrolán (na prensa da época fálase del como sucesor de Pablo Iglesias, con quen participou en numerosos mitins, tanto en Ferrol como na Coruña e Santiago de Compostela), acudiu como delegado, en representación das agrupacións de Ferrol e da Coruña, ao Congreso do Partido Socialista celebrado en València en 1892. Representou a candidatura socialista nas eleccións...

GALICIA

Enxeñeiro naval, mariño e político. Como enxeñeiro traballou en Bazán (1970-1983) e dirixiu os estaleiros Astafersa (Astilleros y Talleres Ferrolanos SA, 1986-1990) e a oficina técnica naval Prior. No eido deportivo, ocupou a presidencia do Club Baloncesto OAR (1960-1994) e foi fundador e presidente da Asociación de Clubes de Baloncesto (ACB). Deputado pola Coruña no Parlamento galego na III e en parte da IV lexislaturas (1990-1995) polo Partido Popular, foi nomeado conselleiro de Industria e Comercio da Xunta de Galicia, cargo desde o que traballou na posta en marcha dos plans de electrificación rural, telefonía rural, residuos industriais, gasificación e o plan eólico. En 1995 fundou Independentes por Ferrol, formación pola que foi elixido concelleiro de Ferrol.