"An" (Contén)

PERSOEIRO

Filósofa, socióloga e politicóloga norteamericana de orixe alemana. Doutorada en Humanidades na Universidade de Heidelberg. Fuxiu do nazismo en 1934, establecéndose en EE UU en 1941, onde foi profesora en varias universidades (California, Princeton, Chicago) e ocupou varios cargos en diversas organizacións xudías. Discípula de Jaspers e de Heidegger, é autora, entre outras obras, de The Origins of the Totalitarianism (As orixes do totalitarismo, 1951), The human condition (A condición humana, 1958) e About the revolution (Sobre a revolución, 1965). As súas memorias The correspondence, 1926-1969 foron publicadas en 1992.

PERSOEIRO

Nobre militar sublevado contra os Reis Católicos trala decapitación do mariscal Pardo de Cela, sogro seu, foi vencido polas tropas de López de Haro. Ao servizo dos Reis Católicos, participou na conquista de Granada. O bispo de Mondoñedo, de quen era sobriño, outorgoulle o morgado da súa casa de Baamonde e pasou a tomar o apelido e as armas desta liñaxe.

PERSOEIRO

Sacerdote e teólogo. Investigador especializado en etimoloxía histórica, toponimia, epigrafía e arqueoloxía galega. Os seus traballos están centrados no ámbito galaico, onde son salientables as súas contribucións á toponimia de Lugo na revista Lucensia. En 1937 ingresou no Seminario Diocesano, onde cursou estudos de Humanidades e Filosofía; logo trasladouse á Universidade Pontificia de Comillas (Santander) e obtivo a licenciatura en Filosofía e Teoloxía. Ordenouse crego en 1951 e durante dous anos rexeu a parroquia de San Cristovo da Cervela (O Incio). Dende o 1955 ata a súa xubilación en 1997, exerceu o seu maxisterio de Humanidades e Filosofía no Seminario Diocesano. Membro da Xunta do Museo Provincial e director do Museo Diocesano, colaborou habitualmente en diferentes publicacións: El Progreso (Lugo), Archivo Español de Arqueología,...

PERSOEIRO

Prateiro. En 1558 labrou, en estilo renacentista, unha cruz de prata para San Martiño de Cores (Ponteceso).

1. Relacionado con Ares ou cos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Ares.

PERSOEIRO

Sindicalista de orixe galega que participou activamente no obreirismo cubano, como dirixente da Federación Obrera Marítima Nacional, durante o período comprendido entre as dúas guerras mundiais. De ideario socialista moderado, fundou na Habana en 1923 o xornal Acción Socialista, dende onde combateu o influxo comunista e anarcosindicalista nos sindicatos, defendendo a efectividade dos organismos de conciliación e arbitraxe. En 1927 liderou a Federación Cubana del Trabajo, na liña da American Federation of Labour de Samuel Gompers, e afiliouna á Federación Sindical Internacional con sede en Amsterdam, de carácter reformista. Representando a devandita central sindical, viaxou en diversas ocasións a Xenebra para asistir como delegado ás conferencias promovidas pola Organización Internacional del Trabajo (OIT). Ademais de varios folletos sobre a problemática sindical cubana, publicou Por tierras de Galicia (A Habana, 1929) e Viajando; Impresiones de España y de Galicia...

PERSOEIRO

Político guatemalteco. Primeiro Presidente do seu país (1945-1950) durante o período revolucionario instaurado á caída do ditador J. Ubico (1944). Introduciu reformas democráticas e practicou unha política anticolonialista. Deixou un código penal e un proxecto de reforma agraria que o seu sucesor, Arbenz, levaría a cabo a partir de 1951. Autor, entre outras obras, de Guatemala: la democracia y el imperio (1954) e Anticomunismo en América Latina (1963).

PERSOEIRO

Prateiro. Neto de Enrique de Arfe e fillo de Antonio de Arfe. Formouse en León e Valladolid no obradoiro paterno. Dotado dunha sólida formación humanística e técnica, é autor dos tratados Quilatador de la plata, oro y piedras (1572), onde analiza o grao de pureza dos metais e pedras nobres, e De varia conmensuración para la Escultura y la Arquitectura (1585-1587), no que analiza unha das temáticas máis representativas do Renacemento: as proporcións na arquitectura e na escultura. Entre as súas pezas máis salientables cómpre mencionar as custodias das catedrais de Ávila (1564-1571) e de Sevilla (1579-1587). Como escultor, aproveitando as súas habilidades no traballo do metal, dedicouse á realización de grandes estatuas de bronce. Filipe II nomeouno ensaiador da Casa da Moeda de Segovia.

PERSOEIRO

Fillo do prateiro Enrique de Arfe, aprendeu o oficio no obradoiro familiar. A súa produción persoal comeza a ser coñecida a partir de 1539, destacando, como o seu pai, polos seus modelos de custodias e cruces procesionais. Entre 1539 e 1544 realizou varias obras salientables en Santiago por encargo do cabido, como un cáliz de ouro e a custodia do Corpus de prata para a procesión do Santísimo Sacramento. No canto de seguir a “liña oxival” ou de “mazonería”, de carácter goticista, propugnada polo seu pai, adoptou e introduciu o novo estilo denominado “ó romano” e, posteriormente, “do Renacemento”. A partir de mediados do s XVI trasladouse a Castela, onde continuou a súa produción como ourive, etapa na que realizou a custodia de Medina de Rioseco (1551-1554) cun estilo Plateresco e as andas da custodia da catedral de León.

PERSOEIRO

Mineraloxista e químico sueco. Discípulo de Berzelius, investigou a composición química dos minerais. No 1817 descubriu o litio, aínda que non o puido illar, e fixo traballos relativos aos compostos de uranio.

1. Que argalla.

2. Termo da xerga dos telleiros ou daordes que corresponde á voz ‘coitelo’.

MONTES

Monte da parroquia de Vilarente, no concello de Abadín. Ten 585 m de altitude.