"fico" (En toda a entrada)

Relativo ou pertencente aos luváridos.

Peixe da familia dos luváridos.

Familia de peixes oceánicos, da orde dos perciformes, que presentan gran tamaño, corpo ovado e comprimido, ollos pequenos, boca pequena sen dentes e aleta dorsal curta. Son peixes solitarios que viven no Mediterráneo, Atlántico e Pacífico. O representante máis coñecido é o emperador.

Ferramenta para cortar coa folla e o mango máis grande ca a machada, que normalmente se agarra coas dúas mans. OBS: O que nunhas zonas ou lugares de Galicia se designa coa forma masculina machado, noutras desígnase coa forma feminina machada, e viceversa.

Ferramenta de pedra ou de metal que se utilizaba enmangada, para cortar ou fender. Os máis antigos atopados son do Neolítico, de pedra pulimentada. Nas culturas pertencentes á Idade do Bronce en Occidente, houbo unha evolución tipolóxica con tipos específicos como o machado de alvado ou de cubo, propio no Bronce Final galego, que se caracteriza polo alvéolo no que entra o mango da ferramenta, ou o machado de tope ou talón, da mesma época, diferenciado polos aneis que facilitan a suxeición a un mango.

Que ten cor escura.

Aplícase ás rochas magmáticas en que predominan minerais ricos en ferro e magnesio.

Persoa hábil e sen escrúpulos que emprega medios escuros para conseguir os seus fins.

Calidade de grandioso ou magnífico.

Grandeza ou xenerosidade nos actos.

1. Que posúe unhas calidades excelentes.

2. Que posúe excelentes calidades intelectuais e morais.

Tratamento honorífico que se lle dá a persoas ilustres, en especial aos rectores das universidades.

Característica dun corpo que pode ser medida.

Importancia ou grandeza de algo.

1. Característica dun astro relativa á súa luminosidade, que consiste nun valor numérico que se atribúe arbitrariamente e que permite establecer unha clasificación comparativa. Xeralmente emprégase a magnitude aparente.

2. magnitude absoluta

   Magnitude aparente que tería un astro se se situase a unha distancia de dez parsecs da Terra. A magnitude absoluta M relaciónase coa magnitude aparente m pola fórmula M = m + 5 log 10 D, onde D é a distancia do astro á Terra medida en parsecs.

3. magnitude aparente

   Medida do fluxo luminoso que un observador terrestre recibe dun astro. Antigamente, Hiparco de Nicea clasificou as estrelas visibles segundo unha escala de magnitudes, que ía de 1 a 6. Actualmente, defínese a partir da lei de Pogson, de maneira que os valores da magnitude aparente así definida coinciden cos da escala antiga. 

4. magnitude bolométrica

   Magnitude aparente medida computando a enerxía total radiada polo astro, é dicir, as radiacións ultravioletas, visibles e infravermellas.

5. magnitude fotográfica

   Magnitude aparente dun astro medida utilizando como detector unha placa fotográfica normal.

6. magnitude fotovisual

   Magnitude fotográfica dun astro medida cunha placa fotográfica que ten unha sensibilidade comparable á do ollo humano para todas as lonxitudes de onda da luz visible.

7. magnitude visual

   Magnitude aparente dun astro medida utilizando o ollo humano como instrumento de detección.

...

Absorción intestinal alterada.

Estado clínico que resulta dunha absorción alterada dos nutrientes no tramo do intestino delgado. Pode deberse a catro causas principais: por unha dixestión inadecuada (pancreatite crónica, síndrome de Zollinger-Ellison); por unha alteración do metabolismo dos sales biliares; por defectos xerais e específicos da mucosa do estómago que dificultan o transporte de nutrientes, e por unha obstrución das vías linfáticas intestinais. Os síntomas e signos máis comúns son: diarrea con esteatorrea, debilidade, anorexia, anemia (por falta de ferro, ácido fólico e vitamina B 12 ), hemorraxias (por falta de vitamina K) ou hipoglicemia.

malaisiano.

1. Relativo ou pertencente á península de Malacca ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante da península de Malacca.

1. Relativo ou pertencente ao pobo malaio.

2. Individuo do pobo malaio.

3. Pobo orixinario da rexión chinesa de Yunnan que se estendeu por Malaisia, Indonesia, Insulindia e as illas da Sonda entre o 2500 a C e 1500 a C. Ocuparon preferentemente as áreas rurais e practicaron o cultivo de arroz, a pesca e a gandería. A súa organización social estaba formada por clans e presentaba unha estratificación de tipo feudal.

Lingua da familia malaio-polinesia do phylum áustrico, que se fala en Malaisia, Indonesia e diversos lugares de Asia sudoriental. As primeiras inscricións datan do s VII, e encontráronse en Sumatra. É unha lingua comercial e de uso xeral nas comunicacións da rexión do Pacífico e nalgunhas zonas da India, mantén unha gran coherencia debido á súa simplicidade. Sérvese de dúas escrituras: a xavanesa, adaptación do alfabeto árabe que foi introducido no s XIII debido á penetración da relixión e a cultura islámicas, e a escritura latina, introducida polos colonizadores europeos. Ten unha estrutura morfolóxica aglutinante, con numerosos préstamos do árabe, do portugués, do persa, do neerlandés e do sánscrito.

Literatura desenvolvida en lingua malaia, nos actuais estados de Malaisia e Indonesia. A súa literatura tradicional e popular desenvolveuse en prosa e verso. Os primeiros versos apareceron ao redor de 1350. Posteriormente destacan Hikayat Raja-Raja Pasai (Historia do raxá de Pasai) e Sějarah Mělayu (Anais malaios), do s XV, obra principal nesta literatura. Co tempo apareceron as formas estróficas sha’er, clásica e libre, cultivadas cara ao s XIX, e o pantum, máis regular, que se cantaba a miúdo acompañado de instrumentos. Recibiu influencias do budismo e do hinduísmo, e, máis tarde, do Islam. O primeiro prosista moderno foi Munshi ‘Abdullah (1796-1854). Muhamnad Yamin (1903-1962) foi o introdutor do soneto en Indonesia.