"AND" (Contén)

1. Que se axusta a un tipo ou modelo que copia e repite un patrón moi estendido.

2. 1. Tipo, modelo ou patrón que se considera un exemplo claro para ser imitado.

   2. ariedade dunha lingua que, en sociolingüística, dispón dun status máis elevado dentro dunha comunidade ou nación. Prototipicamente, esa variedade baséase na fala e escrita de falantes nativos con estudios. Ademais, acostuma ser a variedade utilizada polos medios de comunicación e na literatura, a escollida na descrición gramatical e lexicográfica e a que se ensina nas escolas e aos falantes non nativos que a aprenden como segunda lingua. En determinados casos, pode coincidir coa variedade que se fala na capital política ou cultural dun país. Así, por exemplo, o francés estándar coincide en boa medida co falado polas clases medias parisinas. Non obstante , noutros casos o estándar constitúe un rexistro vinculado a determinados usos lingüísticos formais. Esta variedade lingüística adoita promoverse mediante a selección e codificación dunha forma relativamente homoxénea que poida ser utilizada en diferentes ámbitos sociais e cumprir determinadas funcións lingüísticas dentro da comunidade,...

1. Acción e efecto de estandarizar.

2. Proceso de unificación e modernización dunha lingua que consiste en provela dos rexistros necesarios para o seu uso en todas as funcións sociais. Prototipicamente, este proceso realízase sobre o corpus da lingua utilizado para as funcións medias e altas antes ca sobre os rexistros coloquiais e os niveis máis informais, adoito de creación espontánea e non condicionada. Trátase dunha das áreas básicas da planificación lingüística, disciplina que xurdiu na década de 1960 e que se divide principalmente en dúas seccións: planificación do status e do corpus; nesta última inclúese a estandarización. Dentro dela, algúns autores, como Einar Haugen, asignáronlle a selección, codificación, implementación social e modernización de variedades lingüísticas. A estandarización como tal pode producirse como resultado dun proceso relativamente espontáneo, en comunidades lingüísticas coincidentes cun Estado que, de xeito temperá, tomou esa lingua como propia ou oficial. Non obstante , en situacións non coincidentes...

1. 1. Insignia ou bandeira dunha corporación militar, en especial a das tropas de cabalería.

   2. Insignia ou bandeira en que figura a imaxe dun santo ou da Virxe María e que serve como distintivo dunha confraría ou comunidade relixiosa.

   3. Bandeira que se representa en forma cadrada, pendurada duns cordóns amarrados a unha hasta, e que remata en dúas puntas o dobre de longas ca a súa anchura.

2. Pétalo superior da corola das papilionáceas.

3. Aquilo que pasa a ser a representación ou o símbolo dun movemento ou dunha causa.

PUBLICACIÓNS

Publicación de tendencia liberal aparecida en Santiago de Compostela en 1811. Subtitulouse “Llámesele Estandarte ao Garabato y véngale de perlas al Sensato”. Distinguiuse polas súas críticas á publicación absolutista El Sensato. Co mesmo título e na mesma cidade apareceu unha publicación en setembro de 1814 impresa nos talleres de Manuel Antonio Rey.

GALICIA

Escultor. Coñecido como Fernando Casás. Profesor de escultura na facultade de Belas Artes da Universidade de Vigo. Trasladouse coa súa familia a Brasil, onde comezou a pintar en 1964 á tinta e ao oleo, e en 1969 ingresou na Escola Superior de Desenho Industrial de Rio de Janeiro (ESDI/UFRJ). A súa obra representa a tensión entre home e natureza, con preponderancia da ética sobre a estética. Fuxiu do enfoque racionalista industrial e na busca de materia prima para os seus traballos percorreu as praias de Brasil. Realizou os Proxectos Idiotas (1970) con detritos dos ríos, mareas e enterramentos de troncos, e despois traballou con materiais de refugallo, mortos, inutilizables ou reciclados, entre os que destacan Molde de Formigueiro (1968) e Ciclo do Coupin (1971). En 1977 celebrou a súa primeira mostra en Rio de Janeiro e en 1978 presentou a mostra Ciclo, Reciclo, Laberinto en Santiago de Compostela, Vigo e Barcelona. En 1982 a exposición Longa noite de pedra converteuse...

PERSOEIRO

Trobador portugués da escola lírica galego-portuguesa, pertencente á liñaxe dos Barreto, orixinaria dos Velho. Aínda que a familia do trobador era orixinaria da conca do Lima (Entre Douro e Minho) -de feito, aínda a comezos do s XIV os Barreto forman parte das liñaxes de infanzóns padroeiras do Mosteiro de Tibães-, estendeuse despois, mediante diversas alianzas, polo Douro medio e Trás-os-Montes, e estableceuse en Estremadura (1254 - 1264), período en que o pai do trobador, Fernão Gomes, figura na corte de Afonso III. Vinculado á corte de don Denís, este autor aparece na documentación entre 1290 e 1294; neste período confírmalle á orde do Templo unha doazón de bens que seus pais lle fixeran a esta en Abrantes e, así mesmo, testemuña a doazón do pantano de Magos que lle fai a don Denís o concelho de Santarem. Como se documenta no Livro de Linhagens do Conde D. Pedro, casou nesta cidade a finais do s XIII con Joana Esteves; ademais, confirma a adscrición do trobador ao último período da lírica...

PERSOEIRO

Trobador portugués, pertencente á escola lírica galego-portuguesa, natural de Elvas. Debeu compor o seu cancioneiro na primeira metade do s XIV, e como demostran tanto a súa colocación nos cancioneiros B e V como as relacións intertextuais que o vinculan a Estevan da Guarda, na corte de don Denís ou ben na dos seus fillos Afonso IV ou Pedro de Portugal, conde de Barcelos. Os apógrafos italianos atribúenlle sete cantigas: catro delas enmárcanse no código da canción de muller e as tres restantes son cantigas de amor. Nestas últimas, desenvolve os motivos da beleza da dama e da coita do trobador, como en “Ay boa dona, se Deus vos perdom” e “O ouç’eu dizer huu verv’aguys[a]do”, combinados co motivo do castigo divino que se serve da beleza da senhor como instrumento, na cantiga “A mha senhor fezo Deus por meu mal”. Cultiva e enriquece os temas característicos da canción cortés cunha sutil e rica selección de procedementos retóricos, como o emprego do refrán intercalar, presente na última das...

GALICIA

Arquitecto e político. Licenciado na Escola Tècnica Superior de Arquitectura de Barcelona (1972), exerceu como profesional en Santiago de Compostela. En 1973 formou con outros profesionais o grupo interdisciplinar Oikos. Traballou en asociación con Pedro de Llano (1977-1983) co que realizou, entre outras obras, edificios de vivendas en Santiago e Ribeira, a casa Fernández Foxo en Esteiro e a casa Teixeiro en Teo; no eido do urbanismo e da rehabilitación arquitectónica o pavillón polideportivo e a facultade de Físicas da Universidade de Santiago de Compostela. Cómpre destacar os seus traballos “Notas sobre el desarrollo urbano de Santiago en la década de los 60”, en Ciudad y territorio (1977); “Santiago, un centro histórico en proceso de peatonalización”, en Galicia. A destrución e a integración do patrimonio arquitectónico. III Xornadas de arquitectura galega (1981); “Santiago de Compostela. Spain” en Soft Urbanism. 15 projects. Artpolis’96 (1996); “Compostela...

PERSOEIRO

Príncipe de Moldavia (1457-1504). Fillo de Bodgan II, sucedeu ao seu tío Pedro III. Derrotou os turcos en Rahova (1475), pero ante a súa constante ameaza, aliouse con Polonia e Hungría. Non obstante , asinou un tratado (1503) co sultán Baiazet II, polo que Moldavia mantiña a independencia a cambio dun tributo anual. Impulsor do desenvolvemento cultural do seu país, modernizou Suceava, capital do reino, e inspirou Crónica, pola graza de Deus, do país de Moldavia desde que foi establecido (1504), primeira obra literaria secular en eslavo. Pola súa resistencia aos turcos e a reconstrución de numerosas igrexas e mosteiros, o patriarca da Igrexa serbia concedeulle o título de atleta de Cristo e canonizouno en 1992.

PERSOEIRO

Rei de Serbia (1243-1276), fillo de Estevo II de Serbia. Mantivo a paz cos países veciños, conseguiu a unidade da Igrexa e do Estado e conciliou as diversas relixións. Creou unha moeda serbia e desenvolveu a explotación das minas de prata, chumbo, cobre e ferro. Destronado polo seu fillo Estevo V Dragutin, retirouse co nome de Simón ao mosteiro de Sopoćani (Novi Pazar).

PERSOEIRO

Humanista. Discípulo de Nebrija, doutorouse en Teoloxía na Universitat de València, onde foi catedrático de Filosofía (1515-1523) e promoveu a renovación dos métodos de ensino. Amigo e correspondente de Lluís Vives, deixou inéditos comentarios sobre obras de, entre outros, Séneca, Plinio e Valerio Máximo.

PERSOEIRO

Artista plástico. Licenciouse en Belas Artes na Universidad del País Vasco (1985). Dende 1994 reside en San Francisco. A súa traxectoria pictórica evolucionou dende o expresionismo dos anos oitenta ata as propostas de carácter dixital. No ano 2000 realizou obras de grande e pequeno formato, entre as que destacan as series Guadalupana. Realizou exposicións individuais e participou, entre outras mostras colectivas, en ARCO (1988, 1993, 1998-2001) e San Francisco Art Fair (San Francisco, 2000). Recibiu, entre outros galardóns, o primeiro premio (1985) e o primeiro premio de debuxo (1987) no Certamen de Artes Plásticas de Euskadi e o primeiro premio no IX Premio Internacional de Pintura Festivales de Navarra (Pamplona, 1991).

1. Facer que algo, especialmente un fluído, aumente de volume ou se dilate.

2. Facer que algo se estenda e ocupe máis espacio.

3. Facer que algo chegue a máis xente ou a máis lugares.

4. Aumentar de volume algo, especialmente un fluído.

5. Ir a máis ou ocupar algo máis espacio.

6. Chegar algo a máis xente ou a máis lugares.

7. Desafogarse alguén expresando sentimentos ou pensamentos íntimos.

8. Gozar de distraccións e divertimentos.

PERSOEIRO

Pintora. Trasladouse a París en 1908, onde ingresou na Académie de la Grande Chaumière, e entrou en contacto coas vangardas. Introduciu en Rusia o cubismo e o futurismo. Instalou un taller en Kiev onde realizou deseños suprematistas e bosquexos para decorados teatrais. Participou, entre outras mostras, no Salon des Indépendants de 1912 e 1914.

PERSOEIRO

Pintor e debuxante, fillo de Vicente Eyré Varela (1887-1968), maxistrado do Tribunal Supremo. Abandonou os estudios universitarios de enxeñería e arquitectura para dedicarse á pintura de xeito autodidacta. Dominou a técnica do pastel e, como debuxante, resaltou a beleza dos modelos mediante a utilización de tons moi suavizados e dunha iluminación clara e limpa. Realizou retratos de persoeiros relevantes non só en España, senón tamén en Francia, Italia e EE UU, entre outros países. Entre as súas obras destacan El Grito Supremo, Pilar Estrada Borrajo de Orozco de Eyré, Alfonso Fierro, Marqués de Amurrio, San Bartolomé, Torero e os retratos do Rei Xoán Carlos I. Colaborou coas súas ilustracións en El relato compostelano (2001). Foi académico de honra da Accademia Letteraria de Roma, socio de honor da Unione Artistica Paternopea de Nápoles, membro de honor de Les Violettes Picards et Normands, membro de honor da...