"Acosta" (Contén)

1. Apelido de orixe toponímica, procede do latín costa ‘costela, costado’. Relacionado etimoloxicamente con este apelido está a variante gráfica Da Costa. Xa aparece documentado dende o s XIV: “Iohan Nunnez da Costa” (doc ano 1316, Onomástica persoal do noroeste hispano de E. Rivas Quintas, p 548).

2. Liñaxe de orixe discutida. Disque procede dunha familia romana que se asentou na Hispania ou ben do Rei godo Acosta. Unha rama pasou a Galicia desde as montañas de Burgos e de aquí saíron as diversas ramas que espallaron o apelido por Galicia. Asentáronse na Torre de Rubiáns en Vilagarcía de Arousa e, posteriormente, espalláronse por Noia, Terra de Santiago, Portugal e polo resto de España establecendo casas en Aragón, Catalunya, València, Islas Canarias, Castela, Andalucía e Gipuskoa. As armas primitivas levan, en campo de prata, seis costelas de sable colocadas de dúas en dúas. As armas da rama galega presentan un escudo partido medio cortado: nun dos lados, en campo de ouro, aparece unha estrela de azur; no outro lado, na parte superior esquerda, represéntanse, sobre campo de goles, tres costelas de prata; na terceira, no cortado de abaixo, en campo de prata, aparece un navío sobre ondas de mar de azur e prata que leva na quilla, un neno espido cun ramo de sinople na man. Os de Noia...

PERSOEIRO

Escultor e entallador de retablos que traballou en Ourense. Participou, xunto a Xoán López, no retablo de San Martiño de Beariz (1615) no Carballiño, hoxe no concello de San Amaro. Tamén é autor do retablo da igrexa de Nosa Señora do Colexio de Allariz.

GALICIA

Empregado de banca. Membro do Partido Republicano Radical-Socialista, en novembro do 1933. Despois da escisión deste, foi candidato nas eleccións xerais polo Partido Radical-Socialista Independiente. No 1935 foi Secretario Xeral do Consello Provincial de Izquierda Republicana da Coruña, presidindo a Agrupación Municipal deste partido na cidade. Foi presidente do Casino Republicano coruñés. En xullo do 1936 foi nomeado para o cargo de Gobernador Civil de Pontevedra. Apresado logo do alzamento militar, logrou fuxir nun primeiro momento, sen embargo, detivérono no mes de agosto na Coruña e trasladárono a Vigo, onde foi sometido a consello de guerra e, posteriormente, condenado e fusilado.

PERSOEIRO

Naturalista e historiador. En Perú, a onde se trasladou no ano 1571, foi provincial da Compañía de Xesús. Escribiu unha serie de obras sobre a catequización dos indíxenas americanos, froito da súa actividade relixiosa, e unha Historia natural y moral de las Indias (1590), onde estudia as características físicas e biolóxicas de América e a historia dos seus habitantes orixinarios.

GALICIA

Iniciou os seus estudios de Latín e Filosofía completando a súa formación en Valladolid como bacharel en Leis e Canons, onde exerceu como avogado da Real Chancelería e Relator do Crime e do Civil. Posteriormente foi maxistrado na cidade de Sevilla (1821-1823). Interesado polos asuntos históricos, consérvanse, entre outros, traballos seus sobre Henrique IV e Fernando IV.

PERSOEIRO

Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela. Ingresou na Armada no ano 1854. Fundador e presidente da Sociedad Dosimétrica Española. Entre os seus varios estudios destaca Cosmopolitismo humano bajo el punto de vista de la alimentación de la tropa de mar y tierra en las provincias españolas de Ultramar e Ensayo sobre la reforma de Sanidad Marítima.

GALICIA

Xeógrafo. Doutorouse en Xeografía e Historia en 1982 e comezou a súa actividade docente en 1976 no departamento de Xeografía da Universidade de Santiago de Compostela, que dirixiu entre 1989 e 1991. Profesor de Análise Xeográfica Rexional na Universidade de Santiago de Compostela, centrou a súa investigación na ordenación do territorio, na demografía e na cartografía. Foi pioneiro na aplicación da teledetección e dos Sistemas de Información Xeográfica (SIX) en Galicia. Foi profesor invitado nas universidades de Cork, Nantes e Maine (Le Mans) e, dende 1995, profesor colaborador da Escola Superior Gallaecia, en Vila Nova de Cerveira (Portugal). Ampliou os seus estudios sobre xeomorfoloxía litoral en París (1987) e sobre SIX en Durham e Londres (1988-1991). Forma parte do consello de redacción da revista Agália. Á parte de numerosos artigos e comunicacións, publicou Paisaje agrario en la Galicia Noroccidental (1982; versión en galego de 1989), Las parroquias de Galicia....

GALICIA

Poeta. Licenciada en Filoloxía Galego-Portuguesa e profesora de ensino medio de lingua e literatura galega, colaborou con artigos de carácter científico e divulgativo en revistas como A peneira, Cadernos da lingua ou Natureza galega. Entre outras obras, publicou Con pólvora e magnolias, de X.L. Méndez Ferrín (1994), Crear o mar en Compostela (Premio de Poesía O Grelo 1993), Pel de ameixa (1996, Premio de Poesía Miguel González Garcés 1995), Setembro (1998, VII Premio Martín Codax de Poesía) e En atalaia aberta (2000). Ademais, participou no volume colectivo 8 e medio (1993) e nas antoloxías Para saír do século (1997) e Defecto 2000 (1999).

GALICIA

Actor e director teatral. Licenciado en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela, comezou a súa actividade teatral no terreo do teatro escolar, e continuou co grupo Sarabela participando en case todas as súas montaxes, entre as que destacan Xacobe ou a submisión (1989); Madame de Sade (1991), polo que recibiu o Premio Compostela ao Mellor Actor; As sillas (1992); Cama dous por dous para dous (1994); A Esmorga (1995); O lapis do carpinteiro (2000), traballo polo que obtivo o Premio María Casares ao Mellor Actor Protagonista no ano 2001; ou Sexismunda (2001), adaptación de La vida es sueño de Calderón de la Barca. No Centro Dramático Galego interpretou o papel protagonista de O incerto señor Don Hamlet, príncipe de Dinamarca (1991). Participou ademais como actor noutras montaxes desta compañía, como A lagarada (1992), de Otero Pedrayo; Historia dun soldado (1993), de Charles-Ferdinand...

PERSOEIRO

Pintor. Formouse na Escola de Belas-Artes de Lisboa (1935) xunto a Almada Negreiros e António Pedro. Influído pola Guerra Civil española e pola Segunda Guerra Mundial, a súa obra tomou un cariz expresionista (Outras coisas, 1941) que abandonou pouco a pouco ata que conseguiu unha bolsa do goberno francés que lle permitiu instalarse en París en 1947. A súa pintura entrou nunha etapa próxima á abstracción surrealista que acabou co abandono da súa produción artística durante case trinta anos. Na década dos setenta retomou a súa carreira e combinou unha obra de estética abstracta coa figuración. Traballou como ilustrador e colaborou en revistas e xornais. Representou a Portugal na VIII Bienal Internacional de Pontevedra (1988). Recibiu, entre outros galardóns, o Prémio Amadeo de Souza-Cardoso no Salão de Arte Moderna do SPN (1942) e o Premio de Pintura da Asociación Internacional de Críticos de Arte (1984).

PERSOEIRO

Pintor brasileiro. Formouse co pintor alemán Hantv e con Augusto José Marques Júnior na Escola Nacional de Belas-Artes de Rio de Janeiro (1930). Foi un dos fundadores do Núcleo Bernadelli (1931). Viaxou por Europa e participou en exposicións na Royal Academy of Arts de Londres (1944) e no Salon des Indepéndants de París (1947). Cultivou o retrato e a paisaxe e realizou litografías e serigrafías. A súa obra evolucionou dende o academicismo ata a pintura de vangarda; esta última achegouse ao cubismo, ao construtivismo e á abstracción. Empregou os campos de cor plana onde primaron os ocres e os vermellos. Entre outras mostras, participou na XXV Bienal de Venecia (1950), na I Bienal de São Paulo (1951) e na mostra da arte brasileira no s XX (1975); e, entre outras exposicións individuais, destacan as realizadas en Rio de Janeiro, Londres, París e Lisboa. Recibiu, entre outros galardóns, a medalla de bronce do Salão Nacional de 1939, a de prata no de 1944 e o Prémio do Governo do Estado no I...

1. Barco ou lancha rápida destinados á vixilancia e ao coidado do litoral.

2. Persoa que traballa nun deses barcos.

3. Persoa que acompaña a alguén para protexelo e defendelo de posibles agresións.

PERSOEIRO

Pintor e muralista mexicano. Coñecido como Diego Rivera, residiu en Europa onde se interesou pola arte de vangarda. Identificado cos ideais revolucionarios da súa patria, volveu a México en 1922 onde, con D. A. Siqueiros, estudou a arte antiga dos maias e dos aztecas. A través dos frescos monumentais exaltou a súa historia mexicana desde os precolombinos ata a Revolución Mexicana cun realismo vigoroso e popular de cores vivas. Destacan os murais da Escuela Nacional Preparatoria (1922) e a Secretaria de Educación Pública (1923-1928 en México, da Escuela de Agricultura de Chapingo (1927), do Institute of Arts de Detroit (1932) e o do Rockefeller Center de Nova York (1933). Traballou tamén nos murais do Palacio de Bellas Artes e no Palacio Nacional de México. Cultivou tamén a pintura de cabalete. Casou con F. Khalo. Publicou con A. Breton Manifeste pour l’Art Révolutionnaire (1938).