"Oza" (Contén)

PERSOEIRO

Aristócrata e estadista aragonés. Foi Capitán Xeneral de València (1763-1766) e Presidente do Consello de Castela, cargo dende o que dirixiu a política do reino. Impulsou as reformas ilustradas, o regalismo e a expulsión dos xesuítas; favoreceu a actuación dos golillas, que dirixía o conde de Floridablanca, aos que se enfrontou máis tarde como xefe do partido aragonés. Como embaixador en París (1773) desenvolveu unha política belicista contra Gran Bretaña, que dá os seus froitos na Guerra da Independencia Norteamericana e a consecuente Paz de Versalles (1783). De regreso á Península (1787), forzou a destitución de Floridablanca, a quen substituíu como Primeiro Secretario de Estado (1792). A súa actitude neutral, nun momento en que a oposición a Francia era moi forte, e ilustrada provocou a súa destitución (1792) e encadeamento (1794). Logo da súa liberación (1795), instalouse en Epila, onde desenvolveu unha serie de reformas locais.

1. Acción e efecto de adozar ou adozarse.

2. Diminución da intensidade de algo.

1. Facer ou tornar doce algunha cousa.

2. Aliviar ou mitigar a intensidade de algo, xeralmente as penas, a violencia e a dor.

1. Orixinar ou sentir unha ledicia moi grande.

2. Entusiasmarse moito, xeralmente por unha boa nova.

3. Provocar axitación ou desorde ante unha acción, feito ou situación.

4. Axitarse ante unha situación concreta ou por mor da acción dunha persoa.

ESPA¥A

Concello da provincia de Málaga, Andalucía, na Hoya de Málaga (2.274 h [1996]). Cereal e oliveira.

PERSOEIRO

Arquitecto. Acadou o cargo de Arquitecto Municipal na cidade de Lugo, onde exerceu ata 1906. A esta etapa corresponden algunhas das súas construcións máis salientables, como a Sede Social da Central Eléctrica Lucense (1903) e a Casa de Constantino Velarde (1906). Nesa etapa lucense cómpre sinalar a súa concepción ecléctica da arquitectura moi achegada á estética de finais do século XIX. Posteriormente, trasladouse a Madrid, onde primeiro ocupou unha praza de docente na Escola de Artes e Industrias de Madrid e despois incorporouse ao Ministerio de Instrución Pública ata o final da súa carreira profesional.

GALICIA

Pintor. Foi o máximo expoñente pictórico do que se coñece como Rexionalismo artístico galego, pero tamén do español, xunto con pintores da categoría de Julio Romero de Torres, Zuloaga, Zubiairre, Anglada, Valle, todos eles influenciados polo coñecido Rexeneracionismo do 98 de corte romántico. En 1892 trasládase a Madrid para iniciar estudios de Dereito e Filosofía e Letras, alternándoos cos de Belas Artes na Real Academia de San Fernando. Ingresou tamén no taller de Manuel Domínguez, pintor de cadros de historia. No 1897 abandonou os estudios de Dereito para dedicarse integramente á pintura, que domina tecnicamente á perfección, o que lle vai permitir obter en 1899 polo seu cadro de contido histórico El anarquista y su familia el día de la ejecución, unha bolsa na Academia de Belas Artes de Roma. Este período de catro anos reforzará nel o seu amor polos clásicos renacentistas e pola mitoloxía, pero tamén lle servirá para viaxar e admirar a arte flamenga do século XVI,...

PERSOEIRO

Mariño e político. Sexto marqués de Villafranca del Bierzo, duque de Ferrandina e príncipe de Montalbano, títulos que herdou á morte do seu pai, Pedro Álvarez de Toledo-Osorio y Colonna (1627). Distinguiuse na loita contra os piratas turcos e bérberes, converténdose decontado en Capitán das Galeras de Filipe III. No ano 1635, xunto con Álvaro de Bazán, apoderouse das illas de Lerins, na costa da Provenza. Máis tarde interveu na recuperación de Salsas (1639-1640), que ficaba en mans francesas. Ao comezar a Guerra dos Segadors procurou axudar á causa de Filipe IV: bloqueou Barcelona por mar e impediu con reforzos que Tarragona caese en mans das forzas catalano-francesas que a estaban a asediar. Malia os seus éxitos, foi preso polo Conde-duque de Olivares. Liberado ao caer en desgraza Olivares (1643), foi rehabilitado e dirixiu as operacións marítimas do resto da guerra. Foi membro do Consello de Estado.

PERSOEIRO

Cóengo de Santiago. Publicou Compendio de la vida, martirio, traslación e invención del glorioso cuerpo de Santiago el Mayor, apóstol de J.C., patrón de las Españas, con una breve noticia del Jubileo y grazas pontificias de su S.A.M. Basílica, frecuentes peregrinaciones de los fieles de todo el orbe católico, decidida protección a los monarcas españoles y sus esforzados capitanes en las guerras con los infieles y la historia cronológica de los Ilmos. Obispos de Iria y Arzobispos compostelanos (1858).

PERSOEIRO

Impresor liberal valenciano establecido a partir de 1819 na Coruña, Santiago de Compostela e Vigo. Amais de obras para escolas, realizou encadernacións dende 1820 a 1826 para Santiago Correa. Imprimiu en 1820 El Conservador Constitucional na Coruña e en 1829 o xornal compostelán Papel Volante, editado por Francisco Arza. Creou imprenta en Vigo e fundou alí El Semanario Patriótico en 1823. En 1832, xunto co impresor Sebastián Iguereta, publicou o xornal Hoja Volante na Coruña e o Boletín Oficial de Galicia, creado en 1833.

PERSOEIRO

Doutor en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela, licenciado en Dereito Canónico e doutor en Teoloxía. Foi profesor de Teoloxía do Seminario Conciliar de Santiago de Compostela e de Relixión na Universidade Laboral da Coruña. Membro do consello de redacción e colaborador da revista Compostellanum (1967-1971) onde escribiu sobre temas de teoloxía moral (“Pecado y psicología analítica actual”, 1963; “La psicopatología de la anticoncepción”, 1965). Dende 1986 é profesor de Historia Económica na Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais de Vigo. No eido da investigación histórica publicou Ideología y conflito de clases. Siglos XI-XIII (1977) e El señorío de la Iglesia de Santiago de Compostela: siglos IX-XIII (1987), que foi o tema da súa tese de doutoramento. Así mesmo, colaborou en obras colectivas como Galicia, rasgos originales y perspectivas de conjunto (1981) ou Dende Galicia: Marx: Homenaxe a Marx no 1° Centenario da súa morte...

PERSOEIRO

Pintor. Estudou na Escola de Belles Arts de Barcelona e na de Pintura Mural Contemporànea de Sant Cugat del Vallés. Entre o 1966 e o 1968 agrupouse con E. Arranz i Bravo, G. Sala i Rosselló e R. Llimós i Oriol, pero soamente mantivo o traballo conxunto con Arranz i Bravo, con quen expuxo ata o 1982. Froito do seu traballo conxunto son algunhas esculturas, as decoracións murais da fábrica Tipel (1971), en Parets do Vallés, a dun centro comercial en Magaluf (1973) e a casa de Camilo José Cela en Mallorca. Cultivou a abstracción xeométrico-lírica con ilusións eróticas. Nos últimos tempos diversificou a súa produción cara á cerámica, á ilustración e á escultura.

GALICIA

Xurista e crego ilustrado e liberal de tendencia afrancesada. Accedeu ao grao de doutor en Leis no 1782. Un ano máis tarde comezou a amosar a súa inclinación cara ao despotismo ilustrado de Carlos III. Durante a súa estancia en Madrid foi censor e fiscal da Audiencia de Dereito Público e Español. En 1801 accedeu á cátedra de Institucións Civís na Universidade de Santiago de Compostela. Baixo o reinado de Carlos IV constituíu en Santiago un grupo de acción política con tendencias afrancesadas que tiñan como centro de reunión o Colexio San Xerome, o que lle supuxo inimizades e conflitos no ámbito universitario. No ano 1807 asumiu a cátedra de Historia e Elementos de Dereito Español, da que foi desprovisto en 1808 ao non adherirse ao Batallón Literario de Santiago de Compostela. Coa entrada das tropas francesas en Santiago de Compostela (17.1.1809) foi restituído na súa cátedra e asumiu diferentes cargos públicos no concello. Tivo que fuxir cos franceses cando as tropas de La Carrera entraron...

1. Cadea ou trozo de cabo, firme a un lugar da cuberta do barco. Ten varias utilidades, entre elas as de aguantar momentaneamente un cabo ou un aramio mentres se amarra. Neste caso, sitúase a boza sobre o cabo e danse dúas voltas ao seu redor e, a continuación, unha ou dúas voltas máis en sentido contrario cun corte intermedio.

2. Cabo que está fixo na proa por un extremo para suxeitar co outro, por medio dalgunhas voltas, o cabo do que se está tirando nunha manobra, para que non escorregue mentres se amarra.

PERSOEIRO

Historiador de arte. Especialista en Arte Contemporánea, realiza as súas investigacións dende unha perspectiva sociolóxica. Entre as súas publicacións destacan: El realismo plástico en España de 1900 a 1936 (1967), Historia del Arte en España (1972), El arte del siglo XX. La construción de la vanguardia (1978), La ilustración gráfica del XX en España (1979), Sátira y tragedia: las imágenes de Castelao (1987), Arte y ciudad en Galicia, s XIX (1990) e Arte del siglo XX en España (1995).