"An" (Contén)

PERSOEIRO

Escultor. Formouse con Alexandre Nogueira e integrouse como oficial no obradoiro de Xosé Ferreiro Suárez. Realizou as esculturas de Neptuno e a Fama, nas fontes das prazas de Santa Catarina e Santo Andrés, na Coruña (1791-1794) e para a catedral de Santiago de Compostela realizou unha imaxe para a capela da Comuñón (1783). O seu fillo Xoán Pernas (? 1774-? 21.8.1846) realizou os hipocampos da fonte dos cabaliños da praza de Praterías de Santiago de Compostela (1825) e o Cristo da agonía para a capela das Dores.

PERSOEIRO

Militar e político. Dirixente do Grupo de Oficiales Unidos, foi un dos organizadores do golpe de estado de 1943, favorable ás potencias do Eixe. Pasou dun neutralismo militar a un conservadorismo fascista que desembocou nun populismo nacionalista prooccidental (1945). En 1945 converteuse en vicepresidente e ministro de Guerra, e en 1946 gañou as eleccións á presidencia de Arxentina. Instaurou un réxime ditatorial de corte populista asentado no Partido Único de la Revolución. Foi reelixido en 1951, pero a morte da súa muller, Eva Duarte, a corrupción e a crise económica (1953-1955) derivaron na súa destitución (1955) e exilio en Madrid. En 1973 os peronistas volveron gañar as eleccións e Perón volveu a Arxentina, pero esta segunda etapa presidencial foi curta e ineficaz. En 1961 casara con María Estela Martínez de Perón, quen á súa morte o sucedeu na presidencia, ata que foi derrocada polo golpe de estado militar de marzo de 1976.

PERSOEIRO

Escritor e xornalista. Logo de dedicarse ao mundo do teatro como actor e director, traballou en diversos medios de comunicación galegos, onde foi un dos pioneiros á hora de introducir a lingua galega na información. Subdirector de Faro de Vigo, articulista e crítico teatral, dirixiu a Área de Cultura da TVG e presentou diversos programas nocturnos da Radio Autonómica Galega. Deseñador e director de Compostela 93, do Grupo de Cidades Patrimonio da Humanidade de España e de Compostela Cidade Europea da Cultura 2000, foi director literario de Ir Indo Edicións e director da Enciclopedia Galega Universal ata o tomo IX (1998-2002). Colaborador de Radiovoz e La Voz de Galicia, é un autor especialmente imaxinativo á hora de construír relatos para os máis pequenos, a súa obra está dotada dun estilo áxil, dinámico e moi creativo. Escribiu a biografía Celso Emilio Ferreiro, compañeiro do vento e das estrelas (1981) e o ensaio político Quen é quen no primeiro...

PERSOEIRO

Mártir. De familia nobre e pai pagán, apresárona coa súa criada Felicidade. Bautizárona na prisión, foi martirizada e morreu decapitada xunto con santa Felicidade e outros compañeiros. Na iconografía viste túnica talar da nobreza romana, envolta nun amplo manto. Como atributos pode levar un libro ou diario, que escribiu na prisión e que relata o seu paso por ela, e unha vaca. A súa festividade celébrase o 7 de marzo.

1. Pedra de granito que atravesa a parede dunha cara a outra.

2. Pedra de granito de forma rectangular, con seis caras sen picar, que se utiliza na construción.

CAPITAIS

Capital do departamento de Pireneos Orientais, Francia (105.115 h [1999]. As actividades agrícolas, especialmente o cultivo de hortalizas, árbores froiteiras e vides, potenciaron as industrias alimentarias. O comercio do viño foi unha fonte económica importante ata finais do s XIX, pero as transformacións administrativas e fiscais reduciron moito este negocio. De orixe romana (s X), foi capital do condado de Rosellón, pertenceu á Coroa de Aragón no s XII e foi capital do Reino de Mallorca (1276-1344). As tropas franco-catalás ocupárona en 1642, pero o Tratado dos Pireneos (1659) entregouna definitivamente a Francia. Despois da Guerra Civil Española (1936-1939) acolleu exiliados republicanos. Do seu patrimonio cultural destacan a porta e as torres do castelo, a catedral de Saint Jean (ss XIV-XVI) e a igrexa de Sainte Marie.

1. Relativo ou pertencente a Perpignan ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Perpignan.

PERSOEIRO

Eclesiástico e político francés, fillo de Nicolas Perrenot de Granvelle. Bispo de Arrás (1540), contribuíu á negociación da Paz de Augsburgo entre o Emperador Carlos V e os príncipes protestantes (1555). Estivo ao servizo de Filipe II e interveu nas conferencias de Marcoing e de Cercamps (1558), que prepararon o Tratado de Cateau-Cambrésis. Foi nomeado arcebispo de Malinas en 1560.

PERSOEIRO

Diplomático e político francés. Doutorouse en Dereito en Dole e entrou no consello privado do Emperador Carlos V en 1524. Conseguiu o favor do chanceler Mercurino A. Gattinara, e á súa morte en 1530 converteuse en primeiro conselleiro de estado do emperador. Interveu nos coloquios de Ratisbona e Worms (1539).

PERSOEIRO

Pintor e gravador. Traballou de decorador nos hôtels Lambert e de La Vrillière. Foi un dos fundadores da Académie Royale de Peinture et de Sculpture.

PERSOEIRO

Físico francés. Foi profesor na Ecole Normale Supérieure (1894-1897) e, desde 1910, na Faculté des Sciences de París. En 1895 descubriu que os electróns constitúen a carga negativa dos raios catódicos. Fixo experimentos sobre os raios X e sobre o movemento browniano. Determinou o número de Avogadro e demostrou a orixe da enerxía solar como unha transformación do hidróxeno en helio. Entre as súas obras destaca Les atomes (1913) e Les éléments de la physique (1931). En 1926 recibiu o Premio Nobel de Física.

PERSOEIRO

Economista. Crítico da economía neoclásica, dotou dun enfoque institucionalista á realidade económica. Elaborou a teoría dos polos de desenvolvemento como instrumento da política económica. Escribiu La valeur (1943), Le capitalisme (1948), L’economie du XX siècle (1961) e Pour une philosophie du nouveau développement (1981).

1. Acción de perseverar.

2. Calidade de quen persevera.

3. Constancia na virtude e no mantemento da graza ata a morte.