"Az" (Contén)

1. Berros de guerra dunha tropa cando efectúa o ataque.

2. Bulicio, especialmente gritos de excitación nunha persecución.

MUNICIPIOS

Municipio da Comunidad Autónoma de Murcia, na comarca da Vega do Segura (6.973 h [1996]). Igrexa mudéxar con cruceiro neoclásico do s XVIII.

PERSOEIRO

Político. Deputado ás Cortes (1884) polo Partido Conservador e senador por Lleida (1898), Alcalde de Madrid (1900); Ministro de Finanzas (1901), de Instrución Pública (1902), de Agricultura (1903) e de Estado (1907). En 1919-1920 formou un goberno de coalición que se adheriu á Sociedade de Nacións, creou o Tercio de Estranxeiros e secundou o bloqueo dos aliados contra a Unión Soviética. Despois do asasinato de Eduardo Dato (1921) formou un novo goberno, pero as derrotas militares de Annual e Monte Arruit fixérono demitir.

ESPA¥A

Concello da provincia de Soria, Castela e León, na Tierra de Almazán (5.877 h [1996]). Conserva as portas e murallas do s XIII. Igrexas románicas de San Miguel, San Vicente e Nuestra Señora del Campanario. Igrexa de Santa María (s XV) e de San Pedro (s XVII). Pazo dos Hurtado de Mendoza e outras casas señoriais.

PERSOEIRO

Profesor de Filoloxía nas universidades de Saabrücken, Windsor (Canadá), Wayne State (Detroit) e Catedrático de Wisconsin-Oshkosh. Centrou o seu campo de investigación no mundo medieval. Entre os seus estudos monográficos pódense citar os traballos Gallaecia scandinavica: Introdución ao estudo das relacións galaico-escandinavias durante a Idade Media (1986), Alsacia Jacobea: introdución al estudo de las peregrinaciones alsacianas a Santiago de Compostela, historia, literatura, arte (1994) e Dinamarca jacobea: historia, arte y literatura (1997). Foi tamén responsable da edición traducida e comentada do texto noruegués do Séc. XIII Specullum Regale, e coordinador do volume Seis ensaios sobre o Camiño de Santiago (1992), en que escolma algúns dos máis destacados estudos publicados por especialistas alemáns sobre o tema da...

GALICIA

Poeta pertencente á xeración do 36. Foi alumno de Xosé Filgueira Valverde en Pontevedra e abandonou os estudios durante a Guerra Civil por motivos familiares. Obtivo diversos galardóns literarios como o Primeiro Premio de Poesía do Instituto Nacional de Servicios Sociais de Madrid (1983), ou o Primeiro Premio de Poesía que en 1985 lle outorgou o concello de Marín pola composición “O meu soño nunha beira de ledicias”. Colaborou habitualmente en publicacións pontevedresas, como Sonata Gallega e Portocelo. Deuse a coñecer literariamente coa escolma de poemas Cos dados do soño (1987), que contén composicións relixiosas e outras dedicadas a Marín.

GALICIA

Arquitecto e urbanista. Realizou os edificios dos Xulgados de Santiago, Vigo e Mondoñedo, e o Pavillón Polideportivo do colexio Peleteiro. Traballou en diversos proxectos de intervención no Patrimonio Cultural de Compostela, como a reconstrución do Salón Teatro, a rehabilitación do Teatro Principal e as actuacións na Catedral e no mosteiro de San Martiño Pinario. Así mesmo, participou na montaxe das exposicións Rafael González Villar e a súa época, en 1975, e Rafael González Villar, arquitecto (1878-1941), en 1991; tamén realizou diversos traballos colectivos e colaborou na Gran Enciclopedia Gallega, Jano, Obradoiro, A Nosa Terra, etc. Ocupou diversos cargos no Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia.
 

PERSOEIRO

Ilustrador. Cursou estudios de pintura na Escola de Belas Artes de San Fernando de Madrid. En 1980 inicia o seu traballo como ilustrador de xeito regular co libro Tom Sawyer detective, de Mark Twain e dende 1996 dedícase exclusivamente á ilustración. Colaborador en editoriais nacionais e estranxeiras no eido da literatura infantil (Alfaguara, Anaya, Juventud, Mary Glasgow, etc), destaca a súa achega como portadista de coleccións de literatura para adultos de autores recoñecidos (Benedetti, Cortázar, Savater, entre outros). Como debuxante colaborou en xornais e revistas ( Cuadernos Hispano Americanos, Leer, El Globo, Cuadernos para el diálogo). Dende 1987 é colaborador habitual do diario El País. Participou en numerosas exposicións (Exposición de Ilustradores Infantís de Boloña, Apim, Feira Internacional da Ilustración de Bratislava). Acadou o I Premio Austral Infantil (1985) e o I Premio Internacional da Fundación Santa María (1994)....

PERSOEIRO

Piloto de Fórmula 1. Comezou pilotando karts aos tres anos, e ese mesmo ano gañou a súa primeira carreira. Aos oito anos (1988) acadou o trunfo na súa primeira competición oficial, o Campionato infantil de karts de Asturias, que volveu gañar ao ano seguinte, xunto co de Galicia. En 1991 gaña os de Asturias e País Vasco en categoría cadetes, e en 1993, 1994 e 1996 o de España categoría junior. No 1998 gaña o campionato de España, o París-Bercy, o campionato Industria de Italia e o Open Ford. En 1999 entra na Fórmula Nissan, no que gaña o campionato Euro Open Movistar. Daí pasou á Fórmula 3000, chegando a quedar cuarto na clasificación xeral dese ano. No 2001 debutou na Fórmula 1 coa escudería Renault, aínda que cedido a Minardi. No 2002 volveu a Renault, e no 2003 acadou a primeira victoria no Gran Premio de Malasia, á que se unen ese mesmo ano o de Hungría e o de Italia. No 2005, tras o GP de Brasil, acada o título de Campión mundial de Fórmula 1. Ese mesmo ano recibe o Premio Príncipe...

DEPARTAMENTOS

Departamento de Guatemala (8.686 km2; 670.815 h [estim 1995]). A capital é Cobán (14.152 h [1981]).

GALICIA

Debuxante e escultor. Funcionario do Instituto Social da Mariña, reside en Vigo dende 1942, onde funda no 1971 o taller artesanal Serigrafía Galega coa intención de popularizar a arte galega, reunindo a obra de vinte artistas plásticos galegos -entre eles Seoane- a partir de serigrafías, expoñendo as obras en diversas cidades tanto en Galicia como no resto de España. Esculpiu un busto en pedra de Valle Inclán que se encontra no monte Lobeira.

GALICIA

Médico. Desenvolveu unha intensa actividade como membro de sociedades médicas e conferenciante en diversos congresos internacionais. Neste eido publicou o estudo La vida y la obra del célebre médico gallego Francisco Sánchez. El Escéptico (1550-1623) (1960) ou a Carta de un médico a los pescadores (1967). Membro correspondente da Real Academia de Medicina de Sevilla e da Real Academia Galega; en 1975 pronunciou o seu discurso de ingreso na Sociedad Española de Médicos Escritores sobre La saudade, un síndrome ‘disnímico’? Tivo un destacado labor na prensa (Encrucillada, Galicia emigrante, Grial, La Voz de Galicia, Vieiros, Jornal de Notícias, Papeles de Son Armadans, Galicia, El Pueblo Gallego, La Noche, Faro de Vigo, etc) publicando numerosos artigos ao longo da súa vida. En castelán é autor das novelas El fracaso de Clayton (1938), traducida ao galego en 1994, e...

PERSOEIRO

Narrador, poeta e ensaísta encadrado na Xeración do 1936. Estudiou Maxisterio en Pontevedra e Filosofía e Letras en Santiago de Compostela, estudios que tivo que interromper en 1936 por causa da guerra civil e o fusilamento do seu pai. Durante a súa etapa universitaria foi un dos fundadores da revista escolar Tude, dirixida por Xesús Ferro Couselo, co que tamén levou a cabo a organización da Exposición Regional de Arte Infantil, que non se chegou a celebrar pola sublevación do 36. En 1942 trasladouse a Vigo onde, dende 1947 e ata a súa morte, desempeñou o cargo de Chanceler do Consulado de Uruguai. Nos anos sesenta viaxou por distintos países de Latinoamérica como conferenciante. Impulsou múltiples iniciativas culturais como a fundación das editoriais galegas Castrelos -xunto aos seus irmáns Xosé María e Álvaro Álvarez Blázquez-, e a colección Salnés, da Editorial Galaxia, codirixida xunto a Celso Emilio Ferreiro e Francisco Fernández del Riego. Colaborou nas publicacións Galicia...