"Mur" (Contén)

1. Espíritos do mal que, entre os etruscos e romanos, se lles aparecían aos vivos para asustalos. En Roma eran conxurados na festa das Lemuria, que se celebraba cada 9 de maio e os días impares seguintes (11 e 13). De noite o pai de familia saía descalzo da casa, lavaba as mans na auga dunha fonte e, volvendo a cabeza, guindaba á escuridade feixóns, que se cría que eran recollidos polos lémures; este rito ía acompañado da pronunciación dunha fórmula fixa nove veces. Logo o celebrante purificaba outra vez as mans batendo nun obxecto de bronce, momento en que repetía outra fórmula diferente. Nese momento podía virar a cabeza porque os lémures xa marcharan ata o ano seguinte.

2. Imaxes irreais que alguén ve ou ten na súa imaxinación e que, polo xeral, producen moito medo.

1. Relativo ou pertencente aos lemúridos.

2. Mamífero da familia dos lemúridos.

3. Familia de mamíferos primates, da suborde dos prosimios, de pequeno tamaño, de 12 a 14 cm de lonxitude, fociño alongado e semellante ao dos cans, patas curtas, cola longa e moi espesa, ollos grosos e redondeados, pelaxe densa e laúda, e de corpo áxil. Son fruxívoros e omnívoros e teñen costumes arborícolas. Habitan na illa de Madagascar.

1. Relativo ou pertencente aos lemuriformes.

2. Mamífero da infraorde dos lemuriformes.

3. Infraorde de mamíferos, da orde dos primates que inclúe individuos das familias dos lemúridos e dos índridos, entre outros.

1. Relativo ou pertencente aos lemuroideos.

2. Mamífero do grupo dos lemuroideos.

3. Grupo de prosimios, da orde dos primates, de pequeno ou medio tamaño, que acadan ata 90 cm de lonxitude e teñen o fociño longo. Son insectívoros, carnívoros e fruxívoros e de costumes nocturnos e arborícolas. Habitan nos bosques de Madagascar. Sen categoría taxonómica, inclúe as familias dos lemúridos e os índridos.

PERSOEIRO

Arquitecto e deseñador. En 1882 fundou a Century Guild, que editou The Hobby Horse, co que pretendeu renovar a tipografía e a ilustración segundo as presentacións de Arts and Crafts. Deseñou papeis pintados e tecidos con paxaros e flores. A partir de 1904, dedicouse a expoñer as súas teorías sociais.

MACIZO

Macizo de Romanía, situado nos Cárpatos orientais. O seu pico máis alto é o Rodna (2.300 m alt).

GALICIA

Historiador e escritor. Considerado como un dos máis destacados historiadores e ideólogos do galeguismo do s XIX en Galicia, a súa obra tivo unha gran transcendencia na formación dos intelectuais e políticos galegos do s XX. Estudiou o bacharelato en Santiago de Compostela, onde frecuentou o Liceo de la Juventud, e en Ourense. En 1851, seguindo os desexos do seu pai, comezou os estudios de medicina e farmacia, que posteriormente abandonou, e trasladouse a Madrid. Na capital comezou a súa colaboración con diversas publicacións periódicas, como La Iberia e Las Novedades. Nesa época iniciaba tamén a súa faceta como escritor e publicaba, entre outras obras, os contos Luisa (1852) e Un can-can de Mussard (1853); as novelas Desde el cielo (1854), El regalo de boda (1855) e Don Diego Gelmírez (1859); os libros de viaxes Viaje pintoresco por la ría de Vigo (1855) e El castillo de Bayona de Galicia (1856), e unha ducia de poemas entre os que destaca “A nena das soidades”, o primeiro que escribiu...

PERSOEIRO

Pintor xaponés. Foi o renovador da escola ukiyo-e. Traballou estampas en branco e negro, coloreadas a man, lacadas e impresas en cores con paisaxes e perspectivas, flores, paxaros e retratos de bustos. Destacan as estampas en cor de grandes dimensións e os seus álbums ilustrados Álbum da cortesana (1701) e Lenda de Genji (1707).

PERSOEIRO

Político estadounidense. Defensor da escravitude, na Guerra de Secesión (1861-1865) foi enviado a Reino Unido como delegado dos Estados Confederados de América (1861).

PERSOEIRO

Actor inglés. Comezou a súa carreira no teatro, con papeis en obras de Shakespeare, para logo pasar ao cine. Participou nos filmes The Promise (1969), Plenty (1985), Richard III (1995), Gods and Monsters (1998) e a triloxía de The Lord of the Rings (2001, 2002 e 2003).

RIOS

Río de Europa, afluente do Drava (435 km). Nace en Niedere Tauern, Austria. Rega Estiria, pasa por Graz, rega o extremo NL de Eslovenia, onde fai fronteira con Hungría, e desemboca no Drava, preto de Legrad.

GALICIA

Realizador cinematográfico, guionista e escritor. Impulsou, xunto a Antonio del Amo, a creación da produtora Sagitario Films (1947), que financiou as tres primeiras películas de del Amo, todas elas escritas por Mur Oti, das que destaca Cuatro mujeres (1947). Tamén fundou a compañía de produción Celta Films. Traballou para TVE na dirección de programas de éxito como Hoy dirige ou La otra cara del espejo na década de 1960, e foi guionista das series televisivas Cañas y Barro (1978) e La Barraca (1979). O seu primeiro filme como director foi Un hombre va por el camino (1949), ao que seguiron Cielo Negro (1951), Condenados (1953) e Orgullo (1955), obras en que se aprecian as características esenciais do seu cine. Tamén destacan as súas películas Fedra (1956), La guerra empieza en Cuba (1957), Duelo en la cañada (1959), Milagro a los cobardes (1962), El escuadrón del pánico...

PERSOEIRO

Médico estadounidense. Estudou na Escola de Medicina da Western Reserve University (Cleveland), onde se doutourou en 1965. Centrou as súas investigacións en averiguar como o óxido nítrico regula as funcións celulares e sobre determinadas hormonas. Ten numerosos artigos, como “Quantitative protein profiling in heart mitochondria from diabetic rats” (2003), “The excitement and rewards of research with our discovery of some of the biological effects of nitric oxide” (2003) e “Intrauterine devices containing progesterone” (1977), entre outros. Recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina (1998), xunto con R. Furchgott e L. J. Murad, polos seus descubrimentos relacionados co óxido nítrico como sinal molecular no sistema cardiovascular.

1. Traxe tradicional feminino de cor negra e de gran distinción. Está composto polo refaixo que é negro e con adornos da mesma cor e broche de prata e incluso de ouro; o dengue, corpiño e mantelo, en que había adornos con abelorios de acibeche; e a cofia. Nalgunhas zonas úsase como traxe de gala e incluso de voda.

2. Peza do traxe tradicional que consiste nun mantelo negro con veludo e adornado con abelorios.