"Nande" (Contén)

PERSOEIRO

Actor, autor e director teatral que iniciou a súa andaina na Escola Dramática Galega en Vigo para despois pasar á compañía Ítaca e, en 1988, ao colectivo Avento. Con este último actúa nos espectáculos Imos botar, imos K Gar (1988) e Para ti, Shakespeare (1990). Dirixiu Rín, rín (1992) e Quen matou a Mari Lauri? (1996) textos da súa autoría. Outros espéctaculos que dirixiu son Monstros (2006), Humano.The game (2010), Fantasticks (musical, 2012), O Mago de Oz (musical infantil, 2015), Como sobrevivir a unha apocalipse zombi (de Ben Muir, 2016) e BU21 (de Stuart Slade, 2017).

GALICIA

Doutora en Filosofía e Letras pola Universidade de Valladolid en 1973. Desenvolveu diversos traballos de investigación arqueolóxica aproveitando a súa experiencia en escavacións e os diferentes cargos como directora do Museo Arqueolóxico de Valladolid e do Museo das Peregrinacións de Santiago. Dende 1983 actúa como directora dos Museos Estatais. O seu labor está orientado cara ao tratamento, á investigación e á exposición dos fondos arqueolóxicos. Publicou numerosos traballos entre os que destacan: Esculturas militares romanas de España y Portugal I. Las esculturas thoracatas (1975); Algunhas cuestións sobre os asentamentos na Galicia Baixorromana (1983) e Financiación y patrocinio del Patrimonio histórico (1998).

PERSOEIRO

Trobador da escola galego-portuguesa que desenvolveu a súa actividade poética na segunda metade do século XIII. Xa ninguén acepta a súa identificación co tamén trobador Afonso Fernandez Cubel, pois investigacións máis recentes ven nel a un nobre sevillano pertencente á familia dos Cebollilla; máis concretamente sería fillo de Hernán Cebollilla. Acompañou a Afonso Perez de Guzmán no último cuarto do s XIII no seu exilio africano. Frecuentou as Cortes de Afonso X e a do seu fillo Sancho IV, onde contactou con trobadores como Gonçal’ Eanes do Vinhal, Airas Nunez, Pai Gomez Charinho, entre outros. O da Biblioteca Nacional e o Cancioneiro da Biblioteca Vaticana transmitiron baixo o seu nome dúas cantigas de amor, “Senhor fremosa, des quando vus vy” (na que se emprega o esquema métrico-rimático abbaacca, un dos máis practicados polos trobadores galego-portugueses) e “Muy gram sabor avedes, mha senhor”. Ademais, o Cancioneiro da Biblioteca Nacional atribúelle...

PERSOEIRO

Trobador, talvez de orixe portuguesa. Desenvolveu a súa actividade poético-musical a finais do século XIII ou nos primeiros anos da seguinte centuria, posiblemente nos círculos da Corte de Don Dinís. Aínda que unha parte da crítica especializada defendeu a súa identificación co nobre sevillano Afonso Fernandez Cebolhilha, a investigación actual considera, sen embargo, que se trata de dous autores diferentes. De condición cabaleiro, segundo indica a rúbrica atributiva “Afonso Fernandez Cubel caualeyro” que acompaña a súa cantiga nos manuscritos, o trobador posiblemente pertenceu a unha liñaxe de cabaleiros que, con este apelido, se asentaba no val do río Lima, no Alto Minho portugués. Os apógrafos italianos, o Cancioneiro da Biblioteca Nacional, e o Cancioneiro da Biblioteca Vaticana, só nos enviaron unha composición de Afonso Fernandez Cubel: unha cantiga de escarnio e maldicir, “De como mi ora con el-Rei aveo”. O texto, que tamén foi recollido na copia tardía do códice...

PERSOEIRO

Escultor. Inicialmente estivo relacionado co Grupo Parpalló (1957) e, baixo a influencia de Oleiza, Brâncusi e Pevner, recolleu as experiencias informalistas do momento, como manifestan as súas estruturas metálicas retortas. Afastado desta liña, en 1961, concretou a ligazón entre a arte e a comunidade social (La veu d’un poble 1964-65, Monument a l’amor 1965-67, My black brother 1966), reduciu a complexidade da escultura e empregou unha linguaxe pragmática. Ao final dos sesenta, iniciou unha recoñecida fase de experimentación con elementos metálicos; realizou obras cinéticas a partir de materiais comúns (Catalán power 1976) e comezou a facer esculturas de gran formato e monumentos (Monument als Països Catalans, Tárrega 1981). Ao redor de 1980 experimentou con arame. En 1981 concedéuselle o Premio Nacional...

GALICIA

Catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Valladolid. É autor de La prensa vallisoletana durante el siglo XIX: 1808-1894 (1977); coordinou diferentes obras colectivas, entre as que cómpre salientar, Historia del Mundo Contemporáneo (1981), Valladolid en el siglo XIX (1985), Historia de Castilla y León. Liberalismo y caciquismo (s XIX) (1986), Castilla y León: Geografía. Historia. Arte. Lengua. Literatura. Cultura. Tradiciones (1987); participou en numerosos congresos, tanto de temática galega -“Rosalía e Castela/Castela e Rosalía” (1986), “El pensamiento de Castelao por contraste” (1986)- como de política europea actual. É director da Revista de Investigaciones Históricas e membro da Real Academia de la Historia, da Fundación Internacional Rei Alfonso Enriques, do Centro de Estudios Históricos de la Masonería Española e do Instituto Universitario Ortega y Gasset. Así mesmo, é vogal da Sección Española...

PERSOEIRO

Filólogo, historiador, crítico literario e poeta. Discípulo de Menéndez Pidal. Desde 1948 foi membro da Real Academia Española e desde 1968-1982 o seu Presidente. Distinguiuse como un brillante e orixinal cultivador da estilística moderna. Cómpre salientar os estudios e ensaios Poesía Española, Ensayo de métodos y límites estilísticos (1950) e Primavera temprana de la literatura europea (1960) e especialmente os dedicados a Góngora. Exerce polos seus estudios e investigacións unha notable influencia na cultura hispánica. A súa obra máis importante é Hijos de la ira (1944) e en 1978 recibiu o premio Cervantes. Con respecto á lingüística galega publicou: “Junio” y “Julio” entre Galicia y Asturias (1945), El saúco entre Galicia y Asturias (1946); Enxebre (1947), Gallego “bordelo”, “abordelar” (sobre el par de encuarte en el noroeste de la península) (1950), Del occidente de la peninsula ibérica,1Port. “estiar”, 2Gall. Ast.“bedro” estivada...

PERSOEIRO

Pintora. Representa nos seus cadros escenas e tipos populares cargados cunha mirada amable. Exhibe desde mediados dos anos setenta e tamén traballa como ilustradora de libros (Apuntes para una historia). Dirixe a Agrupación Arco Iris de   pintores   mozos da Guarda.

GALICIA

Presidente e fundador do grupo empresarial galego JEALSA RIANXEIRA. Primeiro fillo dunha familia de catro irmáns. Aos 13 anos, os seus pais, que poseían unha pequena tenda de ultramarinos, envíano a estudiar a Vilagarcía de Arousa. Coa formación adquirida, ingresa na sucursal do Banco Hijos de Olimpio Pérez na cidade arousana. Con 18, abandona o seu emprego e retorna a Boiro para facerse cargo dunha pequena tenda familiar de tecidos e paquetería. En 1954, con tan só 25 anos, compra una máquina tricotosa manual, e crea a súa primeira empresa: JEALFER. En 1969, inaugura unha moderna fábrica de punto, en Vimieiro - Boiro, unha das poucas industrias textiles que sobreviven actualmente en Galicia. En 1957, casa con Purificación Escurís Batalla, membro dunha histórica estirpe conserveira galega, coa que terá cinco fillos. En 1958, aluga unha pequeña fábrica de conservas en Vilaxoán (Pontevedra), xerme da actual JEALSA, primeira empresa do sector de Europa e segunda do mundo, e propietaria da...

GALICIA

Pintor coñecido sobre todo como acuarelista, e sen dúbida un dos artistas españois máis recoñecidos neste campo. Inicia os seus estudios de arquitectura en 1946 na escola de Arquitectura de Madrid, carreira que abandona ao pouco tempo para dedicarse á pintura, volvendo á súa vila natal. De feito, ao ano de deixar os seus estudios realiza a súa primeira exposición como artista en Vigo e Pontevedra simultaneamente. Nestes anos, xunto con xente como Cuña Novás, forma parte dun grupo que edita a colección clandestina de poesía Benito Soto, na que Rafael Alonso realizaba o deseño das súas portadas. En 1952 produciuse un feito clave na carreira artística do pintor ao ser pensionado durante dous anos en París. O encontro coas novas tendencias pitóricas que se desenvolveron e se están a desenvolver na cidade da luz van marcalo profundamente. En París, Rafael Alonso empápase de todo o postimpresionismo, pero tamén do fauvismo, así como dunha refinada técnica que segue moito a Duby, para logo reinterpretar...

GALICIA

Histólogo. Foi catedrático de Organografía e Fisioloxía animal na Universidade Complutense de Madrid (1932-1967). Realizou numerosos traballos no eido da histoloxía vexetal, entre o que cómpre salientar: “Sobre el estudo del condriosoma en las células vegetales por el método tanto-argéntico”, animal “Contribución al conocimiento histológico de las medusas” e entomolóxica “El epitelio estomacal de los blátidos”. Os seus manuais de bioloxía tanto para bacharelato como para ensino superior foron moi divulgados e empregados nos anos do franquismo. Foi director do Instituto José Acosta do CSIC, subdirector do Museo Nacional de Ciencias Naturales e membro da Real Sociedad Española de Ciencias Naturales.

GALICIA

Economista e catedrático. Profesor mercantil desde 1964, en 1970 licenciouse en Ciencias Económicas e Empresariais e entrou a impartir clases na Escola de Empresariais de Vigo. En 1981 acadou o doutorado e pasou de profesor asociado a agregado, converténdose pouco despois (1983) no primeiro catedrático que tivo este centro como Escola Universitaria. Da súa experiencia profesional ao marxe da docencia destaca a súa etapa en Caixavigo, primeiro como director da área de empresas (1981-1986) e logo como director xeral da Escola de Negocios (1987-2000). Fundou tamén dúas empresas, Estrategia y Organización, S.A. (EOSA, 1993-2005) e DPI Consultores (2007-). Ten publicados oito libros de temas empresariais, entre os que destacan La PYME-competitividad: Gestión e Implantación (Alta dirección, Barcelona 1996) e Dirección por Implicación: El cambio estratégico (Pirámide, Madrid 2006), e máis dunha ducia de artigos publicados en revistas como Economía y Empresa ou Actualidad Financiera....

GALICIA

Licenciado en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela (1929). Proclamada a República, afiliouse ao partido Unión Regional de Derechas ata a súa desaparición no 1937, pasou a militar en FET y de las JONS ata a súa disolución. No ano 1943 nomeárono Xefe do Sindicato Local de Industrias Químicas e logo Xefe Provincial do mesmo; no 1946 é concelleiro da cidade da Coruña e desempeñou a primeira Tenencia da Alcaldía ata o seu cesamento en 1958. Presidente do Colexio Oficial de Farmacéuticos da provincia da Coruña (1937-1968) e Vicepresidente do Consejo General de Colegios Oficiales de Farmaceúticos de España (1959-1966). No eido do xornalismo foi redactor deportivo de Radio La Coruña e posteriormente de Radio Nacional de España, ata 1983 e colaborou en La Voz de Galicia, El Ideal Gallego e diversas revistas como Farmacia Nueva ou Revista del Instituto de Estudios Coruñeses José Cornide. Ligado ao mundo deportivo, en 1950 noméano Presidente da Federación...

PERSOEIRO

Enxeñeiro de Camiños, Canais e Portos. Ingresou en 1976 en Reforma Democrática e Alianza Popular. Foi senador por Asturias (1982) e deputado tamén por Asturias dende 1986. Trala celebración do VIII Congreso Nacional de AP, foi membro do Cómite Executivo Nacional. No IX Congreso Nacional do PP, foi elixido secretario xeral, cargo no que foi confirmado nos congresos de Sevilla (1990) e Madrid (1993 e 1996). Dende o 5 de maio de 1996 foi Vicepresidente Primeiro do Goberno e Ministro da Presidencia.

PERSOEIRO

Relixioso da Orde dos franciscanos. Ingresou no colexio de pasantes de Alba de Tormes en novembro de 1770 e concluíu o seu trienio no ano 1773. Xa no 1786 exerceu como discreto no convento de San Francisco de Santiago e o 10 de xuño de 1790, desempeñando o cargo de gardián do convento de Lugo, fixo o acostumado xuramento de examinador sinodal. No ano 1804, data da súa morte, ocupaba o cargo de gardián do convento de Ferrol. A súa obra está en relación coa situación que ocupaba de predicador xeral. Así, publicou as obras: Sermón que en acción de grazas por el feliz nacimiento de los señores infantes gemelos Carlos y Felipe... dijo en Betanzos, el 26 de diciembre de 1783, el P. ____ (1784) e Elogio fúnebre que en honor del católico rey d. Carlos III dijo, en el día 23 de enero del año de 1789, en la iglesia de N. P. San Francisco de la villa de Ferrol, el P. ___(1789).

PERSOEIRO

Actriz. Participou en distintas montaxes do Centro Dramático Galego, entre as que cómpre salientar Yerma (1990) e Asi é, se vos parece (1990).

PERSOEIRO

Militar e político. Participou na Guerra Carlista no bando isabelino, destacándose no sitio de Bilbao. En 1838 iniciou a súa carreira política como deputado electo por Sevilla. En 1844-1846 ocupou o ministerio da Mariña nos gobernos de Narváez e Istúriz, e a vicepresidencia do Senado entre 1852-1853. En outubro de 1857 asumiu o goberno, manténdose ata xaneiro de 1858.

PERSOEIRO

Animadora teatral. Desenvolveu unha importante actividade de promoción das artes escénicas na área de Ferrol Terra. Participou na posta en marcha da Mostra de Teatro Infantil Galego Xeración Nós, moi importante na promoción do teatro infantil e xuvenil, e coordinou programas de divulgación cultural e teatral na radio local. Tamén traballou como actriz no Teatro Círculo de Perlío, participando en espectáculos como O cantar dos cantares (1975) ou O circo de tiza caucasián (1976).

GALICIA

Compositor e director. Iniciou os estudios musicais no Conservatorio Superior da Coruña; posteriormente trasladouse a Madrid onde realizou Composición e Dirección de Orquestra. Director da Escola Municipal de Música de Chantada (1990-1991), dirixiu a súa Banda Municipal, a Orquestra de Cámara e a Orquestra de vento do Conservatorio de Ourense (1992-1998) e dende 1999 a Orquestra Municipal de Aguiño. Dende 1992 exerceu como profesor de Harmonía e Análise Musical no Conservatorio de Ourense. Colaborou na elaboración de libros didácticos de práctica instrumental aplicada á linguaxe musical como Entonación y Práctica Instrumental, 1995). Entre as súas composicións destacan: Comenzo (suite orquestral) e Fuxidio (para grupo de metais).