"Ons" (Contén)

PERSOEIRO

Nobre castelán, irmán de Pedro o Cruel e bisavó de Fernando o Católico. Acompañou a Fernando de Antequera nas festas de coroación que tiveron lugar en Zaragoza no ano 1414. Como poeta, á parte de composicións de temática amorosa, destaca pola súa incursión na alegoría dantesca (El Vergel del Pensamiento) e polo Testamento de amores, unha alegoría de carácter legal que adopta a forma dun testamento no que o namorado, nos últimos momentos da súa vida, expresa a vontade de repartir os seus bens -normalmente entre o deus Amor e a súa dona- e de organizar o seu enterro. A presenza nesta longa composición de catro versos, segundo algúns estudiosos, escritos en galego: “Todas passa en fermosura / la que dixo: Ende mal, / adeus, adeus, Portugal, / partir-me sera cordura...”, así como a cita dos versos iniciais da cantiga de Macías “Amor cruel et brioso” son unha boa mostra do prestixio e recoñecemento que tiña a lírica galega entre os poetas da Corte castelá....

PERSOEIRO

Trobador da escola galego-portuguesa que desenvolveu a súa actividade poética na segunda metade do século XIII. Xa ninguén acepta a súa identificación co tamén trobador Afonso Fernandez Cubel, pois investigacións máis recentes ven nel a un nobre sevillano pertencente á familia dos Cebollilla; máis concretamente sería fillo de Hernán Cebollilla. Acompañou a Afonso Perez de Guzmán no último cuarto do s XIII no seu exilio africano. Frecuentou as Cortes de Afonso X e a do seu fillo Sancho IV, onde contactou con trobadores como Gonçal’ Eanes do Vinhal, Airas Nunez, Pai Gomez Charinho, entre outros. O da Biblioteca Nacional e o Cancioneiro da Biblioteca Vaticana transmitiron baixo o seu nome dúas cantigas de amor, “Senhor fremosa, des quando vus vy” (na que se emprega o esquema métrico-rimático abbaacca, un dos máis practicados polos trobadores galego-portugueses) e “Muy gram sabor avedes, mha senhor”. Ademais, o Cancioneiro da Biblioteca Nacional atribúelle...

PERSOEIRO

Trobador, talvez de orixe portuguesa. Desenvolveu a súa actividade poético-musical a finais do século XIII ou nos primeiros anos da seguinte centuria, posiblemente nos círculos da Corte de Don Dinís. Aínda que unha parte da crítica especializada defendeu a súa identificación co nobre sevillano Afonso Fernandez Cebolhilha, a investigación actual considera, sen embargo, que se trata de dous autores diferentes. De condición cabaleiro, segundo indica a rúbrica atributiva “Afonso Fernandez Cubel caualeyro” que acompaña a súa cantiga nos manuscritos, o trobador posiblemente pertenceu a unha liñaxe de cabaleiros que, con este apelido, se asentaba no val do río Lima, no Alto Minho portugués. Os apógrafos italianos, o Cancioneiro da Biblioteca Nacional, e o Cancioneiro da Biblioteca Vaticana, só nos enviaron unha composición de Afonso Fernandez Cubel: unha cantiga de escarnio e maldicir, “De como mi ora con el-Rei aveo”. O texto, que tamén foi recollido na copia tardía do códice...

PERSOEIRO

Poeta. No ano 1978 publica o poemario Xuramento dun galego onde hai unha forte pegada da literatura oral, reflectida tanto na lingua popular empregada coma na sinxeleza da métrica. Outras das súas obras a destacar son: A aguillada do Moncho (1980) e Cadros de onte (1987).

PERSOEIRO

Rei de Aragón e Navarra (1104-1134). O Reinado de Afonso I caracterízase pola ampliación dos territorios que herdara dos seus pais Sancho Ramírez e Felicia de Roucy (Navarra) e de Pedro I de Aragón. Cara a Oriente cómpre salientar a conquista de terras musulmanas (Lleida, Tamarit e Valtierra) antes de 1109, ano da morte de Afonso VI de Galicia e León, feito que muda o seu interese político cara a Occidente. Ameazado polos almorábides, Afonso VI optou por casar a súa filla Urraca con Afonso I, acordando a mutua cesión dos reinos respectivos e fixando, en caso de falecemento dalgún deles, unhas normas sucesorias que só gardaban os dereitos de Afonso Reimúndez no caso de que a parella non tivese descendencia. Non obstante , o matrimonio contou coa oposición da nobreza e clero galegos, temerosos do nacemento dun novo herdeiro que desbancase a Afonso Reimúndez. Os nobres, agrupados en torno a Pedro Froilaz -conde de Traba e titor do infante-, proclamaron Rei de Galicia a Afonso Reimúndez VII...

PERSOEIRO

Rei de Aragón (1162-1196). Fillo de Ramón Berenguer IV, herdou o Reino de Aragón e o condado de Barcelona; de Ramón Berenguer III herdou Provenza. O primeiro problema que se lle presentou a Afonso II provocouno Ramón V de Tolosa, quen procurou impedir a unión das terras situadas en ambas vertentes dos Pireneos. Por consecuencia desta oposición cedeulle o goberno de Provenza ao seu irmán Ramón Berenguer IV (1167-1181) en vasalaxe. A súa política a respecto de Provenza e da política occitana en xeral foi de pacificación, que logrou en 1189. Neste sentido, chegou a unha paz con Tolosa (1185), nomeou un alcalde para administrar Provenza e non recoñeceu sobre Provenza a soberanía imperial de Federico I Barbarrubia nin a de Enrique VI. Aliouse con Afonso VIII de Castela (1170); continuou a conquista, fundou Teruel (1171) e tentou apoderarse de València (1172); axudou a Afonso VIII na conquista de Cuenca (1177) coa renuncia previa por parte do castelán dos seus pretendidos dereitos feudais sobre...

PERSOEIRO

Rei de Nápoles (1494-1495). Fillo de Fernando I e de Isabel de Chiaramonte. Tomou parte nas guerras externas e internas do reino; participou na reconquista de Otrant (1481) en poder dos turcos e reprimiu os baróns napolitanos. Cando Carlos VIII de Francia invadiu Italia, Afonso enviou unha escuadra a Nápoles; conquistou Rapallo, pero a flota napolitana tivo que abandonala ao chegar o Duque de Orleáns. O soberano abdicou no seu fillo Fernando II.

PERSOEIRO

Rei de Portugal (1211-1223). Fillo de Sancho I e de Dolza, filla de Ramón Berenguer IV. Consolidou a estrutura xurídica do seu reino, ditando unha serie de leis, tanto en materia civil -era contrario ás rendas eclesiásticas- como penal, de grande importancia, motivos que o enfrontaron coa Igrexa, que o excomungou posteriormente. Conquistou Alcácer do Sal que estaba en poder dos musulmáns (1217).

PERSOEIRO

Rei de Galicia e Asturias (791-842). Fillo de Froila I e de Munia. Sucesor do Rei Silo (783), foi desposuído por Mauregato, fillo de Afonso I, tendo que se refuxiar en Araba. No 791, despois da renuncia de Vermudo I (ou Veremudo), sucesor de Mauregato, subiu ao trono, establecendo a Corte en Oviedo. O acceso ao poder de Afonso II estivo favorecido, dende o primeiro momento, polos galegos, que se rebelaran contra Froila I -gobernante imposto por Afonso I- e lle axudaron a acadar o trono recoñecendo por completo a súa autoridade. A súa actividade política, que se inspiraba no modelo carolinxio de poder, orientouse cara á consolidación do Reino astur fronte ao Al-Andalus, que tentaba estender o seu dominio facendo campañas de conquista e devastación por toda a Península Ibérica, e á reivindicación dunha Igrexa autónoma con respecto ao poder mozárabe de Toledo. Durante o seu longo reinado loitou varias veces con Córdoba: fronte ao Emir Hisâm I (794); na toma de Araba por ‘Abd al-Karïm (795),...