"DOM" (Contén)

PERSOEIRO

Pintora e investigadora da arte. Doutora en Belas Artes pola Universidad de Salamanca (1997) e profesora de debuxo dende 1983, impartiu cursos sobre simbolismo medieval na Universitat Politécnica de València e na Universidade da Coruña. Coñecida como Pepa Domingo, a súa pintura baséase na análise da luz e reflicte o contraste entre as terras coruñesas e almerienses onde viviu. Cultivou as naturezas mortas, os bodegóns e a figuración, e fixo esculturas para unha praza pública en Albox (Almería, 1980). Participou no I Concurso de Artes Plásticas Colegio de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos (Madrid, 1983), e en Imaxes a carón da aula, VI Mostra de pintura dun colectivo de profesores de ensino medio e universitario de Galicia (Pontevedra, 1991). Realizou exposicións, entre outros lugares, en Ferrol, A Coruña, Oleiros e Almería. No apartado da investigación, centrouse na análise do bestiario do románico coruñés e realizou, entre outros, o estudo “La estética en las rutas del...

PERSOEIRO

Pintor e gravador. Formado na Escola de Bells Oficis de la Mancomunitat, pertenceu á Agrupació Courbet (1918-1919). Admirador de Cézanne, mantivo unha preocupación constante pola estrutura. Durante a súa estancia en París (1922-1927), achegouse ao cubismo e enriqueceu o colorido. Residiu en Bretaña (1927-1929), e entre 1929 e 1931 a súa pintura pasou por unha etapa espectral. Regresou a Barcelona (1931-1939) onde cultivou un realismo social que idealizaba o ocio dos obreiros. Despois da Guerra Civil, estivo un tempo na Arxentina e en 1951 estableceuse en São Paulo. Entre as súas obras destaca Homes a la taverna (Homes na taberna, 1920), coñecido tamén como Els Jugadors (Os xogadores). Foi colaborador gráfico de Almanac de La Revista, L’Amic de les Arts e Quaderns de Poesia.

PERSOEIRO

Escritora. Na xuventude trasladouse a Madrid e posteriormente a Barcelona. De ideas espiritistas, colaborou en El Criterio e dende 1879 publicou a revista mensual La Luz del Porvenir e libros de poesía.

SEMANARIOS

Semanario editado na Coruña en xaneiro de 1881 e subtitulado “Pasatiempo semanal ilustrado”. Fundado e dirixido por Xosé Millán Astray, contou coa colaboración de R. Navarro e X. Puga. Imprimiuse nos obradoiros tipográficos do propio X. Puga. Incluíu diversos artigos dedicados a temas artísticos nos apartados “De actualidad”, “Mascar hilo”, “Refranes castellanos”, acompañados de diversos gravados humorísticos, e “Los amigos”. No apartado literario cómpre subliñar os textos “Sinónimos”, de Vicente Platél, “Pensamientos de un fumador”, de Miguel A. Príncipe, “Epígrama”, de Cándido Salinas, e, en galego, “Pois xa q’o dixo Bras...”, de Francisco Mª de la Iglesia. Substituíuno en xullo de 1881 a publicación Día de Fiesta.

PERSOEIRO

Pintor e escultor. Discípulo de H. Rovira e Jaume Molíns o Vello, a súa plástica marcou a transición entre o barroco e o neoclasicismo. Entre as súas obras escultóricas destacan o interior da igrexa de Sant Andreu e os traballos para a capela da Mare de Déu dels Desemparats, ambas en València, e Sant Joaquim e santa Anna na igrexa parroquial de Llíria. Foi membro da Acadèmia de Santa Bárbara dende 1754 e director de escultura dende 1765 na Acadèmia de Belles Arts de Sant Carles.

PERSOEIRO

Eremita. Pastor de oficio, foi ordenado presbítero polo cardeal Gregorio, a quen acompañou nas súas viaxes. Ao non ser aceptado no mosteiro de San Millán de la Cogolla e Santa María de Valvanera entregouse á vida eremita da oración e da penitencia. Co gallo de axudar os peregrinos que se dirixían a Compostela arranxou camiños, preparou albergues e un hospital, construíu unha ponte sobre o río Oja, unha calzada e unha igrexa, entre outras obras. Deste xeito creou a cidade que levaría o seu nome, Santo Domingo de la Calzada. A tradición atribúelle milagres, como o do galo que resucitou para probar a inocencia dun peregrino condenado á forca inxustamente por roubar un cáliz. Na iconografía viste hábitos monacais, con carapucha e báculo, e leva como atributos persoais un galo (ou galiña) e unha corda (alusión ao milagre do aforcado). É o patrón dos arquitectos e enxeñeiros. A súa festividade celébrase o 12 de maio.

PERSOEIRO

Frade beneditino. Foi prior no mosteiro de San Millán de la Cogolla ata que foi desterrado pola súa inimizade con García de Navarra. Refuxiouse en Burgos, e Fernando I de Castela confioulle o mosteiro de Silos (1041), que reconstruíu e converteu nun lugar de traballo e oración e no que foi abade ata a súa morte. O pulo que lle deu a este mosteiro fixo que lle puxesen o seu nome. Na iconografía viste de pontífice, con mitra na cabeza e báculo na man, e leva por debaixo o hábito negro da súa orde. Ás veces represéntase acompañado de homes con cadeas (alusión aos cristiáns que liberou cando eran escravos dos musulmáns). A súa festividade celébrase o 20 de decembro.

PERSOEIRO

Discípulo de san Xoán Bosco. Fundou a Compañía da Inmaculada e Pío XII canonizouno o 12 de xuño de 1954. A súa festividade celébrase o 6 de maio.

1. Relativo ou pertencente ao domingo.

2. Que ou quen adoita realizar certas actividades só en domingos ou festivos.

3. Aplícase despectivamente ao condutor pouco hábil.

PERSOEIRO

Arquitecto. En 1388 comezou as obras de construción do convento de Santa Maria da Vitória en Batalha, de estilo gótico.

1. Apelido de tipo patronímico formado a partir do nome Domingo/Domingos. Na época medieval presentaba máis variantes ca hoxe en día: “Eika Duminizi” (doc ano 1069 en Santiago Montero Díaz, La colección diplomática de San Martín de Jubia [Ferrol], Boletín Universitario de Santiago 7, 25, 1935, p 60), “Nullo Domenguiz” (doc ano 1080 en E. Rivas Quintas, Onomástica persoal do noroeste hispano, 1991, p 338), “Johã Domingez” (doc ano 1278 en Manuel Lucas Alvarez/P. Lucas Domínguez, San Pedro de Ramirás. Un monasterio femenino en la Edad Media. Colección diplomática, 1988, p 415).

2. Liñaxe que se asentou no Grove, Raxó (Poio), Reinante (Barreiros), Borreiros (Gondomar), Cacheiras (Teo) e Manzaneda. As súas armas levan, en campo de sinople, dous castelos de ouro unidos por unha cadea do mesmo metal e sumados dunha aguia, tamén de ouro, que asenta as súas gadoupas en ambas as torres centrais dos dous castelos. Algúns ostentan escudo cortado por unha faixa de ouro: no alto, en campo de azul, dúas cabezas de prata, e no baixo, en campo de goles, unha caldeira de sable. Outros traen, en campo de goles, un brazo nacente do flanco destro sostendo un escudo, para facer fronte á acometida doutro brazo armado nacente do flanco sinistro, que empuña unha espada; terrazado de sinople, con cinco cabezas sinistradas. Outros amosan escudo cuarteado: primeiro e cuarto cuartel, de prata, con tres paos de goles; segundo e terceiro, de azul, con tres espadas, de prata, coa gornición de ouro e as puntas cara a arriba. Os do Grove levan no seu escudo unha bandeira envolta nunha cruz, sobre...

GALICIA

Avogado e político. Emigrou a Puerto Rico, onde traballou no Banco Sobrinos de Ezquiaga e foi deputado provincial e vicepresidente da Deputación. Alistouse no Batallón de Voluntarios e retornou pouco antes da perda da illa.

PERSOEIRO

Actor e realizador cinematográfico, coñecido como Antonio Banderas. Comezou como actor teatral e facendo pequenos papeis secundarios en películas como Laberinto de pasiones (1982), Los zancos (1984) ou La corte del faraón (1985). Os seus traballos con Pedro Almodóvar, a partir de 1982, convertérono en protagonista dos seus filmes como en Matador (1986), La ley del deseo (1987), Mujeres al borde de un ataque de nervios (1988) e Átame (1989). Na década dos noventa entrou en contacto co cine de Hollywood a través das películas The Mambo Kings (Os reis do mambo, 1991), Philadelphia (1993), Interview with the Vampire (Entrevista co vampiro, 1994), Desperado (1995), Two Much (1995) ou Evita (1996). En 1999 dirixiu a súa muller Melanie Griffit na película Crazy in Alabama (Tolos en Alabama), coa que conseguiu o Leone d’Oro da Mostra Internazionale d’Arte Cinematografica...

PERSOEIRO

Escritor. Adoptou o apelido familiar Bécquer, aínda que o seu verdadeiro nome era Gustavo Adolfo Claudio Domínguez Bastida. Ao morrer seu pai ingresou no colexio San Telmo para seguir estudios de náutica, que abandonou para formarse como pintor con Cabral Bejarano e máis tarde no estudo do seu tío Joaquín Domínguez Insausti. Por estes anos escribiu Oda a la muerte de Don Alberto Lista (1848), Oda a la señorita Lenona en su partida, publicou os seus primeiros traballos no xornal La Aurora e algúns poemas (“La plegaria y la corona”, “A Quintana”). En 1854 trasladouse a Madrid e colaborou en diversos xornais da época (El Contemporáneo, El Museo Universal, El Porvenir, La España Artística y Literaria e La Iberia). Escribiu a comedia La novia y el pantalón (1856), en colaboración con García Luna. Un ano máis tarde rematou a primeira entrega de Historia de los templos de España (1857-1858),...

PERSOEIRO

Pintor. Membro dunha familia de pintores, adoptou o apelido familiar Bécquer, aínda que o seu verdadeiro nome foi Valeriano Domínguez Bastida. Formouse co seu tío Joaquín Domínguez Insausti. Cunha pensión outorgada por Alcalá Galiano en 1865, viaxou por España para pintar e debuxar os tipos populares cun realismo matizado polo romanticismo. Trala Revolución de 1868 retiróuselle a pensión e comezou a realizar ilustracións en xornais como El Museo Universal e La Ilustración de Madrid. Entre as súas obras destacan El Presente, El leñador, La fuente de la ermita ou Retrato del conde de Ibarra.

GALICIA

Xornalista e escritor. Licenciouse en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela en 1916. Despois de traballar como funcionario de Facenda, trasladouse a Barcelona, onde exerceu como tradutor e guionista cinematográfico. Posteriormente, marchou a Madrid á redacción de El Liberal. De aí pasou a elaborar Estampa, a revista de maior difusión da época. Afiliado ao Partido Socialista Obrero Español (PSOE), foi encarcerado na revolución de outubro de 1934. Unha vez en liberdade, marchou a París ata que decidiu regresar a España para axudar á recuperación da República. Co inicio da Guerra Civil exiliouse en México, onde foi secretario de redacción da revista Reconquista de España. Escribiu as novelas Lamentación (Premio de novela Gregorio Pueyo, 1922), En lo más hondo, Cándido, hijo de Cándido, Un hombre de treinta años (1933), El último pirata del Mediterráneo (1934), Los nuevos profetas (1942), La escuadra la mandan los...