"Fernán" (Contén)

PERSOEIRO

Gramático. Foi investigador do Centro de Estudios Históricos onde pertenceu ao grupo de lingüistas formado por Navarro Tomás e Rafael Lapesa. Foi profesor de latín e grego, tradutor do tratado de Paul Kretschmer sobre a lingüística grega e latina, e lector de castelán na Universidade de Hamburgo (1925-1926). Comezou a recompilar en fichas -que el denominou cédulas- o seu Archivo Gramatical de la Lengua Española (AGLE), constituído por máis de 100.000 citas que recollían fenómenos de lingua, coa intención de que lle servisen de corpus para a confección da gramática que proxectaba (editado polo Instituto Cervantes, a cargo de José Antonio Millán, Maite Rivero e Ignacio Bosque, 1997-2002). Á súa morte só aparecera un volume da Gramática Española (Los sonidos, el nombre y el Pronombre) (1951) e os seguintes quedaron en distintos estadios de elaboración, pero foron publicados posteriormente (1985-1991). Influenciado, sobre todo, por L. Hjelmslev, K. Bühler, R. Jakobson, a escola...

GALICIA

Químico. Doutorouse en Ciencias Químicas pola Universidade de Santiago de Compostela (1956) e especializouse na química de polímeros orgánicos na Yale University (1956-1959). Posteriormente traballou no desenvolvemento de córneas artificiais e outros implantes oftálmicos no Massachusetts Eye and Ear Infirmary (Boston). En 1964 entrou na Retina Fundation onde continuou cos seus traballos sobre materiais sintéticos para uso oftálmico, especialmente no estudo de materiais para as lentes de contacto. En 1971 converteuse no xefe do laboratorio de polímeros biomédicos de The Schepens Eye Research Institute (Boston) e en 1998 científico emérito da mesma institución. Entre outras distincións, recibiu o título de doutor honoris causa en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela (1988) e o Pergamiño de Honra e Louvanza da fundación do Patronato do Pedrón de Ouro (1997).

GALICIA

Filólogo. Graduouse en Filoloxía Románica na Universidade de Santiago de Compostela coa memoria de licenciatura Aprosimación á vida e á fala mariñeiras de Cariño (1974) e doutorouse (1979) coa tese O verbo. Contribución á dialectoloxía galega, a primeira que se presentaba en lingua galega na facultade de filoloxía compostelá. Catedrático de Filoloxía Románica (1992), deu conferencias sobre o galego moderno na University of California Santa Barbara, no University Center de New York e nas Universidades de Heidelberg, Trier e Berlín. Investigador do Instituto da Lingua Galega (ILG) desde 1973, forma parte desde 1974 do proxecto do Atlas Lingüístico Galego e é responsable do Arquivo do Galego Oral do ILG. Participou na recollida do material dos puntos do dominio galego do Atlas Linguarum Europae e do Atlas Lingüístico de España y Portugal, e pertence ao comité galego do Atlas Linguistique Roman. Como membro do ILG participou na redacción das Bases prá unificación das normas lingüísticas do...

PERSOEIRO

Poeta e ensaísta. Abandonou os estudios de arte para dedicarse á literatura e foi profesor en Yale e na Universidad de La Habana. Publicou Elegía como un himno (1950), Con las mismas manos 1949-1962 (1962), La poesía contemporánea en Cuba 1927-1953 (1954) e Sí, a la revolución (1961).

GALICIA

Artista plástico. Coñecido como Xavier Ríos, a súa obra moveuse entre a dualidade da pintura e da escultura, do orgánico e do xeométrico, e do concreto e do abstracto, que lle permiten analizar o espazo e os seus elementos. Realizou exposicións en cidades galegas e participou, entre outras mostras, en diversas convocatorias de Novos Valores (Pontevedra), Bienal Pintor Laxeiro (Lalín), Certame de Pintura de Cambre, De Costa a Costa (Gran Teatro de La Habana, 1998), Arte e Solidariedade (2000) e Brétema (Pontevedra, 2001). Recibiu, entre outros galardóns, a Bolsa Novos Valores da Deputación de Pontevedra (1995), o I Premio de Esculturas Artistas do Morrazo (1997) e o III Premio de Pintura Salón de Outono da Real Academia de Bellas Artes Nuestra Señora del Rosario (1998). A súa obra está presente, entre outras coleccións, na Deputación de Pontevedra, no Museo Ramón María Aller de Lalín, na Colección Caixanova e en Caja Madrid.

GALICIA

Pintor. Estudiou pintura e debuxo con Salvador Querolt (1961-1966) e na Escola de Artes e Oficios da Coruña (1966-1971). Nos seus comezos cultivou o retrato. O seu interese polo antigo Exipto reflíctese na súa obra, que se define polo expresionismo e as tonalidades cromáticas. Realizou exposicións individuais en diversas cidades galegas, en Madrid, Nova York e Italia, e participou, entre outras mostras colectivas, nas feiras Euroart 97 e 98 (Barcelona), na Feria Internacional de Arte de Boloña (1998) e foi seleccionado nas Mostras Internacionais de Arte 2001 de Florencia e Roma (2001). Recibiu, entre outros galardóns, o segundo premio da Exposición provincial de Educación y Descanso celebrada en Ferrol (1962), a Mención Honorífica La Terraza (A Coruña, 1963) e o Gran Premio Internacional de Arte de Roma, Galería Il Collezionista (2001). Dende 2000 é académico da Accademia Internazionale Greci Marino di Lettere, Arti e Scienze de Vinzaglio (Novara).

GALICIA

Pintor. Comezou a súa formación artística en Ourense e Valladolid, onde traballou para o director da Academia de Bellas Artes. Asistiu á Real Academia de Bellas Artes de San Fernando e ampliou estudios en París e Roma, grazas a unha bolsa da Deputación de Ourense. Colaborou co movemento agrarista Acción Gallega. Das súas obras destacan Un mozo de cuerda (1875), Torquemada ante los Reyes Católicos (1881), Cristianos a las fieras (1887, premiada na Exposición Nacional de 1887), O xantar, Un fraile rezando, A debulla e os retratos de Pradilla e Mariano Benlliure.

GALICIA

Xornalista. Subdirector de informativos da TVG, licenciouse en Ciencias da Información na Universidad Complutense de Madrid. Foi correspondente de El Ideal Gallego e colaborador de La Región, delegado do Diario de Galicia, correspondente de TVE en Ourense e redactor da TVG.

GALICIA

Pintora. Licenciouse en Belas Artes (1985). Realizou a súa primeira exposición individual en 1985 e participou, entre outras mostras colectivas, en Artistas Galegas Alecrín (Vigo, 1987), Imaxes a carón da aula (1990-1991) e no Certame de Artes Plásticas de Tui (1992 e 1993). Ilustrou Los lentos versos del Leteo (1989) de P. P. Gutiérrez. Recibiu o Primeiro Premio de Arte Xoven Galego de El Corte Inglés (Vigo, 1987).

GALICIA

Enxeñeiro e militar. Estudiou na Escola de Minas e ingresou no corpo de enxeñeiros da Armada (1966). Traballou nos arsenais de Ferrol e Cartagena, e foi profesor na Escuela Naval Flotante e inspector do corpo de enxeñeiros. Publicou diversos artigos en revistas profesionais e dous libros de texto, Lecciones de construción naval escritas para uso de los aspirantes a Guardia Marinas (1877) e Curso de máquinas de vapor (1879).

PERSOEIRO

Produtor cinematográfico. Emigrou a Catalunya en 1960 onde se dedicou primeiramente aos negocios inmobiliarios. Posteriormente adquiriu a marca Filmax. Tamén se dedicou á produción, primeiro con participacións minoritarias e posteriormente como produtor, con títulos como Fotos (E. Quiroga, 1996), Los sin nombre (J. Balaguero, 1999) ou Tierra de fuego (M. Littin, 1999). A finais dos anos noventa creou unha filial específica para esa actividade, Castelao Films. Dentro da mesma puxo en marcha Fantastic Factory, sección dedicada ao cine fantástico e de terror. No ano 2000 creou Brent Entertainement, empresa especializada en animación, con sede en Santiago de Compostela. Como distribuidor destaca o seu labor na difusión de películas en versión galega nas salas comerciais, que comezou con O pico das viúvas (J.Irving, 1993). Recibiu a Medalla Castelao (2002).

PERSOEIRO

Historiador. Doutor en Historia, foi profesor de ensino medio nos institutos de Soria e Xelmírez e Rosalía de Castro de Santiago de Compostela. Foi profesor na facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Santiago (1954-1976). Colaborador desde 1955 do Instituto de Estudios Gallegos Padre Sarmiento, foi comisario das escavacións arqueolóxicas da Guarda. Participou, tamén, nas escavacións arqueolóxicas dos castros de Santa Tegra e Fazouro e da vila romana de Currás. Colaborador de numerosas revistas especializadas, das súas obras destacan La expedición de Almanzor a Santiago de Compostela (1967) e Tuzoniun. Estudio de una comarca en los primeros años de la restauración (1875-1894) (1985). Membro correspondente desde 1956 da Real Academia Galega.

PERSOEIRO

Pintora. A súa obra caracterizouse pola rixidez das formas causada por un xeometrismo acusado e pola investigación, sobre todo, das posibilidades do ferro. Participou na mostra Novos valores da Bienal de Pontevedra (2001) coa obra Ser.

GALICIA

Político. Foi director xerente e secretario do Padroado da Fundación para a Investigación e o Desenvolvemento de Recursos Mariños. Deputado autonómico pola Coruña na II lexislatura (1985-1989) por Coalición Popular e na III, IV e V lexislaturas (1989-2001) polo Partido Popular, pertenceu ás Comisións de Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servicios e Economía.

GALICIA

Médico. Aínda neno, emigrou coa súa familia a Cuba, onde se afiliou ás Juventudes Socialistas do exterior, creadas en La Habana polo exiliado Teodomiro Méndez. Regresou a España en 1927, instalouse en Barcelona e licenciouse en Medicina. Ao estalar a Guerra Civil incorporouse as forzas republicanas na fronte de Aragón. Caeu prisioneiro na batalla do Ebro e foi condenado a 30 anos de prisión. Liberado en 1962, foi candidato socialista nas eleccións municipais da Coruña en 1977 e 1979. Publicou Cuba Socialista (1979).

GALICIA

Lingüista. Licenciado en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela (1985), foi bolseiro do Instituto da Lingua Galega e asesor lingüístico da Televisión de Galicia (1985-1989). Lector de galego na Universidade de Oxford (1991-1994), organizou, con John Rutherford, o IV Congreso Internacional de Estudios Galegos, que consolidou a Asociación Internacional de Estudios Galegos (AIEG), colaborou no obradoiro de tradución galego-inglés do Queen’s College, e planeou o lanzamento da Galician Review. Recibiu a influencia dos lingüistas Roy Harris, Peter Mühlhäusler e Robert Le Page, e do filósofo Rom Harré, e, en 1996, acadou o grao de doutor en Filosofía. De volta en Galicia é, dende 1999, profesor titular de lingua galega da Universidade de Vigo. Comprometido coa extensión e modernización do galego, participou en varios proxectos colectivos, entre eles, a redacción do Galego coloquial (1985) e a compilación de varias obras lexicográficas: o Dicionario normativo galego-castelán...

PERSOEIRO

Historiador. Doutor en Filosofía e Letras na Universidad Central de Madrid (1863), foi catedrático de Historia e decano da facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Santiago de Compostela. É autor, entre outras obras, de Curso completo de historia universal (1875) e, con Francisco Freire Barreiro, de Santiago, Jerusalén, Roma: diario de una peregrinación a estos y otros santos lugares de España, Francia, Egipto, Palestina, Siria e Italia, en el año del jubileo universal de 1875 (1880-1882) e Guía de Santiago y sus alrededores (1885). Deixou manuscrita Historia de la Universidad de Santiago (1869).

GALICIA

Pintor. Formouse na Escola de Artes e Oficios Artísticos da Coruña e acudiu ao taller de F. Lloréns, feito que influíu na súa concepción paisaxista. Cultivou a paisaxe do natural, o bodegón e o retrato, e destacou na representación de escenas con multitude de personaxes e nas súas visións do mundo laboral. Dende que realizou a súa primeira mostra na Asociación de Artistas da Coruña (1940), expuxo nas principais cidades galegas. Coa obra Multitud, recibiu unha segunda medalla na Exposición Rexional de Arte de Vigo (1960).

GALICIA

Xornalista e realizador. Realizou estudios de documentalismo e técnicas publicitarias. Iniciou o seu labor como xornalista en El Ideal Gallego (1979-1982). Redactor de La Voz de Galicia dende 1982, traballou como comentarista de Antena-3 Radio e RadioVoz. No eido cinematográfico, comezou a súa actividade en 1965, no Club de Cine Amateur da Coruña. Das súas obras en galego cómpre destacar Probe Galicia (1967) e Irvos á merda (1968); e en castelán Golpe de estado (1970) e Una ciudad que agoniza (1975). Realizou varios guións para TVG e diversos seriais para La Voz de Galicia. Colaborou coas revistas Defensa, Historia 16, Cambio 16 e El Ciervo, e cos xornais Diario 16, El País e ABC. Publicou El alzamiento de 1936 en Galicia (1982), Tensiones militares durante el franquismo (1985), La persecución de Castelao durante el franquismo (1986), Wenceslao Fernández Flórez: vida...

PERSOEIRO

Escritor. Crítico cinematográfico en diversas revistas especializadas, nun principio optou por un irrealismo social da posguerra (Los bravos, 1954) e posteriormente decantouse por unha narrativa de temática máis intimista. Da súa produción destaca En la hoguera (1957), Cabeza rapada (1958), Las catedrales (1970), La que no tiene nombre (1977), A orillas de una vieja dama (1979), Extramuros (Premio Nacional de Literatura 1979), Las puertas del edén (1981) e Aunque no sé tu nombre (1991).