couce

(< lat calce ‘talón’)

s m
1. Movemento de determinados animais, especialmente o cabalo, o burro ou a vaca, que consiste en erguer e lanzar violentamente cara a atrás as patas posteriores.
  
  Ex: O cabalo brincaba dando couces e ninguén se achegaba a el.
2. Golpe causado cun movemento violento cara a atrás das patas posteriores de certos animais. Na tradición oral recóllense ditos como: “O couce da égoa non fai mal ao poldro. O couce da égoa non fire o cabalo”.
  
  Ex: Recibiu un couce da burra cando lle foi dar de comer.
  Sinónimos: patada, patada.
3. Golpe que dá unha persoa co pé.
  
  Ex: Deulle catro couces antes de o botar á rúa.
  Sinónimos: patada, patada.
s m
1. Parte máis grosa e máis próxima ao chan dunha árbore.
  
  Ex: A vella oliveira xa estaba oca polo couce.
  Sinónimos: pé.
2. Extremo máis groso dun pau ou doutra cousa semellante.
  
  Ex: Agarrou a vara polo couce e comezou a arrebolar as peras.
s m
Parte dunha planta ou dunha árbore que permanece unida á raíz despois de cortala.

Ex: O verdor do campo de millo desaparecera e só quedaban os couces xa secos e dourados.
Sinónimos: cachopa, cachopo, canoto, carocha, cepa, cepeira, cepo.
s m
Parella de animais de tiro que axuda a puxar pola carga do carro cando se abordela.

Ex: O couce da xugada abafaba polo esforzo de subir a costa coa carga.
s m
Parte esquerda dunha embarcación.
Sinónimos: babor, babor.
s
Termo da xerga das palilleiras que designa o remate ou extremo do encaixe.

Frases feitas

Andar a couces con alguén ou con algu-nha cousa. Tratar mal algo ou a alguén.
2 Perder o tempo.
Dar couces contra as paredes. Desesperarse ante algunha cousa imposible.
Dar couces contra un aguillón. 1 Ir alguén contra si mesmo.
Darlle unha persoa un couce como unha burra (a alguén). Aplícase cando unha persoa fai algo con maldade cara a outra que non o esperaba.
Estar a lúa no couce. Estar a lúa ao final do devalo.
Soltar un couce. Contestar ofensivamente.