"AN" (Contén)

1. Familiar do que se descende e que viviu nunha época pasada.

2. Serie de membros dunha familia que preceden a unha persoa.

GALICIA

Sacerdote. Director de El Eco Franciscano, colaborou en distintas publicacións da época e destacou como orador. Publicou as obras Método breve y manual de canto litúrgico (1910) e La orden de las monjas clarisas en sus diferentes ramificaciones (1911).

PERSOEIRO

Médico. Escribiu artigos de carácter científico en publicacións especializadas, e textos literarios e de actualidade en diversos xornais. Publicou Fábula en tres escenas. El dolor de la guerra (1941) e Oración a Sevilla (1944).

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Ribadeo. Construída no s XVI. Ten planta de cruz latina e nela destacan os brazos desiguais do cruceiro. A nave cóbrese con bóveda de aresta e o cruceiro con bóveda de crucería. O pórtico do muro dereito soporta catro columnas dóricas. No interior destacan cinco retablos: o maior é neoclásico (s XIX) e ten un baldaquino levantado por catro columnas corintias coa imaxe de santa Baia no centro, o do brazo dereito do cruceiro é barroco, con influencias rococós e ten, ao seu carón, unhas táboas de indulxencias de 1787, e o do muro dereito da nave e o do brazo esquerdo do cruceiro son barrocos. A fachada principal consta dun arco escarzano e dunha torre de dous corpos rematada por unha cúpula semiesférica. Sobre a sancristía sitúase a espadana dun só corpo.

IGREXAS

Igrexa situada na parroquia de Anafreita (Friol). De estilo barroco, construíuse no s XVII. Ten planta rectangular cunha nave, con cuberta a dúas augas e dúas capelas laterais. No interior destaca o retablo coa imaxe de santa Baia. A fachada principal é alintelada e ten unha espadana de dous vans.

PERSOEIRO

Pintor e escultor francés. Participou no primeiro Salon des réalités nouvelles en 1946 e creou un taller abstracto (1950-1953). En 1951 inventou as denominadas antiesculturas, realizadas con materias de uso industrial. Entre as súas obras destaca o cadro Apotheosis of Marat (Apoteose de Marat, 1951).

PERSOEIRO

Médico. Licenciouse en medicina na Universidade de Barcelona en 1959 e doutorouse en obstetricia e xinecoloxía na Universidade de Madrid en 1967. Ampliou estudios en Manchester, Xénova, París e Florencia. Traballou no Instituto de Maternidade de Barcelona (1960-1972) e, dende 1973, é o director do departamento de obstetricia e xinecoloxía do Instituto Universitario Dexeus. Foi precursor da fecundación in vitro e do control de natalidade en España. Publicou, entre outras obras, Fisiología obstétrica (1982), Así nace un niño (1985), Progreso en oncología ginecológica (1985) e Patología obstétrica (1987). É membro da Sociedad Española de Oncología, da Unidad Española de Mastología, da Sociedad Española de Citología, da Sociedad Europea de Histeroscopia, da Sociedad Española de Patología Cervical y Colposcopia e do comité científico da Sociedade Internacional de Bioética (SIBI).

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Oleiros. De orixe románica, reconstruíuse e modificouse en diversas ocasións: en 1108, segundo a Historia Compostelana, foi reconstruída e consagrada por Xelmírez; segundo unha inscrición situada nun tambor das columnas do arco triunfal, o abade Martiño de Dexo restaurouna en 1148; un epígrafe da imposta que percorre a ábsida sinala o ano 1200 como a data doutra reedificación, á que pertence a maior parte da construción conservada; unha inscrición do tímpano occidental mostra unha reforma de 1236; no s XVIII reformouse a fachada principal ao engadirse a espadana; e en 1733 o mestre Andrés Martínez construíu a capela maior seguindo as trazas de Fernando de Casas Novoa; en 1903 un incendio obrigou á súa restauración; e, finalmente, foi restaurada entre 1990 e 1991. Trátase dun templo dunha soa nave e ábsida semicircular. A nave ten cuberta de madeira mentres que o presbiterio se cobre cunha bóveda de canón lixeiramente apuntada e a ábsida con bóveda de...

PERSOEIRO

Naturalista e historiador da arte. Escribiu, entre outras obras, La théorie et la pratique du jardinage (A teoría e a práctica da xardinería, 1709) e Abrégé de la vie des plus fameux peintres (Resumo da vida dos máis famosos pintores, 1745-1752). O seu fillo Antoine-Nicholas Dezallier D’Argenville (?-1796) escribiu, entre outras obras, Voyage pittoresque de Paris (Viaxe pintoresca por París, 1757) e Vies des fameux architectes, depuis la Renaissence des arts, avec la description de leurs ouvrages (Vida de famosos arquitectos, despois do renacemento das artes, coa descrición das súas obras, 1787).

1. Numeral cardinal que equivale a dezaoito máis un.

2. Que ocupa o dezanove lugar nunha serie. OBS: Nesta acepción adquire valor de ordinal e, polo tanto, equivale a décimo noveno.

3. Representación gráfica dese número. OBS: Na numeración arábiga represéntase por 19 e na romana por XIX.

4. Décimo novena hora despois das doce da noite. OBS: Xeralmente vai precedido do artigo determinado as.

CIDADES

Cidade do estado de Bihār, India, no val do río Dāmodar (815.005 h [1991]). Nesta cidade está a Escola de Minas e Xeoloxía Aplicada e o Instituto Nacional de Investigación Petrolífera.

PERSOEIRO

Futbolista. Alcumado La Saeta Rubia, en 1945 debutou co River Plate. En 1947 gañou o campionato arxentino e coa selección nacional a Copa América. Marchou a Colombia, onde co Millonarios de Bogotá sumou 4 títulos de Liga (1949, 1951, 1952 e 1953). Xogou catro partidos coa selección colombiana. En 1953 fichou polo Real Madrid, co que conquistou as cinco primeiras edicións da Copa de Europa (1956-1960), a primeira Copa Intercontinental (1960), dúas veces a Copa Latina (1955 e 1957), oito títulos de Liga (1954, 1955, 1957, 1958, 1959, 1961, 1963 e 1964) e unha Copa (1962). En 1957 e 1959 recibiu o Balón de Ouro ao mellor futbolista europeo. Foi cinco veces máximo goleador da liga española, dúas da colombiana e unha da arxentina. Rematou a súa carreira no Español de Barcelona (1964-1966). Nacionalizado en 1956, formou parte da selección española en 31 partidos. Debutou como adestrador no Elche CF (1967-1968). En 1970 proclamou o Boca Juniors campión arxentino. Gañou a Liga española...