"llo" (Contén)

1. chedeiro.

2. Conxunto de pedras que forman o piso do forno.

1. Nome común que reciben os individuos da familia dos podicipédidos, que non presentan diferenzas morfolóxicas externas entre machos e femias, teñen o rabo curto e son acuáticas mergulladoras.

2. Ave de aproximadamente 43 cm de lonxitude, con diferenzas entre a plumaxe estival e invernal. Esta última caracterízase porque é de cor cinsenta no dorso e nas costas, e branca sucia no ventre, mentres que no estío a plumaxe é máis colorida, xa que o pescozo é arrubiado pola parte ventral e as fazulas son máis brancas. Viven en zonas de lagoas e pantanos, e aliméntanse de peixes e pequenos invertebrados. Distribúese principalmente por Europa do centro e L, polo que é moi raro atopala en Galicia.

3. Ave de entre 47 e 56 cm de lonxitude, que se caracteriza por presentar unha crista no curuto. Durante a plumaxe estival ten o dorso acastañado e o ventre branco; das fazulas sáelle un conxunto de plumas máis longas que chegan ata a gorxa, que forman unha especie de colar de cor parda vermella coas puntas negras. Durante a plumaxe invernal carecen deste especie de colar, e son de cor cinsenta no dorso e abrancazada no ventre. Vive en zonas de pantanos e lagoas con vexetación, que lle proporciona protección, alimentándose de peixes, cágados, pequenos crustáceos e insectos. Distribúese por toda Europa, e en Galicia está presente como invernante. Pódense observar en zonas costeiras ou no SL da rexión.

4. Ave de aproximadamente 30 cm de lonxitude coa plumaxe estival, negra no dorso, cabeza e pescozo, costas pardas acastañadas, ventre abrancazado e cun penacho de plumas douradas en forma de abano que lle sae da base do ollo cara a atrás. Durante o inverno o dorso é negro e o ventre branco. Vive en rías, lagoas e zonas litorais, e aliméntase de peixes, crustáceos, moluscos e insectos. Pode atoparse en case todos os continentes, e en Galicia aparece como invernante nas zonas costeiras, entre os meses de decembro e marzo.

5. Ave e 26 cm de lonxitude coa plumaxe estival de cor parda escura no dorso, coas fazulas e gorxa avermelladas, e a invernal de cor parda polo dorso e máis clara polo ventre. Vive en zonas próximas a desembocaduras de ríos, e en lagoas, entre a zona de vexetación. Aliméntase de crustáceos, moluscos, insectos, pequenos peixes e algunha materia vexetal. Atópase nas zonas temperadas de Eurasia e África; en Galicia é sedentaria e distribúese de forma irregular por todo o territorio.

6. Ave de aproximadamente 32 cm de lonxitude coa plumaxe estival parda escura en costas e dorso, o ventre branco e cabeza negra cunha franxa dourada que vai desde a base do pico ata a caluga, onde remata formando un penacho. Durante o inverno, a plumaxe é parda escura pola zona dorsal do corpo e abrancazada pola ventral. Vive en augas calmas, preto da costa, como desembocaduras de ríos, rías ou encoros e aliméntase de peixes pequenos, crustáceos, moluscos e insectos. Distribúese polo N de Europa, e na Península Ibérica e en Galicia é invernante, pero aínda que raro, pode verse entre outubro e novembro en zonas costeiras.

RIOS

Río do SL de Asia (1.200 km), que nace nas montañas de Yunnan, China, e discorre encaixado entre profundas gorxas ata que entra en Vietnam, a uns 500 km do mar, en Lao Kay, onde se converte nun río de chaira que desemboca no golfo de Tonquín.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Ávila, Castela e León, regado polo Tiétar, e situado ao pé da serra de Gredos (3.622 h [2001]). A economía é basicamente agrícola, con industrias alimentarias e manufacturas de madeira.

PARROQUIA

Parroquia do concello da Laracha baixo a advocación de santa María.

GALICIA

Músico e compositor. Recibiu as primeiras nocións musicais e aprendeu a tocar o cornetín co seu pai, que era director da banda municipal de Ponteareas. Con catorce anos dirixiu o Orfeón de Tui e, pouco despois, ingresou como músico graduado no Rexemento Murcia da cidade de Vigo. Nesta época comezou a compoñer diversas obras para a Banda Municipal do Porriño e outras agrupacións. En 1899 estudou no Conservatorio Superior de Música de Madrid, onde recibiu clases de Bretón e Chapí, e obtivo o primeiro premio de harmonía. Rematou os seus estudos cun premio de Composición e unha bolsa do Concello de Vigo para ampliar os seus coñecementos en Francia, Italia e Alemaña. Ao seu regreso comezou a escribir zarzuelas e sainetes que acadaron un notable éxito, como El regreso, La paloma del barrio, El capricho de una reina e Guitarras y bandurrias. A partir de 1916 iniciou unha intensa actividade compositiva que o levou a crear importantes zarzuelas como La leyenda...

GALICIA

Político, irmán de Xosé A. Suárez Picallo. Emigrou a Arxentina en 1912 onde traballou en diversos oficios e comezou a súa actividade política no movemento socialista e nos sindicatos obreiros. Foi membro do Consejo Federal de la Marítima e do Comité Central da Unión Sindical Argentina. Colaborou en diversas publicacións como La Argentina ou La República e escribiu o folleto “Cartas a un obrero”, que acadou unha ampla difusión, e a peza teatral Marola (1925). Vinculado á Federación de Sociedades Gallegas, foi un dos directores da revista Céltiga e secretario de redacción do semanario Correo de Galicia (1926-1931). En 1926 participou en Xenebra no congreso da Organización Internacional do Traballo e visitou Galicia, onde trabou amizade con Antón Vilar Ponte. En 1930 participou na fundación da ORGA en Bos Aires. Volveu a Galicia en 1931 e participou na VI Asemblea Nacionalista na Coruña. Foi elixido deputado pola Federación Republicana Gallega pola...

GALICIA

Sindicalista, irmán de Ramón Suárez Picallo. Membro do Sindicato de Oficios Varios de Sada, intregrado na CNT, militou no Partido Galeguista e participou no deseño da política dos galeguistas no mundo do mar a partir de 1935. Ese mesmo ano organizou en Sada o Ateneo de Cultura Político y Social. Foi asasinado días despois da sublevación militar do 18 de xullo de 1936.

1. Corte feito co gume dun instrumento cortante.

2. Banco baixo e sen respaldo, polo xeral para unha soa persoa, formado por un toro tallado dunha árbore ou o feito en carpintaría con tres ou catro patas.

3. Toro tallado dunha árbore que se utiliza para distintas finalidades como cortar carne ou picar leña.

4. Banco alongado de madeira sobre o que se deita o porco para matalo.

5. tallón.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Ponteceso baixo a advocación de santo André.

PERSOEIRO

Lanzador de xavelina. Director do complexo deportivo de Monterrei, dos seus galardóns destacan a medalla de bronce nos Xogos do Mediterráneo en Tunes (1967), o Gran Premio Ciudad de La Coruña (1970) e a Copa Latina de Atletismo (1975). Conseguiu o Campionato de España en seis ocasións (1968-1971, 1974-1975) e a mellor marca nacional en 1968 e 1971. Internacional absoluto en 24 ocasións, participou nos Xogos de Montréal (1976) e foi nomeado mellor deportista nacional (1970).