"Arán" (Contén)

PERSOEIRO

Bispo de Ourense (1769-1775). Doutor en Teoloxía pola Universidad de Salamanca, onde foi catedrático de Filosofía. Foi autor da Oración fúnebre en las solemnes exequias que la Universidad de Oviedo consagró el día 27 de noviembre de 1764 a la inmortal memoria de Fray Benito Jerónimo Feijoo y Montenegro (1765).

1. arento.

2. ara de madeira suxeita á cabeza do rodicio que xira sobre a pedra fixa, que se utiliza para detectar os puntos nos que esta non está a nivel.

1. Seguridade que se dá para a realización ou o cumprimento de algo.

2. Cousa ou persoa que garante algo.

3. 1. Seguro de bo funcionamento, durante un tempo determinado, dalgunha cousa que se mercou, ou dalgún dos seus compoñentes, que se teñen que substituír ou reparar no caso de estar defectuosos ou avariados.

   2. Documento que garante o bo funcionamento ou estado de algo.

4. Contrato accesorio doutro principal que ten por finalidade asegurarlle ao acredor o cumprimento dunha obriga. Existen dúas clases de contrato de garantía: o persoal, ou contrato de fianza, no que un terceiro queda obrigado a cumprir a obriga principal, no caso de que non o faga o debedor; e o real, mediante o que se asegura a realización do crédito a través da asignación dun ben ou dun dereito. Segundo afecte ao valor ou á cousa distínguese entre contrato de peñor, hipoteca e anticrese.

5. Conxunto de medios que se poñen para asegurar o exercicio dos dereitos recoñecidos pola Constitución. O sistema de garantías constitúe un freo aos abusos de poder.

6. Programa educativo específico, implantado coa Lei de Ordenación Xeral do Sistema Educativo (LOXSE, 1990), que se lle oferta ao alumnado que non acada os obxectivos da educación secundaria obrigatoria, co fin de lle proporcionar unha formación básica e profesional que lle permita incorporarse á vida activa ou proseguir os estudios nas distintas ensinanzas reguladas por esta lei e, especialmente, na formación profesional específica de grao medio.

1. Dar garantía de algo.

2. Ser garantía de algo ou alguén.

1. Relativo ou pertencente aos guaranís, aos seus habitantes ou á súa lingua.

2. Individuo do pobo guaraní.

3. Pobo amerindio que no momento do descubrimento de América ocupaba a costa atlántica, e que, polo interior, se estendía ata os ríos Paraná, Uruguay e Paraguay. Dedicábanse á caza e á recolección. Organizábanse ao redor de familias extensas, que se consideraban descendentes dun antepasado común, e tiñan un xefe que se ocupaba de dirixilos na guerra e de arbitrar as familias cando tiñan conflitos entre elas. As familias extensas agrupábanse en aldeas, que eran as maiores unidades sociais. No s XVI foron sometidos pola monarquía hispánica ao réxime da encomenda, ou ben ao de reducións, que os xesuítas instalaron en Paraguay, S de Brasil e no N de Arxentina.

4. Lingua do phylum amerindio da rama ecuatorial da familia tupí-guaraní falada polos guaranís de Paraguay, aínda que tamén se fala en zonas de Bolivia, Brasil e Arxentina. Ten recoñecemento oficial compartido co castelán en Paraguay. Dos seus trazos lingüísticos destacan a existencia de vocais nasais, que se sinalan na escrita con diéreses; o acento recae xeralmente na sílaba final; non fai distinción de xénero pero si de número (plural en -kuera); e os verbos non existen como raíz senón que se inician cun trazo de unión, que é o que esixe a presencia dun pronome persoal suxeito. Escríbese con caracteres latinos e algúns signos diacríticos.

5. Unidade monetaria principal do Paraguay (G 1 ), dividida en 100 céntimos.

6. Literatura cultivada en guaraní. En Paraguay, onde a política evanxelizadora dos antigos xesuítas e as súas reducións foron máis patentes, o proceso de alfabetización da poboación modificou a estrutura das literaturas orais. Dos libros publicados durante a colonización destacan Dicionario guaraní (1624), Vocabulario de la lengua guaraní (1624) e Tesoro de la lengua guaraní (1639).

PERSOEIRO

Xornalista. Estudiou dereito, xornalismo e filosofía e letras. Exerceu como director do diario Pueblo e do Diario Montañés, e da revista Geografía Universal. No eido televisivo foi director dos telexornais de TVE-2, xefe do gabinete de prensa de TVE e xefe da secretaría xeral de informativos de TVE. Ademais, foi correspondente de TVE e RNE en Portugal. Escribiu Caerá Allende?, Evasión, La bomba (1982) e El ocaso del general. Obtivo o Premio Larra de Periodismo (1981).

1. Que produce hilaridade.

2. Óxido nitroso que se emprega como anestésico e que se caracteriza polo feito de provocar hilaridade antes de insensibilizar.

MONTES

Monte do departamento de Ancash, Perú, situado na cordilleira dos Andes. Cos seus 6.746 m de altitude constitúe o teito do país.

CIDADES

Cidade do estado de Mahārā ṣ h ṭ ra, India, situada ao L de Kolhapur, á beira do río Krishna (214.835 h [1991]).