"fico" (En toda a entrada)

1. Relativo ou pertencente ao leste.

2. Que está situado no leste.

Aplícase ao astro que nace antes do Sol.

1. Relativo ou pertencente ao Oriente.

2. Natural ou habitante dunha rexión de Oriente.

Aplícase ás Igrexas Orientais e ás súas tradicións.

Aplícase a certa variedade cromática dalgunhas perlas e minerais. Fálase de topacio oriental para indicar unha variedade de cor azafrán e de esmeralda oriental para indicar o corindón verde.

1. ...

Recta escritura das palabras dunha lingua.

Parte da gramática que ensina a recta escritura das palabras e dos outros signos gráficos, como os de acentuación e os de puntuación. O concepto de ortografía supón a acomodación da escritura da lingua a unhas normas establecidas segundo criterios etimolóxicos, como tamén da evolución e do uso lingüístico. Así, nas diversas épocas da historia das linguas fálase antes de grafías que de ortografías dos diversos estadios sincronicamente considerados.

Técnica da xeometría proxectiva que consiste en facer proxeccións ortogonais nun plano vertical.

Relativo ou pertencente á ortografía.

Signo que, na correcta escritura da linguaxe falada, serve para transcribir a pronunciación, a intensidade e a distinción de certos sons, ademais da entoación, as pausas e os sentidos das frases. Os signos ortográficos son o acento, a diérese, os signos diacríticos e os diversos signos de puntuación.

Converter en óso.

Converterse en óso ou adquirir a súa consistencia.

Cuberta espiñosa que envolve algúns froitos, principalmente as castañas.

1. Mamífero insectívoro de pequeno tamaño, da familia dos erinaceidos, que ten as partes superior e laterais do seu corpo cubertas de pugas, e é coñecido polo andar lento e a facultade de enrolarse. Existen diversas especies de ourizos e en España os principais representantes son o ourizo cacho ou europeo (Erinaceus europaeus) e o ourizo mediterráneo (Atelerix algirus). Cando se senten ameazados fan de si mesmos unha bóla, e ameazan coas pugas ao atacante. Aliméntanse, sobre todo, de froitos e pequenos invertebrados.

2. ourizo cacho/común/ europeo [Erinaceus europeus, Fam dos erinaceidos]

   Ourizo común moi estendido por Galicia e pola Península Ibérica. Mide entre 22-35 cm de lonxitude, cunha cola curta de 2-3 cm e un peso de entre 400 e 1.900 gramos. Ten o corpo recuberto de pugas duns 2-2,5 cm de lonxitude, que lles permite defenderse dos seus inimigos, tras formar unha bóla co seu corpo, grazas a uns potentes músculos cutáneos. A súa dentadura é insectívora, pero a súa dieta en realidade é omnívora, xa que se alimenta de insectos, substancias vexetais, miñocas de terra, caracois e lesmas, ovos, aves pequenas e novas, serpes, lagartas e tamén de pequenos roedores, como o rato de campo ou o furaño, de aí que sexa apreciado no rural, polos grandes servizos que achega ao agro. Habitan en bosques claros, en zonas de matogueira e en pradarías, de Europa e Asia. Na Península Ibérica existen dúas subespecies, que poden diferenciarse, principalmente, pola presenza nas espiñas de aneis de diferentes cores. OBS: Tamén se denomina orizo cacho e porco espiño.

1. Equinodermo da clase dos equinoideos, que se caracteriza por ter o corpo globoso ou hemisférico, formado por un dermatoesqueleto de placas mineralizadas unidas rixidamente entre elas, e que se dividen en 10 áreas (5 áreas ambulacrais, perforadas por unha serie de poros, e 5 áreas interambulacrais). Na zona oral está a lanterna de Aristóteles, que lles permite triturar o alimento, e na zona aboral, rodeando o ano, existen 5 placas xenitais (que coinciden coas áreas interambulacrais) e 5 placas ocelares (que coinciden coas áreas ambulacrais). Tamén ten unha serie de pugas móbiles, longas ou primarias e curtas ou secundarias, que están distribuídas por todo o corpo e articuladas co caparazón, e uns pés ambulacrais situados nas áreas ambulacrais. Ocupan a franxa costeira desde a zona intermareal ata profundidades de 80 m. Aliméntase de todo tipo de materia orgánica, animal ou vexetal, viva ou morta, xeralmente de noite, cando poden esquivar mellor os depredadores. En Galicia, o Paracentrotus...

2. ourizo de area [Echinocardium cordatum, Fam dos lovénidos]

   Ourizo irregular, xa que presenta unha simetría bilateral e non radial como os outros ourizos, cun caparazón cordiforme, máis longo que ancho, de ata 9 cm de lonxitude, pugas maioritariamente curtas e de cor parda amarelada. Atópase en substratos areosos, na zona infralitoral, ata os 200 m de profundidade, no Mediterráneo, Atlántico, mar do Norte e Océano Pacífico.

3. ourizo de mar común [Paracentrotus lividus, Fam dos equínidos]

   Ourizo cun caparazón de ata 6 cm de diámetro de cor verde violácea, pugas de aproximadamente 3 cm, de cor variable entre verde e parda, e unha abertura oval estreita. É o ourizo economicamente máis importante en Galicia, España e Francia, xa que os seus ovos son moi aprecidados. A súa área de distribución abarca a totalidade do Atlántico Norte, desde as costas de Escocia ata as de Marrocos, e adéntranse no Mediterráneo ata o Mar Adriático. Pode atoparse sobre fondos rochosos cubertos de algas, e en fondos areosos con corais, ata os 80 m de profundidade. É máis activo pola noite, e aliméntase de algas e plantas do xénero Posidonia. Reprodúcese todo o ano, pero sobre todo en verán.

Arbusto, da familia das papilonáceas, pequeno e moi espiñento.

Figura formada por dous arcos de círculo cóncavos e simétricos que se unen formando un ángulo curvilíneo.

1. Arco que ten a forma dunha oxiva, característico da arquitectura gótica.

2. oxiva apuntada/aguda

   Oxiva en que os arcos son de raio maior ca a luz, é dicir, que teñen os centros na prolongación da liña de arrancada.

3. oxiva de cuarto punto

   Oxiva en que os centros das porcións de circunferencias que a forman se atopan nos extremos dos cuartos interiores, ao dividir a súa luz en catro partes iguais.

4. oxiva de terzo punto

   Oxiva en que os centros das porcións da circunferencia que a forman se atopan nos extremos dos tres quintos centrais, ao dividir a súa luz en cinco partes iguais.

5. oxiva de todo punto

   Oxiva en que os centros das porcións da circunferencia que a forman se atopan na liña de arrancada.

6. oxiva equilátera

   Oxiva en que os raios dos seus arcos son iguais á súa luz.

7. oxiva rebaixada

   Oxiva formada por dous arcos que teñen o raio menor ca a luz, cos seus centros situados dentro do baleiro, na liña de arrancada.

1. ...