"Az" (Contén)

Termo do barallete, xerga dos afiadores e paraugueiros, que corresponde á voz ‘estacada, fungueirazo’.

Construción situada en San Pedro de Porta (Sobrado). Ten planta en forma de L e a á esquerda construíuse no s XIX. Na fachada destaca a balconada de pedra e dous escudos. No patio consérvase un cruceiro que puido pertencer á capela da que se conserva o seu altar.

Construción situada en San Xulián de Gaibor (Begonte). Ten planta en forma de L con dúas alturas. Na fachada principal engadíronse outros corpos. Conserva dous escudos ás beiras do balcón coas armas dos Lanzós, Baamonde e Saavedra, entre outros.

Construción situada en San Pedro de Trasalba (Amoeiro). Ten planta en forma de L con dúas alturas e cunha solaina no ángulo. Conserva unha balaustrada e unha escaleira de dous tramos no patio que conduce ao piso superior. O peche realizouse con ameas. Nunha das coxías está a capela. No portal consérvase un escudo do s XVIII coas armas dos Gaioso, Puga, Losada, Muros, Sandiás e Araúxo.

Construción situada en Santa Mariña de Outeiro de Rei (Outeiro de Rei). Fundouno o conde O’Kelly e foi terreo dos Gaioso. A planta adoita a forma rectangular con baixo e dúas alturas. Na parte posterior conserva unha solaina ao xardín. Os escudos da fachada aluden aos Montenegro e Gaioso e aos Andrade, Seixas e Montenegro.

Encontro das velas contra os paos ou contra a xarcia, especialmente cando parou o vento pero continúa a marexada.

Nave de guerra máis pesada e robusta ca a galera, cunha soa cuberta, que arboraba tres paos con velas latinas. Levaba ata 32 remeiros por banda e 8 potentes canóns inscrustados nuns buratos das bordas que sobresaían do casco para permitir a colocación da artillería. Empezouse a construír no s XV como consecuencia da necesidade de naves máis fortes ca a galera mediterránea -que carecía de gran capacidade de transporte para longas travesías- para aventurarse a navegar polo Océano Atlántico. Acadou a súa máxima relevancia no s XVI -algunhas destas naves formaron parte da Armada Invencible-, e deixouse de construír a comezos do s XVIII.

Construción situada en Galegos (Frades). A vivenda ten planta rectangular cunha capela engadida en 1950, que outorga ao conxunto a planta en forma de L. Na fachada do edificio consérvase un brasón que alude aos Novoa, Luaces e Enríquez. Os escudos do portón de entrada fai referencia aos Montenegro, Mosquera, Andrade, Bermúdez, Ribera, Salgado e Gaioso. Nunha inscrición localizada no portón alúdese á estancia de Mariana de Neoburgo na súa viaxe da Coruña a Santiago de Compostela en 1609. Está ocupado por unha comunidade relixiosa que o recibiu en doazón.

Programa radiofónico emitido a finais dos anos setenta do s XX en Madrid por Radio Cadena Española. Dirixido e presentado por Manuel Lombao, incluía entrevistas a autores, músicos, pintores e intelectuais galegos que eran noticia na capital de España.

Revista editada a partir de 1996 polo Galicien-Zentrum da Universität Trier, en Alemaña. Coordinada por Dieter Kremer, presidente da Deutsch-Galicischen Gesellschaft (Sociedade Galego-Alemana) e apoiada pola dirección xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia, incluíu artigos referidos á literatura, á tradución e recensións en alemán e galego. Ademais das colaboracións de destacados intelectuais galegos, contou coa participación de Johannes Kabatek e Franck Meyer, entre outros.

Conto infantil da autoría de Carlos Casares editado en 1968. Trátase dunha serie de historias dirixidas especialmente aos nenos, nas que a través de divertidas anécdotas contadas á nena protagonista, Ana, o autor pretende amosar o lector un mundo fantástico con seres marabillosos e cheos de vitalidade e imaxinación. Esta obra foi premiada no I Concurso de Contos O Facho.

Construción situada en San Martiño de Salcedo (Pontevedra). Sede da Misión Biolóxica de Galicia, foi propiedade de Sebastián Malvar Pintor, arcebispo de Santiago, que o mandou construír a finais do s XVIII. Destaca a balconada da primeira planta apoiada en ménsulas con molduras e con varandas de ferro, e a decoración de placas. Conserva na fachada posterior a capela, con tres arcos na porta de entrada, sobre a que se sitúa un escudo, e rematada cunha espadana, e un hórreo.

Construción situada en Goiás (Lalín). Conserva unha escaleira exterior e solaina cuberta. Destaca tamén a cheminea rematada con pináculos. Conserva escudos que representan as armas dos Deza, Somoza, Arias, Ulloa, Salgado, Gil e Gundín.

Parte da armadura de guerra que cobre e protexe o brazo.

Ferida feita cun garrancho.