"ALE" (Contén)

ILLAS

Illa do Océano Pacífico, situada a 1.400 km da costa nororiental de Australia (19.058 km2; 217.000 h [estim 2001]). Constitúe, coas súas dependencias (illas Loyauté e Chesterfield) un territorio francés de ultramar. A capital é Nouméa. É unha illa montañosa, con costas altas e rodeadas de escollos coralinos. A poboación melanesia vive dos cultivos, namentres que os europeos controlan as plantacións de café e os recursos mineiros. O níquel é a riqueza principal da illa, que representa o 97% das exportacións. Descuberta por James Cook (1774), que lle deu o nome, foi o británico Paddon o que comezou a colonización (1843), e finalmente, Febvrier Despointes (1853) tomou posesión en nome de Napoleón III de Francia. Dependente de Tahiti desde 1853, acadou a autonomía en 1860. A guerra de exterminio levada a cabo polos franceses na capital e a rebelión de 1878, reproducida en 1917, motivada polo abuso dos gandeiros sobre os agricultores aborixes, produciron o despoboamento...

PERSOEIRO

Artista plástico. Iniciou a súa andaina artística co ceramista conceptual Setsuko Nagasawa e axiña comezou a facer unha obra baseada en instalacións, happenings e estruturas, en que incorporou os materiais pobres e a fotografía. Foi pioneiro das instalacións e da arte máis experimental en Galicia, con achegas á pop art e á reinterpretación do ready made de Marcel Duchamp. Da súa obra destaca Fume (1991), Céspede artificial (1996) e a instalación Un e outro (1997).

PERSOEIRO

Escritor ruso. Participou na Revolución de 1905. A súa obra máis importante foi a novela histórica Cusima (1932-1935). Recibiu o Premio Stalin (1941).

GALICIA

Médico. Catedrático de Obstreticia e Xinecoloxía na Universidade de Santiago de Compostela, foi médico interno no hospital de maternidade de Barcelona. Das súas obras destacan a súa tese doutoral, Biología de la vagina (1935) e El uso terapéutico de las gonadotrofinas en obstetricia y ginecología.

GALICIA

Xurista. Foi secretario e presidente da Xunta Provincial carlista de Ourense, onde fundou os xornais La Voz del País e La Lealtad, de escasa duración. Publicou tamén algúns contos, dos que destacan Una venganza, El verdugo de sí mismo e Infortunio y caridad, e artigos como “La Orden del Temple y Clemente V” (1880) e “Ilustres mendigos” (1880).

PERSOEIRO

Economista e matemático ucraíno. Na obra Procedementos para a medida dos gastos e os seus resultados nunha economía socialista para determinar a eficacia das novas técnicas (1958) introduciu elementos como a escaseza e a eficacia para seleccionar os investimentos que hai que realizar.

GALICIA

Relixioso. Cronista oficial da súa vila natal, fixo carreira eclesiástica en Mondoñedo antes de marchar a Madrid. De volta en Viveiro, colaborou en diversos xornais e foi director de El Eco de Vivero.

PERSOEIRO

Dominicano. Exerceu cargos en conventos en Filipinas e foi arcebispo de Manila (1890-1902), onde tomou parte na rendición do arquipélago ante os estadounidenses.

PERSOEIRO

Escritor. Estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela e ingresou na Compañía de Xesús, da que posteriormente saíu por problemas de saúde. Como poeta afastouse do costumismo e do modernismo imperante, e as súas características artísticas foron as dun romanticismo tardío pero posuidor dunha gran propensión lírica. Asumiu unha gran variedade de formas métricas e cultivou versos de diferentes medidas, como heptasílabos, hendecasílabos ou alexandrinos. Publicou algúns traballos líricos baixo o pseudónimo de Ma-Nu-Gon en O Tío Marcos da Portela, dos que destacan “Alborada”, “Os amores da terriña” e “Aurora dun puro amor”. Tamén tirou do prelo Salaios. Versos gallegos (1895), cunha clara influencia de Follas Novas de Rosalía de Castro; Efusivas (1908), escrita en castelán; e a monografía La poesía popular gallega (1894), premiada en Pontevedra en 1892. Foi membro da Real Academia Galega.

PERSOEIRO

Pintor. Naturalizado colombiano, formouse en Boston (1939-1940), en Barcelona e en diversas capitais europeas. Chegou a Colombia en 1946 e foi decano da Escuela de Bellas Artes de Bogotá e da de Barranquilla. Influído polo expresionismo abstracto, evolucionou cara a un decorativismo colorista. Da súa obra destaca Cóndores y Mojarras (1959).

PERSOEIRO

Escritor. Arqueólogo de profesión, ocupou diversos cargos políticos e diplomáticos de importancia. As súas obras baséanse en temas históricos, e delas destacan Mihnea-vodă cel Rău (1857), Doamna Chiajna (1860) e Pseudo-Kinegheticos (Falso tratado sobre a caza, 1874).

PERSOEIRO

Político. Foi ministro de Mariña (1847), e escribiu De la Administración Pública con relación a España (1843), que se considera a primera obra española de ciencia da administración, e un dos piares do dereito administrativo español. Publicou tamén Sobre modificar la Constitución (1823) e Manual de economía política (1870). Pertenceu á Real Academia de la Historia e á Real Academia de Ciencias Morales y Políticas.

1. Propiedade que presentan o ópalo e algunhas outras substancias que se caracterizan por ter un aspecto leitoso e ás veces iridiscente. As substancias opalescentes teñen dúas fases de diferente índice de refracción que se dispersan unha na outra.

2. Opalescencia que presenta un gas mentres pasa ao estado líquido a causa da temperatura crítica.