"Oia" (Contén)

1. 1. Corpo flotante suxeito a un cabo, unha cadea ou un cable, que se fixa polo outro extremo ao fondo do mar mediante unha áncora ou un corpo morto. A súa función é a de servir de marca ou sinal.

   2. Cada un dos anacos de cortiza ou de plástico que sosteñen a rede para que esta non se afunda.

2. Corpo flotante empregado para indicar o nivel do líquido nun depósito ou para mantelo constante; neste último caso, a boia abre a entrada do líquido ao baixar o nivel, e a pecha ao chegar o líquido ao nivel axeitado, ben por medio dun simple dispositivo, formado xeralmente por unha barra e unha válvula, ou ben mediante un servomecanismo.

3. Boia que serve para depositar nela correspondencia destinada a un barco ou para ser enviada a terra.

4. Boia que indica a existencia dun corpo morto e que serve, polo tanto, para amarrar nela unha embarcación.

5. Construcións metálicas fondeadas en determinadas zonas de combate durante a Segunda Guerra Mundial, que servían de refuxio a aviadores caídos no mar ou a náufragos.

6. Boia cilíndrica que, lanzada ao mar dende un avión, facilita a localización dun submarino. Ao caer ao mar, despréndese un micrófono e por unha antena transmite ao avión o sinal que indica a proximidade do submarino.

7. Boia que levan algúns submarinos para indicar que non poden emerxer.

8. Termo das xergas dos albaneis e dos telleiros que corresponde á voz ‘peito’.

PERSOEIRO

Poeta. Escribiu, en latín, Carmina de Laudibus Estensium e dúas églogas alegóricas. A súa fama baséase, non obstante, en dúas obras: o cancioneiro Amorum libri tres (Tres libros de amores), -a recompilación italiana máis completa do s XV-, e a obra capital, Orlando innamorato (Orlando namorado), poema cabaleiresco en oitavas.

PERSOEIRO

Duquesa de Milán. En 1468 casou con Galeazzo Maria Sforza, duque de Milán. Ao morrer o seu home, en 1476, fixo que se proclamase sucesor ao seu fillo Giovanni Galeazzo, asumiu a rexencia e confiou o goberno a Cico Simonetta, opoñéndose aos seus cuñados Sforza. Non obstante , o levantamento e a separación de Xénova (1478) desacreditou a Simonetta e Bona decidiu en favor de Ludovico Sforza (1479), renunciou á tutela e abandonou Milán en 1480.

1. 1. Ave do xénero Pyrrhocorax da familia dos córvidos, de plumaxe negra e peteiro longo e coloreado. As súas alas anchas e palmeadas cúrvanse cara a arriba nos voos boiantes e acrobáticos que realiza nas fortes correntes propias dos medios onde vive. Cando está no chan é capaz de andar, ademais de dar os pequenos brincos característicos dos paxaros. Aliméntanse de gasterópodos, insectos e vermes. Aniñan en rochedos e cantís en parellas illadas ou formando colonias. Son sedentarias pero realizan desprazamentos de importancia para alimentarse. As choias están presentes en Europa, Asia, Australia e no extremo N de África.

   2. choia biquiamarela [cast: chova piquigualda; ingl: alpine chough] [Pyrrocorax graculus, Fam dos córvidos]

      Choia de 38 cm de lonxitude, co peteiro de cor amarela clara. Presenta unha distribución paleártica en zonas alpinas e subalpinas. Na Península Ibérica está presente nos Pireneos e na Cordilleira Cantábrica (na metade occidental aparece pouco e non chega a Galicia).

   3. choia biquivermella [port: gralha-de-bico-vermelho; cast: chova piquirroja; ingl: chough] [Pyrrhocorax pyrrhocorax, Fam dos córvidos]

      Choia de 39 cm de lonxitude, con peteiro fino e longo de cor vermella intensa nos adultos e amarela nos animais novos. Está presente en cantís costeiros e zonas montañosas de Asia central, Grecia, Creta, os Alpes e os Apeninos, Irlanda, Gales, as illas escocesas, o Atlas e a illa de La Palma. Na Península Ibérica distribúese especialmente na metade oriental en cantís calcarios. Precisa da combinación de acantilados onde aniñar e de pradeiras de gando onde alimentarse. A especie atópase en regresión por mor dos cambios nos usos tradicionais do agro.

2. Nome que reciben outros córvidos, especialmente o corvo común.

3. Muller que murmura e critica.

1. Pedra pequena de forma arredondada.

2. carabuña.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Vigo baixo a advocación de san Martiño. Ata a década de 1960 era unha parroquia rural do SO do concello, pero daquela o ministerio da Vivenda acometeu un plano de urbanización que a converteu nun dos barrios máis populosos de Vigo. Na década dos setenta, a Caixa de Aforros Municipal de Vigo involucrouse directamente na promoción de vivendas. Urbanisticamente, o barrio articúlase a partir dunha grande arteria central, a avenida de Castelao, que atravesa toda a parroquia de L a O dende As Travesas (Praza de América) ata Navia (Avenida de Europa).

GALICIA

Escultor. Recibiu unha bolsa da Deputación de Pontevedra que lle permitiu acudir á Academia de Bellas Artes de San Fernando (Madrid) ao tempo que traballou como axudante dun marmorista. Compartiu estudo en Madrid con Reimundo Patiño e relacionouse cos membros do grupo Brais Pinto. A súa obra caracterizouse polo enfrontamento entre a tradición artística e a artesá. Experimentou con troncos de árbore e outros obxectos, como os croios, e desenvolveu formas redondeadas, pulidas, flexibles e opulentas de perfecto acabado e marcada estilización da figura humana que o levaron a achegarse ao informalismo. A natureza e a cultura galegas, xunto ao tema da muller, son unha constante na súa obra. Esculpiu a imaxe da Virxe do Carmo da igrexa parroquial do Hío. Entre as súas obras destacan Loita, Home e Nacemento. No 2001 celebrouse en Vigo unha mostra que recolleu a súa traxectoria artística.