"PTE" (Contén)

Xénero de peixes pulmonados, da orde dos dipnoos, de ata 35 cm de lonxitude. Propios do Devónico, os xacementos máis importantes están en Alemaña e Escocia.

Xénero de algas pardas de talo membranoso, de ata 30 cm de lonxitude e 2 cm de ancho, dividido irregularmente nun único plano e cun nervio central moi patente. En Galicia está presente a especie D. polyplodioides no mesolitoral e infralitoral de costas expostas.

Xénero de fentos perennes, da familia das aspidiáceas, de rizoma groso, con frondes planas oblongas ou triangulares, pinnadas de xeito simétrico e semellantes tanto as estériles coma as fértiles. Os esporanxios, moi pequenos e con anel de dehiscencia vertical, agrúpanse en soros arredondados que se dispoñen no dorso da fronde, separados da marxe do limbo e protexidos por un indusio persistente con forma de ril. Na Península Ibérica están presentes as especies: D. aemula, nas serras costeiras do norte; D. affinis, en toda a Península pero moi rara no SL; D. carthusiana, no terzo N; D. corleyi, en Asturias, en bosques próximos ao litoral; D. dilatata, no terzo N da Península e descende polo O ata a serra de Sintra e Sierra Carbonera (Cáceres); D. expansa, no Sistema Pirenaico-Cantábrico, ao N do Sistema Ibérico e no Sistema Central; D. filix-mas, frecuente na metade N da Península e rara na metade S; D. guanchica, no...

Xénero de réptiles, da orde dos pterosaurios, de ata 3 m de envergadura, coa crista ósea e as mandíbulas estreitas e longas, curvadas cara a arriba. Propios de principios do Cretáceo, os xacementos máis importantes están en China.

Aplícase ao insecto, ou ao seu ciclo vital, no que as alas só están presentes na fase adulta, á que chega logo dunha metamorfose, sendo as formas larvarias totalmente ápteras.

Xénero de morcegos, da familia dos vespertiliónidos, de ata 82 mm de lonxitude corporal e 54 mm de cola, cunha envergadura de ata 381 mm. As orellas son curtas e case triangulares, co bordo posterior estreito e pregamentos transversais. O trago ten 1/3 da lonxitude da orella, lixeiramente curvado cara a dentro e curvado na parte superior. As dúas últimas vértebras non están comprendidas no uropataxio. É un morcego antropófilo que vive en asentamentos humanos, parques e xardíns, e que hiberna principalmente en covas. Na Península Ibérica -ademais do resto de Europa occidental, ata Corea e Tailandia, N de África, a maioría das illas do Mediterráneo, Senegal, Nixeria e Guinea Ecuatorial-, está presente a especie E. serotinus. Existen no mundo outras 16 especies: E. bobrinskoi, dende Kazakhstán ata Irán; E. nilssonii, dende Europa Central ata Xapón e o Tibet; E. gobiensis, Mongolia e N de China; E. nasutus, dende a Península Arábiga ata Paquistán; E. fuscus, dende o S de Canadá ata o extremo...

Xénero de peixes mariños bentónicos, da familia dos escuálidos, de talle pequeno. O seu corpo é cilíndrico, comprimido ou lixeiramente deprimido; a boca está en posición ventral e carece de aleta anal. Os dentes superiores presentan 3 ou 5 cúspides -das que a central é máis longa-, e os dentes inferiores unha soa cúspide moi inclinada lateralmente. Nas costas galegas están presentes as especies E. princeps, E. pusillus e E. spinax.

heterometábolo.

Xénero de lepidópteros, da familia dos piéridos, duns 4 cm de tamaño e tórax robusto cuberto de pelos. A especie máis corrente é a G. rhamni, que son as primeiras bolboretas que aparecen na primavera nas rexións máis frías; o macho é de cor amarela e a femia de cor branca verdosa, moi parecida ás follas cando están en repouso sobre elas.

Molécula de baixo peso molecular que por si mesma non pode desencadear unha resposta inmune, pero unida a unha molécula maior (proteína ou polisacárido) é capaz de estimular a formación de anticorpos. Os anticorpos que se forman poden unirse tanto ao hapteno como á molécula.

Órgano que permite a fixación, de algas ou plantas, a un substrato.

hapterio.

Xiroavión no que a forza de sustentación é debida a un ou máis rotores, de eixes case verticais, que xiran pola acción de toda ou case que toda a potencia motriz instalada. Esencialmente, o helicóptero caracterízase pola posibilidade de efectuar o levantamento e a aterraxe verticais e o voo estacionario. Foi Leonardo da Vinci quen deseñou un vehículo con hélices helicoidais e propuxo o nome de helicóptero para designalo. O primeiro modelo foi construído en 1784, por Launoy e Bienvenu. Durante o s XIX experimentouse co principio de acción e reacción por Philips (1812), e a máquina de vapor por Ponton d’Amécourt (1861) e E. Forlanini (1877). En 1904 Charles Renard e Victor Tatin fixeron voar helicópteros movidos por motores de explosión. Renard fixo tamén importantes achegas teóricas e Louis Breguet, seguindo os estudios de Renard, formulou as teorías sobre o batemento das pas, sobre a variación cíclica do paso do rotor ou paso cíclico e a variación colectiva do paso...

Hidrocarburo isomérico non saturado de fórmula C7 H14 -. Orixínase na destilación do carbón mineral e do petróleo. A temperatura ambiente é líquido, incoloro, sen olor e lixeiramente soluble na auga.