diante

(< de + lat tardío ĭnante)

adv
Nunha posición ou lugar anterior ou máis avanzado.

Ex: No autobús sempre vai sentada diante. Sentaba un banco diante miña para escoitar mellor a misa.
Sinónimos: adiante, adiante. Antónimos: atrás, detrás, detrás.
adv
Con anterioridade a alguén. Na tradición oral recóllense ditos como: “Vai diante sempre que fuxas”.

Ex: Pediume que eu saíse diante para protexela.
Antónimos: atrás, despois, detrás, despois, detrás. Confrontacións: antes, antes.
adv
Na parte oposta, estando os dous obxectos de referencia fronte con fronte.

Ex: Tiña diante súa o monumento máis importante da cidade.
adv
En presenza de alguén.

Ex: Diante miña sempre se porta ben. Na tradición oral recóllense ditos como: “Diante do rei todos calan, pero detrás del todos falan”. OBS: En todas as acepcións este adverbio seguido da preposición de pasa a ser unha locución preposicional co mesmo significado. Ex: Teño catro persoas diante de min na fila. Entrou diante da nai. Diante do meu edificio hai unha panadería. Non dicía pecados diante do cura.

Frases feitas

Botado para diante. Ser atrevido, tomar a iniciativa. Ex: Eu nunca fun moi botado para diante.
Coller algo a un por diante. Atropelalo. Ex: Cando atravesaba o camiño veu un ciclista e colleuno por diante.
Coller alguén a un (por) diante. Aproveitar a ocasión de ter a alguén diante para dicirlle algo sen rodeos. Ex: Tiña gana de collelo por diante para chamarlle a atención.
En diante. loc adv No futuro. Ex: En diante non quero que me chames máis.
Ir diante. Sobresaír en algo ou superar a alguén. Ex: Sempre foi diante dos irmáns nos estudios.
Ninguén lle pon o pé diante. Estar seguro dun mesmo. Ex: En cuestións de matemáticas, ninguén lle pon un pé diante.
Non se lle pon nada/ninguén por diante. Non ter respecto a nada nin a ninguén. Ex: Nos negocios no se lle pon ninguén por diante.
Poñer a un por diante. Utilizar unha persoa como escudo. Ex: Cando había problemas, o meu xefe poñía por diante os empregados.
Por diante loc adv Pola parte anterior. Ex: Na miña casa nunca entro por diante. Na tradición oral recóllense ditos como: ""Gárdate de boi por diante e de mula por atrás e de frade por toda parte""."