"Rus" (Contén)

PERSOEIRO

Xenetista. Foi profesor na Universitè de Paris e director do Centre de Génétique Moléculaire. Realizou importantes investigacións sobre diferenciación celular, cultivo de células in vitro, mecanismos xenéticos e hibridación de células somáticas. Pola súa contribución na integración da xenética clásica coa bioquímica e a embrioloxía, considérase o pioneiro da xenética molecular.

1. Relativo ou pertencente ao pobo etrusco, aos seus habitantes ou á súa lingua.

2. Individuo do pobo etrusco.

3. Pobo formado e desenvolvido na rexión de Etruria entre os ss VIII e I a C. Respecto á súa orixe existen tres teorías: a tese autóctona, derivada dos estudios do historiador romano Dionisio de Halicarnaso, defende a súa orixe vernácula e a súa evolución in situ a partir das culturas vilanovianas, evolución que sería similar á doutros pobos mediterráneos; a tese oriental vinculouno cun dos Pobos do Mar mencionados e representados nos relevos do templo exipcio de Medinet Habu; e unha terceira tese sitúa as súas orixes no N de Italia e vincúlaos cos itálicos que penetraron en Italia a finais do II milenio a C. Impúxose a hipótese da súa orixe autóctona e afirmouse que sobre o substrato da cultura vilanoviana, que experimentou un incremento demográfico no s VIII a C, incidiron as influencias orientais, procedentes dos fenicios e dos gregos, ata constituír o pobo etrusco. Os problemas para o seu estudio, que se derivan do descoñecemento da súa lingua, impiden a investigación directa...

4. Lingua preindoeuropea extinta (sen falantes desde o s I a C) que procede probablemente dunha fusión de elementos autóctonos e asiáticos. Era propia do pobo prerromano que habitaba Etruria. Os diversos intentos que se fixeron de relacionar o etrusco con linguas indoeuropeas, caucásicas ou urálicas, ou algunha outra familia non deron resultados satisfactorios e, polo tanto, considérase unha lingua illada. Non se conservan textos literarios, pero si algunhas inscricións funerarias (o Agram), escritas de dereita a esquerda, lexibles polo alfabeto, derivado do grego, pero difíciles de traducir. Malia que a súa descrición gramatical queda necesariamente incompleta porque os textos que se conservan son breves e repetitivos, segundo as representacións gráficas pódese dicir que algúns dos seus trazos lingüísticos son: non hai sonoras; dispuxo dun sistema de cinco vocais aínda que só se representan catro na escritura; os ditongos tenden a reducirse e as consoantes a acumularse; non hai xénero gramatical,...

5. Arte desenvolvida polo pobo etrusco. Caracterízase pola súa descontinuidade no tempo e no espazo e no seu estilo, pois, aínda que ten unhas características comúns, é a manifestación das distintas cidades etruscas. Ao mesmo tempo trátase dunha arte que integrou elementos procedentes das distintas culturas de Oriente e Grecia, coas que mantivo contactos culturais e comerciais e das que fixo unha adaptación persoal. Na Idade de Ferro desenvolveuse no territorio de Etruria a cultura vilanoviana (900-650 a C) de estilo xeométrico pero non identificada completamente coa cultura etrusca. A primeira etapa da arte etrusca correspóndese co período orientalizante ou arcaico (ss VII-VI a C), caracterizado por unha inicial influencia oriental e despois grega a través da cerámica de importación corintia e ática. Deste período consérvanse tumbas monumentais nas que se conservaron pinturas ao fresco. A influencia oriental maniféstase na ourivería, nos bronces e nas cerámicas, mentres que a grega se presenta...

6. Estilo aplicado á decoración de interiores e ao mobiliario empregado no s XVIII. Caracterizouse polo contraste entre as cores branca, negra e terracota, ao modo das pinturas e murais localizados nas escavacións de Pompeia, Herculano e Paestum, que se asociaban aos etruscos. No Reino Unido cultivouno, entre outros, Robert Adam e en Francia tivo o seu esplendor durante o Directorio.

1. Proceso de transformación dun material suficientemente plástico, que se obriga a pasar, someténdoo a unha certa presión, por un ou máis canóns ou fileiras aos que se lles dá a forma desexada. No campo dos polímeros aplícase aos materiais termoplásticos, especialmente aos PVC, polietileno, polistireno, polipropileno, poliamida e algúns derivados celulósicos, e obtéñense tubos, barras, films e perfís diversos. En metalurxia aplícase ao aluminio e ás súas aliaxes, ao latón, ao bronce e ao cuproaluminio. A extrusión do aceiro foi posible en 1941 coa utilización de vidro fundido como lubricante, e empezou a aplicarse amplamente na produción de diferentes tipos de alimentos a partir dos anos setenta.

2. Xurdimento de materiais nunha capa sedimentaria debido a presións tectónicas.

1. Que produce extrusión.

2. extrusora.

PERSOEIRO

Escultor húngaro. Formouse en Viena no estudo de V. Tilgner e na Akademie der Bildenden Künste. Das súas obras destacan A crucifixión (1891) e as estatuas ecuestres da Emperatriz María Tereixa (Bratislava, 1892-1897) e do Rei Matías Corvino (Cluj-Napoca, 1902). Recibiu o Grand Prix na Exposition Universelle de París de 1900.

PERSOEIRO

Rei de Prusia (1786-1797), fillo do príncipe Augusto Guillerme. Sucedeu o seu tío Federico II. Membro da primeira coalición contra Francia (1793), as vitorias francesas e os seus intereses en Polonia inducírono a firmar a paz por separado polo Tratado de Basilea (1795). En 1793 anexionouse Danzig e Thorn, e en 1795 Varsovia. Reduciu as liberdades e á súa morte deixou o exército e a economía debilitados.

PERSOEIRO

Rei de Prusia (1797-1840), fillo e sucesor de Federico Guillerme II. Coaligado con Rusia, atacou Francia (1806) e, tralas derrotas de Jena, Auerstedt e Friedland, asinou a Paz de Tilsit (1807), que deixaba o reino reducido á metade. En 1813 uniuse á coalición contra Napoleón e o Congreso de Viena (1815) restituíulle aumentados os territorios perdidos.

PERSOEIRO

Rei de Prusia (1840-1861), fillo e sucesor de Federico Guillerme III. Reprimiu a Revolución de 1848, pero tivo que outorgar unha Constitución. Enlouqueceu en 1857 e asumiu a rexencia o seu irmán Guillerme.

PERSOEIRO

Elector de Brandenburgo (Federico III, 1688-1713) e rei de Prusia (1701-1713). Proclamouse herdeiro único en contra do testamento do seu pai, o elector Federico Guillerme I, e apoiou o Emperador Leopoldo I na Guerra de Sucesión pola coroa española a cambio do título de rei de Prusia. Practicou unha política de asimilación de protestantes europeos e fundou a Universidade de Halle (1694) e a Academia das Ciencias de Berlín (1707). Foi tamén mecenas do filósofo e matemático G. W. Leibniz.

PERSOEIRO

Rei de Prusia (1740-1786), fillo de Federico Guillerme I. Rebelouse contra a educación imposta polo seu pai e tentou fuxir a Inglaterra en 1730, pero foi descuberto e fixérono prisioneiro. En 1740 accedeu ao trono prusiano e iniciou unha política militar de carácter expansivo. Durante a Guerra de Sucesión austríaca (1740-1748) ocupou a rexión de Silesia, ao tempo que lle ofrecía a súa axuda a María Tareixa de Austria a cambio da propia Silesia. Na Guerra dos Sete Anos (1756-1763), malia as derrotas fronte aos exércitos austrorrusos, conseguiu asegurarse Silesia. En 1772 repartiuse Polonia con Catarina II de Rusia, polo que engadiu aos seus territorios a Prusia polaca, Gdańsk e Thorn, e en 1779 obtivo os principados franconios de Baviera. Durante a Guerra de Sucesión de Baviera constituíu o Fürstenbund, unha alianza cos principes alemáns co fin de frear os intentos de Austria por reconstituír o Sacro Imperio Romano Xermánico. Expoñente do despotismo ilustrado europeo, reorganizou a...