"Razo" (Contén)

1. Acción e efecto de abrazar ou abrazarse.

2. Acción na que se asume a pertenza a un partido, asociación ou idea.

3. Cruzamento de follaxes labradas ao redor dunha columna.

PERSOEIRO

Política. Presidenta de Filipinas (1986-1992), foi a primeira elixida democraticamente despois de dúas décadas de ditadura. Educada en EE UU, casou en 1954 con Benigno Aquino, asasinado en 1983 debido á súa oposición ao Presidente Ferdinand Marcos. Cory tomou entón o relevo na loita contra a ditadura de Marcos, e conseguiu o reagrupamento da oposición baixo a coalición UNIDO. Despois das eleccións presidenciais (25 de febreiro de 1986), nas que se proclamou vencedor no medio de fundadas denuncias de fraude, Marcos tivo que deixar o poder e o país diante da reacción popular. Cory Aquino foi proclamada Presidenta do país co apoio de toda a oposición democrática e dun amplo sector do exército. Xa na Presidencia, abordou fondas reformas: ditou a amnistía dos presos políticos, disolveu o Parlamento, aboliu a constitución de 1973,...

1. Fita coa que se prende o liño ou a la na roca para fiar. SIN: baraza.

2. Corda ou fita que serve para prender unha cousa. SIN: baraza, cinta, cordel, fita.

3. Soga utilizada para aforcarse.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Santiso baixo a advocación de santa María.

PERSOEIRO

Biólogo. Catedrático de Ciencias Naturais do Instituto Nacional Masculino de Ensino Medio de Lugo (1943) e catedrático de Zooloxía de Vertebrados da Facultade de Ciencias de Madrid (1956). Realizou diversas estadías nas universidades de Porto, Coimbra e Lisboa por mor da preparación da súa tese de doutoramento sobre o xénero Armeria, que defendeu en 1950 e na que describe o endemismo galego Armeria merinoi. Cofundou en 1954 a Sociedad Española de Ornitología, da que foi secretario e editor na revista da asociación Ardeola ata 1972. En 1948 publicou no Boletín de la Real Sociedad de Historia Natural dous artigos sobre as aves das illas Sisargas onde pon por primeira vez de manifesto a valía ornitolóxica do arquipélago e onde describe a forma ibérica de arao como Uria aalge ibericus, de validez taxonómica discutida. En numerosos artigos e notas deixou constancia das súas observacións ornitolóxicas en Galicia.

1. 1. Cada unha das dúas extremidades torácicas do ser humano.

   2. Parte comprendida entre o ombreiro e a man.

   3. Parte de cada extremidade torácica do home comprendida entre o cóbado e o ombreiro (en oposición ao antebrazo). O esqueleto do brazo está constituído polo úmero, que se articula coa escápula no ombreiro e co cúbito e o radio no cóbado. Os músculos do brazo están envoltos pola aponeurose braquial que circunscribe as rexións braquiais anterior e posterior. Na rexión braquial anterior hai dous planos musculares: o superficial, constituído polo deltoide e o bíceps, e o profundo, constituído polo coracobraquial, o braquial anterior e o supinador longo. Na rexión braquial posterior só está o tríceps braquial. Os vasos sanguíneos están constituídos pola arteria e a vea umeral, nos planos profundos, e polas veas basílica e cefálica, nos planos superficiais.

2. 1. Cada un dos dous apéndices torácicos móbiles, especialmente locomotores, que teñen algúns animais. Nos tetrápodos reciben este nome as extremidades anteriores, relativa ou totalmente liberadas das funcións locomotoras, e que poden ser usadas para a manipulación de materiais ou para a captura de alimentos.

   2. Nome que reciben os tentáculos dos cefalópodos, as extremidades dalgúns equinodermos e as pinzas dalgúns crustáceos.

3. 1. Parte dunha cousa que se alonga en forma de brazo, partindo dun tronco, eixe ou núcleo.

   2. Barrotes que se sosteñen entre o respaldo e o asento dunha butaca, dun sofá, dun trono, etc, onde a persoa sentada repousa os brazos.

   3. ...

1. Pequeno cordel de media vara ou máis ao que se unen varias picas no seu extremo para pescar. Emprégase na costa e nas rías en varias artes pesqueiras, e lévanse ao mar colocadas nunha esporta.

2. Rebordo vertical dun zapón ou dunha bañeira, que serve para impedir que a auga penetre no barco. As brazolas que protexen a bañeira na proa do pau chámanse rompeondas.

RIOS

Río do estado de Texas, EE UU, formado pola unión dos ríos Bouble Mountain Fork e Salt Fork. De réxime pluvial, o seu curso está inzado de encoros que, ademais dos aproveitamentos hidroeléctricos, abastecen de auga ás cidades e explotacións agrarias das súas beiras. Desemboca no golfo de México, á beira de Freeport, logo dun percorrido duns 1.250 km.

MONTES

Monte situado entre os límites dos concellos de Guitiriz, Begonde e Vilalba. Na marxe esquerda do río Ladra. O seu cumio atópase a 535 m de altitude.

1. Cuberta dura e ríxida dun animal, como a calcaria da maior parte dos crustáceos e dos moluscos, e os ósos dos quelonios. Desde a Antigüidade, observouse una clara semellanza entre a cuncha e os órganos xenitais femininos. A palabra latina pectem ou cuncha de peregrino designaba tamén a vulva. Na fala popular de Hispanoamérica chámaselle concha ao sexo da muller; en Galicia chámaselle cuncha en xeral ou dáselle o nome dalgúns bivalvos, como a ameixa. Na seguinte cántiga xógase co equívoco entre as cunchas instrumento musical -popular en Galicia- e as cunchas metafóricas: “Heiche de tocar as cunchas / miña carraspeiriña, / heiche de tocar as cunchas / naquela corredoiriña / (ou: ao son da miña gaitiña)”. Coas cunchas, nas que penetra un home ou un castrón, asno, galo, cervo, etc, -animais con fama de luxuriosos- o Bosco quixo representar, con toda probabilidade, a fornicación. Caracois, cunchas mariñas e perlas -os seus froitos- eran na Antigüidade emblemas do amor, do matrimonio...

2. Calquera cousa semellante á cuberta calcaria dun animal.

3. Construción que se empregaba nos teatros para tapar unha trampa no proscenio onde se agochaba o apuntador, quen axudaba os actores durante a representación lembrándolles en voz baixa as partes do diálogo que puidesen esquecer. No s XIX, os dramaturgos do naturalismo eliminárona do escenario por considerala un elemento que interfería na verosimilitude da trama, lembrándolles aos espectadores o seu carácter ficional. Os teatros actuais constrúense sen ela, xa que o texto se apunta desde os bastidores.

4. Peza cun burato no que encaixa, para logo xirar, o fuso do lagar, o rodicio do muíño ou o eixe das portas semellantes á cancela.

5. Instrumento de percusión, típico da tradición musical popular galega, formado por dúas valvas de vieira que emiten son ao fregalas unha contra a outra pola parte convexa.

6. Termo do latín dos chafoutas ou xerga dos albaneis que corresponde á voz ‘conta’.