"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Pedagogo e antropólogo físico e indixenista. Foi inspector de primeiro ensino de Lugo (1928-1932) e entre 1928 e 1930 trasladouse a Xenebra para ampliar estudios na Escola Universitaria de Ciencias da Educación (antes Instituto J. J. Rousseau). Alí asistiu a cursos e realizou traballos de pedagoxía e psicoloxía experimental, didáctica pedagóxica, organización escolar, etc, baixo a dirección de, entre outros, Bovet, Piaget, Claparède, Dottrens, Dubois e M. Pitard. Produto destas experiencias foi o amplo labor desenvolvido no campo do primeiro ensino durante a Segunda República. Ao longo da súa estadía en Lugo e Xenebra colaborou en Vida Escolar, onde publicou varios artigos nos que recollía as súas investigacións sobre escolas novas, a reforma escolar austríaca, a educación para a paz, as granxas escolares e outros temas. En 1938 exerceu como secretario xeral do ministerio de Instrución da República. Trala Guerra Civil española exiliouse a México, onde se especializou en antropoloxía...

1. Profesional que representa comedias e outras pezas de teatro. No teatro do Século de Ouro español designaba calquera actor, independentemente do xénero que representase, mentres que no teatro barroco francés, comédien referíase ao actor cómico, oposto ao actor tráxico, tragédien, e evolucionou ata converterse nun sinónimo de actor.

2. Quen finxe ou esaxera sentimentos.

GALICIA

Dramaturgo e pedagogo. Dirixiu o colexio do Sagrado Corazón de Ferrol. Colaborou en diversos xornais como La Semana e El Heraldo Gallego, e dirixiu El Correo Gallego. Como dramaturgo, publicou Pilara ou grandezas dos humildes (1920), drama en prosa estreado no teatro Jofre de Ferrol (23.8.1919) por un grupo ferrolán dirixido por Xaime Quintanilla e representado, entre outros, polo cadro de declamación da Irmandade da Fala da Coruña (1920) e o coro Toxos e Froles (1930). Trátase dunha peza de ambiente mariñeiro caracterizada polo seu didactismo e intención anticaciquil. Tamén é autor de Redención por amor, estreada en 1920. Ademais, publicou Escuelas-talleres parroquiales y gratuitas. Cómo se sostendrían en Ferrol (1912) e Catecismo social (1920). O seu poema “A María Pita” recibiu un premio nos Xogos Florais da Coruña (1877).

PERSOEIRO

Enxeñeiro. Estudiou Enxeñería de Camiños en Madrid, e ocupou, en 1866, a praza de enxeñeiro auxiliar no estaleiro da Mariña en Ferrol e de profesor de Física e Xeometría na Maestranza. Na cidade departamental desenvolveu unha notable actividade social e cultural. Como enxeñeiro destaca pola proxección e dirección da construción do dique da Campá do Arsenal ferrolano, rematado en 1879, a obra de enxeñería máis importante do século XIX en Galicia. Nomeado xefe do estaleiro, realizou as primeiras experiencias telefónicas coa instalación das liñas para comunicar o arsenal e a capitanía. Participou en congresos científicos internacionais e publicou, entre outras obras, Curso práctico de construción naval (1868), texto que obtivo unha medalla na Exposición maritíma de Barcelona, e Los castillos feudales de Moeche, Narahío y Andrade (1903).

PERSOEIRO

Compositor. Foi mestre de capela da catedral de València, da de Lleida e vicemestre da Capilla Real de Madrid. A súa produción é maioritariamente de carácter sacro.

GALICIA

Escultor. Foi profesor na  Escola de Artes e Oficios de Vigo. A súa obra caracterízase polo emprego do granito e pola iconografía de tipos populares tratados de xeito xeometrizante pero sen afastarse do naturalismo. Entre as esculturas públicas que realizou en Vigo destaca o Busto de Carlos Gardel (1991).

GALICIA

Cantante, presentador de televisión e actor. Realizou estudos de Enxeñería Técnica Agrícola. Foi presentador da TVG nos programas Verán, Verán (1988), A tumba aberta (1988) e Con perdón (1996-1997). Participou tamén como actor nas series Don Rock (1987) e La batalla salvaje (1989) e foi comentarista deportivo na COPE (2000). En 1982 tivo lugar a presentación do grupo musical Semen Up, agrupación que liderou ata 1990 e coa que gravou os títulos: Lo estás haciendo muy bien (1985), La agonía del narciso (1986), Vuelve el hombre (1987), El gusto es mío (1988) e Madurez (1989). Dende 1991 ata 1998 formou parte do dúo Amistades Peligrosas e sacou ao mercado Relatos de una intriga (1991), La última tentación (1993), La profecía (1995) e Nueva era (1997)....

GALICIA

Sindicalista, líder da CNT. Retornado de Arxentina, participou na fundación da Sociedad Obrera de Cultura, da Federación Local de Trabajadores e do xornal Revolución, dos que se arredou a finais de 1931 debido á inxerencia do PCE local. En 1932 fundou o Ateneo Obrero de Divulgación Social e contribuíu a organizar o grupo Natura da FAI. Coñecido no Morrazo polo seu labor de asesoramento dos sindicatos mariñeiros, chegou a representar a Fraternidad Marinera de Moaña no Congreso da CNT, celebrado en maio de 1936 en Zaragoza. Detido nos primeiros días da Guerra Civil, foi condenado a morte e logo conmutada a pena por nove anos de cadea.

GALICIA

Dominicano. Ingresou na orde de san Domingos, entre 1819 e 1822 foi depositario do convento de Santiago. Ao mesmo tempo rexentou a cátedra de Canons ata 1829, agás na paréntese dos cursos 1822-1823 e 1827-1828 que explicou Teoloxía Dogmática. Doutorouse pola Universidade de Santiago de Compostela en 1825 e, no 1829, acadou o grao de mestre en teoloxía. Ademais de dedicarse ao ensino nos conventos dominicanos, ocupou a cátedra de Filosofía (1820) e de Teoloxía (1821) da universidade compostelá. Entre 1824 e 1836 presidiu a academia de filosofía e rexentou a cátedra de Metafísica, que acadou en propiedade (1829). Foi suspendido da súa cátedra por non xurar a Constitución do Estado, e pasou a ser rexente de estudios e prior de Santiago ata xullo de 1835.

GALICIA

Arquitecto. Formouse na Escuela de Arquitectura de Madrid, onde se licenciou en 1924. Foi profesor de xeometría, debuxo arquitectónico, estereotomía e construción na Escola de Artes e Oficios de Vigo (1927-1967), e arquitecto municipal de Santiago de Compostela (1930-1931) e de Lavadores. Traballou en Vigo ata que se xubilou en 1974. Durante a súa estadía en Santiago de Compostela proxectou o Hotel Compostela (1930). Influenciado polas ideas arquitectónicas de Gómez Román e Palacios, a súa arquitectura anterior á Guerra Civil caracterízase por unha concepción rexionalista sen a proliferación ornamental que existía noutros arquitectos contemporáneos. Construíu vivendas particulares para a burguesía viguesa da época, edificios para institucións docentes, como o colexio Cluny (1929) e o Fogar e a Clínica San Rafael (1935). Trala guerra a súa actividade incrementouse e realizou un gran número de proxectos, tanto de carácter privado como público. Estilisticamente evolucionou cara a un eclecticismo...

PERSOEIRO

Narrador e xornalista italiano. Viaxou por Europa e África como correspondente do diario Il Corriere della sera. Influenciado por D’Annunzio, distinguiuse polo seu estilo descritivo. Publicou, entre outras obras: L’italiano errante per l’Italia (O italiano errante por Italia, 1937) e Un gatto attraversa la strada (Un gato atravesa a estrada, 1955).