"IBE" (Contén)

Antropónimo masculino que constitúe unha adaptación do nome francés Philibert, de orixe xermánica, composto por filu ‘moito’ e de berht ‘claro, ilustre, esplendoroso’. A grafía con ph débese á analoxía co radical de Philippe. Hai dous santos con este nome: un mártir toledano do s IV e mais un abade gascón do s VII. A súa festividade celébrase o 20 e 22 de agosto.

Movemento de oposición á dominación portuguesa xurdido en Moçambique en 1962 da fusión de varias organizacións independentistas. Dirixiu as actividades nacionalistas e en 1964 lanzou a súa ofensiva guerrilleira. Dende o golpe de estado portugués de abril de 1974, iniciou negociacións co goberno portugués e en setembro de 1974 formou parte dun goberno de transición. Trala independencia (1975) constituíuse como partido único.

Fronte guerrilleira de El Salvador fundada en 1980 coa finalidade de establecer un réxime democrático. En 1992 chegou a un acordo co goberno, pero o conflito continuou ao non cumprirse o programa de transferencias das terras e de compensacións dos ex-combatentes. Coa intervención dos denominados escuadróns da morte o enfrontamento converteuse nunha guerra civil. En 1994 celebráronse as primeiras eleccións tralo conflito, nas que se presentou convertido xa en partido político. Nas eleccións do 2000 acadou a maioría dos votos.

Movemento nacionalista angolano fundado en 1962 polos partidos políticos União das Populações de Angola (UPA) e Partido Democrático de Angola (PDA), liderado por Holden Roberto. Combateu o colonialismo portugués a través do seu brazo armado, o Exército de Libertação Nacional de Angola. Trala independencia participou xunto á UNITA no conflito civil fronte ao MPLA. O Congreso de 1999 nomeou novo presidente a Lucas Benghy Ngonda e secretario xeral a Carlos Mendes, e propúxose o relanzamento do partido na escena política angolana.

Organización político-militar creada en Nicaragua en 1961 coa finalidade de derrocar o réxime de A. Somoza. Intégrase dentro do movemento do sandinismo.

Partido nacionalista alxeriano nacido en 1954 da fusión de diversos movementos políticos que iniciaron unha guerra de independencia fronte ao dominio colonial francés. Trala independencia (1962), a Constitución de 1963 converteuno en partido único. Derrotado polo FIS nas eleccións lexislativas de 1991, perdeu definitivamente o poder tralo golpe de estado militar de 1992. O seu candidato, Abdelaziz Buteflika, resultou vencedor nas eleccións presidenciais de 1999, cun programa de reconciliación nacional.

Organización política de carácter asembleario e autodeterminista de esquerda. A súa orixe está na crise da Unión do Pobo Galego (UPG) a principios de 1977, que se saldou coa expulsión dun cento de militantes da súa á esquerda. Algúns destes, como Cid Cabido, Felipe Marzoa, Leónides de Carlos, Méndez Ferrín ou Manuel Pousada, aos que se sumaron Luís Soto, Xosé González, X. M. García Crego e Mª Xosé Queizán fundaron a UPG-liña proletaria que, no seu Congreso Fundacional, decidiu chamarse Partido Galego do Proletariado (PGP), se declaraba marxista-leninista e optaba pola independencia de Galicia. O PGP acordou un programa de mínimos e creou Galicia Ceibe (Organización de Liberación Nacional) como organización de masas. Na VI Asamblea Nacional, en 1983, dezasete dos seus membros, entre os que se atopaban García Crego e Méndez Ferrín, formularon a disolución de Galicia Ceibe e, ao non ser aceptada a súa proposta, abandonaron a organización, continuando a publicación do xornal independentista...

Periódico editado en Santiago de Compostela a partir de agosto de 1885. Na súa cabeceira anunciaba o seu carácter independente e a súa saída dúas veces á semana. Imprimiuse nos obradoiros tipográficos de Alonso. Ademais das noticias locais e de carácter xeral, incluíu poesías e folletíns.

Substancia que pertence ao grupo das sulfonilureas e que ten acción hipoglicemiante que se debe, polo menos inicialmente, a unha estimulación da secreción pancreática da insulina. Absórbese completamente por vía oral e o máximo nivel plasmático conséguese ao cabo de catro horas. En medicina emprégase como hipoglicemiante oral na diabete que comeza na idade adulta.

Colectivo fundado en 1921 por militantes anarcosindicalistas do S da provincia de Pontevedra, en que participaron cadros sindicais de Vigo, como J. Villaverde, ex-secretario da Federación Local de UGT, o tudense Severino Estévez, e o carpinteiro de Marín, Eduardo Collado. Dinamizador das actividades da Confederación en Tui, A Guarda, Marín e Vigo, o grupo editou un periódico de igual denominación que foi substituído en maio de 1922 polo voceiro dos sindicatos da provincia adheridos á CNT, Solidaridad Obrera.

Loitas entre os celtiberos e os romanos que se estenderon entre o 154 a C e o 133 a C. O exceso de poboación dos territorios celtiberos e a dureza do clima, levou as tribos celtiberas a realizar incursións de saqueo nos territorios dominados polos romanos no val do Ebro e a Meseta Sur. Trala sublevación e as primeiras vitorias dos lusitanos, produciuse a rebelión dos celtiberos, liderada por Caro, que se negaron a pagar os tributos. Durante a Primeira Guerra Celtibera (154 a C-152 a C) derrotaron os romanos en varios enfrontamentos, ata que a política conciliadora de Claudio Marcelo negociou un acordo de paz. No 143 a C iniciouse unha nova sublevación, coñecida como Segunda Guerra Celtibera, que se estendeu ata o 133 a C. Os xenerais romanos Quinto Cecilio Metelo, Quinto Pompeio Aulo e Caio Hostilio Mancino sucedéronse no sitio de Numancia. A partir do 137 a C levantouse temporalmente este sitio, pero no 134 a C o Senado romano outorgoulle o mando das operacións a P. Escipión Emiliano,...

Antropónimo masculino que procede do xermánico Heribert, Herbert ou Haribert ‘ilustre no seu exército’, composto de *harja- ‘pobo en armas’, ‘exército’ e *bertha- ‘ilustre’, ‘famoso’. Hai quen pensa que pode vir tamén do xermánico Hari-berth ‘exército’. A súa festividade celébrase o 16 de marzo.

Que hiberna.