descubrir

1. v t

   Quitar aquilo que cobre ou oculta algo ou a alguén. Na tradición oral recóllense ditos como: “Descubrir un altar para cubrir outro é cousa de loucos.”

   Ex: Descubriu a cama para que aireara. As fortes ondas descubriron o cadáver que estaba enterrado na area.

   Sinónimos: destapar. Antónimos: cubrir.
2. v t

   1. Atopar unha cousa que non se coñecía ou que estaba oculta.

      Ex: Esta foi unha das primeras illas que descubriron os portugueses. Algún día descubrirán a vacina da sida.

   2. Decatarse de algo que pasara desapercibido ou se ignoraba. Na tradición oral recóllense ditos como: “Escaravellou o galo e descubriu o coitelo que ha de matalo.”

      Ex: Cando limpaba o chan descubriu un billete debaixo do sofá. Un día descubriu que non a quería.

   3. Atopar unha nova explicación científica ou lei para explicar os fenómenos da natureza.

      Ex: A. Fleming descubriu a penicilina en 1929.

   4. Aprender algo que non se sabía.

      Ex: O neno descubriu cómo se usaba o garfo.

3. v t

   1. Mostrar ou dar a coñecer algo que se pretendía manter oculto ou que se descoñecía. Na tradición oral recóllense ditos como: “O fume descobre onde está o lume. O tempo todo o cobre, todo o encobre e todo o descobre.”

      Ex: Sempre descobre todos os segredos que lle confío. Xa descubrín o que traías no paquete.

      Sinónimos: revelar.

   2. Coñecer a identidade, o paradoiro, as accións ou intencións de alguén que pretendía ocultalos. Na tradición oral recóllense ditos como: “Amor, tos e fogo descóbrense logo.”

      Ex: A policía descubriu onte o asasino. Descubrímolo cando falou da súa familia. Aquelas accións desmedidas descubriron as súas intencións. O seu cómplice descubriuno no xuízo.

4. v t

   Conseguir ver algo ao lonxe con dificultade.

   Ex: Ó chegar ao cume do monte descubriu a cidade.

   Sinónimos: dexergar, enxergar.
5. v pron

   Sacar unha persoa unha peza de roupa que cobre o seu corpo.

   Ex: Se ves que vai moita calor descóbrete máis.

6. v pron

   Quitar alguén da cabeza o chapeu ou outra peza similar en sinal de respecto ou para saudar.

   Ex: O paxe descubriuse perante o xuíz.

7. v pron

   Mostrarse ou darse a coñecer algo que estaba oculto ou que pasara inadvertido.

   Ex: Xa en idade avanzada descubriuse como un poeta excelente.

8. v pron [DEP]

   Deixar un participante nun combate sen protección unha parte do seu corpo.

   Ex: Descubriuse e o seu contrincante meteulle un gancho que o deixou KO.

9. s f

   Razón ou motivo co que alguén pretende defender ou xustificar algo ou a alguén. Na tradición oral recóllense ditos como: “Non hai ausente sen culpa nen presente sen desculpa. Non fai pouco o que a súa desculpa bota a outro.”

   Ex: Deume unha boa desculpa por non ter chamado onte.

   Sinónimos: escusa.
10. s f Sinónimos: escusa.

    1. Atopar unha cousa que non se coñecía ou que estaba oculta.

       Ex: Esta foi unha das primeras illas que descubriron os portugueses. Algún día descubrirán a vacina da sida.

    2. Decatarse de algo que pasara desapercibido ou se ignoraba. Na tradición oral recóllense ditos como: “Escaravellou o galo e descubriu o coitelo que ha de matalo.”

       Ex: Cando limpaba o chan descubriu un billete debaixo do sofá. Un día descubriu que non a quería.

    3. Atopar unha nova explicación científica ou lei para explicar os fenómenos da natureza.

       Ex: A. Fleming descubriu a penicilina en 1929.

    4. Aprender algo que non se sabía.

       Ex: O neno descubriu cómo se usaba o garfo.

Frases feitas

• Descubrir a orella. Deixar ao descuberto os defectos propios.

• Descubrir o peito. Dicir ou contar todo o que se sabe.

• Hai que descubrirse. Expresión que se emprega para expresar a admiración que se sente por algo ou alguén. Ex: Realmente, hai que descubrirse ante a súa oratoria.