"Galle" (Contén)

Revista editada polo Centro Galego de Barracas al Sud, na cidade arxentina de Avellaneda. Saíu o seu primeiro número o 1 de setembro de 1903. De periodicidade mensual, sufriu diversas interrupcións nos anos 1921 e 1922, e sobre todo a partir de 1927; ademais, desde ese ano sairá cada dous, tres ou catro meses. O seu primeiro director-administrador foi A. Paredes Rey, para seguir logo, pero só como directores, Abelardo Álvarez, Francisco Bárcena e, a partir de 1915, H. Chantrero. Nun editorial en castelán de 1903 xa quedaban explicitados os seus obxectivos: achegar Galicia aos emigrantes, conservar a tradición inculcándolla aos descendentes e facer respectar o nome de “gallego” en América. A utilización do galego quedaba case restrinxida ás páxinas poéticas, xa que a publicación era case toda ela en castelán, pero a nómina de autores que pasaron polas súas páxinas foi importante. Así publicaron traballos en castelán, sobre historia, Benito Vicetto ou Xaquín Costa; Antón Villar Ponte e Xoaquín...

Nome que ostentou o concello de Ponteceso entre 1835 (data da súa constitución) e 1866, por ser ese lugar da parroquia de Tallo a entidade capital municipal. O cambio de nome produciuse simultaneamente ao traslado da capitalidade, que pasou á aldea de Ponteceso, na parroquia de Cospindo.

Folleto publicado en 1620 que se atribúe a Pedro Fernández de Castro, conde de Lemos, no que pide o voto en cortes para Galicia.

Obra publicada no ano 1902 polo erudito suízo-americano Henry R. Lang. Esta publicación -de título completo Cancioneiro gallego-castelhano. The extant galician poems of the Gallego-Castilian Lyric School (1350-1450)- constitúe un piar básico no estudo da denominada escola lírica galego-castelá, manifestación literaria encadrada entre a produción trobadoresca dos ss XIII-XIV e as escasas mostras dos Séculos Escuros (ss XVI-XVIII). Recóllense nesta obra 74 composicións escritas entre 1350 e 1450, en galego ou nunha lingua híbrida que mestura elementos e estruturas lingüísticas castelás con outras máis ou menos galeguizadas. Estes poemas atopábanse espallados por diferentes cancioneiros peninsulares dos ss XV e XVI, sendo o Cancionero de Baena o principal fornecedor de autores e poemas desta escola e desta obra de Lang. Exceptuando a Macías o Namorado e aquelas composicións de carácter anónimo, o resto dos autores son de fóra de Galicia (Alfonso Álvarez de Villasandino, o...

Cada un dos paos curvos en forma de “u” ou cada un dos madeiros que atravesan o xugo e nos que se xongue o pescozo do animal.

Obra de Rosalía de Castro, considerada como o primeiro gran título da literatura galega contemporánea e o libro fundacional do Rexurdimento en Galicia, ao ser o primeiro escrito integramente en lingua galega. Na súa elaboración influíu a pegada da música popular, a recuperación romántica da tradición, as culturas autóctonas e as manifestacións populares, e a obra de Antonio Trueba Libro de los cantares (1852). O libro publicouse grazas ao empeño do seu home, Manuel Murguía, quen considerou o seu valor como difusor do sentimento galeguista. A primeira edición, impresa nos obradoiros tipográficos de Xoán Compañel en Vigo, data de 1863, e a segunda fíxose en Madrid (1872), con catro composicións novas. Rosalía foi consciente de que escribía dende un país marxinado e esta obra reflite, a pesar do seu manto folclorista e costumista, unha ideoloxía de defensa e exaltación dos valores específicos de Galicia, ao tempo que denuncia as inxustizas que sufría. Estruturalmente, conta cunha...

Boletín editado anualmente pola Casa de Galicia de Nova York. O primeiro número apareceu en decembro de 1946 baixo a dirección de Víctor Fernández. Tivo varias denominacións ao longo da súa traxectoria; así, en 1946, chamouse Unidad Gallega: Casa de Galicia; en 1956, Casa de Galicia: Unidad Gallega; e en 1959, Casa Galicia: Unity Gallega of U.S. Aínda que informaba principalmente de actividades desenvolvidas pola sociedade, na súa primeira edición afirmaban ser republicanos e galeguistas, feito que reflicten os   artigos sobre Galicia e os poemas e os contos en galego. Nun comezo dividíase nas seccións: “De intereses”, “De restaurant y bar”, “De propaganda”, “De fiestas”, “De damas”, “De instrución y cultura” e “De protección y auxilio”. En 1954 incluía unha “Sección artística”, ao ano seguinte, “Ayuda mutua” e en 1965, no seu 25 aniversario, incorporaba tres seccións denominadas “Nuestra Historia”, “Segunda sección” e “Actividades Sociales”. Inclúe anuncios comerciais e fotos de sociedade...

Primeiro centro galego creado en América que se fundou o 27 de abril de 1879, presidido polo xornalista Manuel Vázquez Castro, os seus estatutos foron redactados por César Cisneros Luces, propietario do xornal El Gallego e presidente da directiva provincial. Tiña como obxectivo agrupar os galegos residentes en Bos Aires e mellorar as súas condicións de vida; entre os seus propósitos iniciais estaba a creación dunha caixa de aforros, bibliotecas e escolas, e a potenciación do desenvolvemento de actividades culturais. Desaparecido en 1892, volveu reabrirse o 2 de maio de 1907 coa presidencia de Antonio Varela Gómez. Converteuse no centro de referencia para outras institucións e asociacións nacidas en América, como A Terra (1917), a Irmandade Nazionalista Galega (1923), a Sociedade Nazionalista Galega Pondal (1925), a Institución Cultura Galega (1930) e a Organización Nacionalista Republicana Galega (ORGA). Despois da Guerra Civil converteuse nun lugar de refuxio dos políticos e intelectuais...

Foi fundado en novembro de 1879 por un grupo de galegos interesados en unir os orixinarios de Galicia en Cuba co nome de Centro Gallego. Sociedad de Instrución y Recreo. Durante os primeiros vinte anos de existencia puxo en marcha varias seccións: a de instrución, que incluía unha escola, na que ademais da formación xeral había cursos de idiomas para os socios e unha pequena biblioteca cos primeiros libros en galego do Centro; a de recreo, que organizaba bailes e veladas literarias; as de lírica e filharmonía; e a de saúde, que daba servicios sanitarios aos socios. A independencia de Cuba provocou unha serie de melloras, como a compra dos terreos nos que se construíu o novo Palacio Social (1915) e a creación, en 1906, a instancias do Centro, da Caja de Ahorros y Banco Gallego. Nestes anos tamén se levou a cabo unha importante reforma dos estatutos da institución, coa creación de novas seccións e a reforma doutras xa existentes. A sección de sanidade creou o seu propio hospital na quinta,...

Periódico informativo mensual que publicou o Centro Gallego de Toronto dende xaneiro de 1975. O director, Manuel Janeiro, tiña como colaboradores a Xavier Fernández, Estrella Janeiro e Roberto X. Fernández. Aínda que nun principio só recollía información relativa á institución, co tempo foi incorporando novos temas. Así, inseriu nas súas páxinas novas de Galicia, España ou América Latina artigos de economía, cultura, política, sociedade e deporte; seccións de ocio e anécdotas; e fotos de Galicia.

Edición especial desta publicación dedicada á colonia galega da cidade de Madrid que só sacou un número, o do 21 de febreiro de 1901. Colaboraron nela diversos escritores que achegaron artigos e poemas en castelán, como Rosalía de Castro, Manuel Murguía, Alfredo Vicenti, Emilia Pardo Bazán, Concepción Arenal, o Marqués de Figueroa, Manuel Portela Valladares, Javier Valcarce Ocampo ou Enrique Labarta Pose. Os autores que publicaron textos poéticos en galego foron Xosé Pérez Ballesteros, Xesús Muruais e Filomena Dato.

Xornal que apareceu en Bos Aires en maio de 1914 co subtitulo “Periódico de la tarde: Órgano de la Colectividad y Sociedades de su nombre en la República Argentina”. Nova Galicia foi a sociedade editora desta publicación fundada e dirixida por Fortunato Cruces. O grupo de colaboradores estaba integrado por escritores como Basilio Álvarez, P. Ruiz, Adolfo León Gómez, J. J. Lloret, A. Fernández Tafall, Manoel o Coxo, e Chuco de Canedo. Cunha redacción bilingüe, o contido mesturaba a información de actualidade coas novas do colectivo de emigrantes. Insería diversas seccións, como “Notas de Interés”, na que daban direccións para os novos emigrantes, ou “No Turreiro”, totalmente en galego. A publicidade era abundante e de produtos variados. A ilustración constaba de fotografías que evocaban Galicia, e de retratos dos personaxes sobre os que falaban nos artigos.

Periódico que saíu por primeira vez na Coruña no ano 1875 e que deixou de editarse arrededor do 1882. R. Faginas Armaz imprimiu este semanario de tendencia liberal e demócrata que fundara Juan Cuenca e que dirixiron J. Castro Arias e J. Mª Montes.

Xornal que se publicou en novembro de 1811 na Coruña. A imprenta de Cándido Pérez Prieto editou os únicos catro números que saíron. Organizado nas seccións “Artículos”, “Noticias de la Guerra”, “Noticias del Extranjero” ou “Poemas”, era antifrancés, informaba sobre a guerra, e insería palabras ou frases en galego entre a redacción en castelán. Pretendía imitar unha publicación editada en Cádiz, un dos primeiros periódicos liberais de España.

Cooperativa interterritorial de consumo constituída en Vigo o 24 de xullo de 1971 e encadrada na Unión Nacional de Cooperativas de Consumo. O seu ámbito de actuación estendeuse ás catro provincias galegas. O seu obxectivo foi a adquisición e distribución de artigos de uso e consumo para a subministración dos seus asociados e das súas familias en interese común e sen ánimo de lucro; como función subordinada a esta, asesorou os seus socios en cuestións relacionadas co seu carácter de consumidores. Ademais COGALCO, en igualdade de condicións, preferiu os produtos proporcionados por outras cooperativas, como podía ser a vasca EROSKI, e, dentro destas, as de Galicia. O seu capital social estaba constituído polas contribucións dos seus socios.