"Nan" (Contén)

PERSOEIRO

Matemático italiano. Estudiou o problema da rectificación da elipse e da parábola, e na Opere mathematiche probou que, dada a diferenza de lonxitudes de dous arcos, existen infinitas solucións para determinalos sobre estas curvas. Leonard Euler baseouse nos seus métodos para a demostración do teorema de adición das integrais elípticas. Foi membro da Royal Society.

GALICIA

Política. Foi presidenta de Novas Xeracións do Partido Popular da Coruña desde 1994 e deputada no Congreso pola circunscrición da Coruña na VI (1996-2000) e VII (2000) lexislaturas, nas que foi membro das comisións de Sanidade e Consumo, Administracións Públicas, Regulamento e da comisión mixta para o estudo do problema das drogas.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada no núcleo urbano de Cambados. Fundouna san Rosendo. A primitiva igrexa románica derrubouse no s XV cando se erixiu o cruceiro e a capela maior; no s XVII realizouse a bóveda do cruceiro e reformáronse as capelas do transepto. Ten planta de cruz latina. No interior destaca a bóveda da nave principal dividida por arcos de medio punto e a bóveda de crucería estrelada do transepto, que conserva un escudo coas armas dos Sarmiento, Valladares e Figueroa; nos lados do transepto sitúanse dúas capelas oxivais coas estatuas xacentes de Gonzalo de Valladares e Sarmiento, e a súa dona María Ozores e Silva (1618). En 1784 o mestre Manuel Ferreira Fuentes construíu a fachada principal coas dúas torres churriguerescas baixo o mecenado do marqués de Figueroa. Na fachada que mira á praza destaca o brasón de Fernando de Valladares (1634), sobre o que se sitúa unha imaxe da Virxe coa coroa real, e un reloxo de sol.

GALICIA

Xornalista. Director xeral de Radio Principal-Cadena SER en Monforte de Lemos e Vilalba, e de TV-7 Sur. Realizou estudios de arte dramática na Real Escuela Superior de Arte Dramático de Madrid e especializouse en xestión e dirección comercial de empresas na Universidade de Santiago de Compostela. En 1974 comezou a súa actividade radiofónica en Radio Madrid (SER) e en 1979 en Radio Lugo. A mediados dos anos oitenta desenvolveu a súa faceta televisiva no programa Telegalicia de TVE. Posteriormente presentou na TVG Arestora, Que foi de..., De viva voz, Galeguidade e Cousa-cousiña. Volveu a RNE-4 para dirixir e presentar Hoxe en día e en 1990, de novo na televisión, Mar a Mar en TVE Internacional. Recibiu o premio Tertulia de RNE ao mellor programa televisivo por Telegalicia (1987) e diferentes premios TP como mellor presentador (1988) e mellor programa (1989).

PERSOEIRO

Xograr galego. Posiblemente orixinario de Rubiáns (Vilagarcía de Arousa), cultivou a súa poesía entre o segundo cuarto e finais do s XIII. Parte da crítica teno identificado con Fernand’Esquio; pero, o máis probable, é que ambos pertenzan a grupos poéticos con características diversas. O Cancioneiro da Biblioteca Nacional de Lisboa e o Cancioneiro da Vaticana (V) só transmitiron unha cantiga da súa autoría, “D’ir a Santa Maria do Lagu’ei gram sabor”, aínda que V lle atribúe erroneamente dúas estrofas da composición de Airas Paez “Por vee-lo namorado que muit’á que eu non vi”.

PERSOEIRO

Trobador portugués, da liñaxe miñota dos Guedes. Desde 1253 ata 1277 aparece vinculado á corte de Afonso III de Portugal. Estableceuse en Coimbra, onde exerceu o cargo de meirinho-mor e debeu morrer entre 1274 e 1278. Desenvolveu a súa actividade poética na segunda metade do s XIII e atribúenselle once composicións. As seis cantigas de amor, conservadas exclusivamente no Cancioneiro da Biblioteca Nacional (B), desenvolven e magnifican o recorrente motivo da coita, que o trobador asocia, non só ao da morte por amor, senón tamén ao da separación dos namorados, en tanto que causa sufrimento. Sobre este último motivo, o da distancia que separa os amantes, articula o trobador as súas catro cantigas de amigo, recollidas en B e no Cancioneiro da Biblioteca Nacional (V).

PERSOEIRO

Trobador descendente quizais dunha rama secundaria da estirpe galega dos Lemos. Identifícase co cabaleiro Fernan Figueira, e parece que se estableceu no Alto Minho portugués e que tiña posesións en Vilanova de Cerveira. Activo na segunda metade do s XIII, atribúenselle dúas cantigas, copiadas na parte inicial da sección das cantigas de amor no Cancioneiro da Biblioteca Nacional, pero adscritas ao rexistro cortés e á cantiga de amigo.

PERSOEIRO

Trobador. Activo no terceiro cuarto do s XIII, posiblemente pertenceu á liñaxe de Durão Froiaz, chanceler de Sancho II de Portugal. Do escarnio de Alfonso X “Don Airas, pois me rogades” -que é un contrafactum da súa cantiga “Juravades-mi vós, amigo”, elaborado segundo as técnicas da cantiga de seguir codificadas na Arte de Trobar do Cancioneiro da Biblioteca Nacional (B)- poderíase deducir que o poeta frecuentou a corte e o círculo literario de Afonso X o Sabio. O manuscrito B e o Cancioneiro da Biblioteca Vaticana (V) recollen catro cantigas de amigo da súa autoría.

PERSOEIRO

Trobador portugués, membro da liñaxe dos Sousa, fillo de Garcia Mendiz d’Eixo e irmán do conde Gonçalo Garcia. Debeu nacer a comezos do s XIII. Ata 1247 -ano en que se atopa na Beira apoiando o conde de Boloña e desafiando a Martin Gil de Soverosa, partidario de Sancho II- é probable que se ausentase de Portugal e frecuentase a corte castelá nos tempos de Fernando III. Sendo Rei Afonso III, ocupou o cargo de tenente de Maia e morreu arredor do 1251. Autor de vinte composicións -ningunha delas recollida no Cancioneiro da Biblioteca Vaticana-, desenvolveu a súa actividade poética cara ao segundo cuarto do s XIII; escribiu dezaoito cantigas de amor e dúas de escarnio.

PERSOEIRO

Actor. Iniciou a súa carreira teatral en 1934 e, trala Guerra Civil, continuou coas súas actuacións en compañías afeccionadas e realizou pequenas intervencións en películas. En 1943 deu o salto definitivo ao cine como actor e director, e simultaneou logo ambas as facetas coas de guionista e actor teatral. Dentro da súa actividade como director de cine destacan as películas La vida por delante (1958), La venganza de don Mendo (1961), Ninette y un señor de Murcia (1965), La querida (1975), El viaje a ninguna parte (1986), El mar y el tiempo (1989) e Lázaro de Tormes (2000). Traballou como actor en máis dun cento de longametraxes, entre as que destacan El camino de Babel (1944), El destino se disculpa (1945), Botón de ancla (1947), Balarrasa (1950), Muchachas de azul (1956), El inquilino (1958), Se vive una sola vez (1963), Ana y los lobos (1972), El espíritu...