"fico" (En toda a entrada)

ía marítima que une o Océano Atlántico co Pacífico percorrendo as costas setentrionais de Siberia e que atravesa o estreito de Bering. O primeiro que o explorou con éxito foi o sueco N. A. E. Nordenskiöld, que en 1875 chegou ata a desembocadura do Ienisei e en 1878-1879 fixo o percorrido de toda a ruta.

Revista publicada en Santiago de Compostela a partir de novembro de 1913. Subtitulada “Revista decenal. Órgano de los alumnos de la Escuela Normal Superior de Maestros de Santiago”, dirixiuna Francisco Vales Villamarín e editouse nos obradoiros tipográficos de El Eco de Santiago. Publicou un folletón do director da Escola Normal de Santiago de Compostela, Vicente Fraiz Andón.

Conxunto de normas ortográficas e morfolóxicas que rexen a norma escrita do galego. O modelo lingüístico que propoñen está baseado na lingua viva, ten como referente as distintas variantes dialectais para conseguir unha variante supradialectal, conxuga a tradición escrita e harmonízaa coas demais linguas romances, en especial co portugués. O texto foi aprobado nunha sesión conxunta da Real Academia Galega e do Instituto da Lingua Galega o 3 de xullo de 1982. Foi revisado, actualizado e ampliado coa aprobación do Consello Científico do Instituto da Lingua   Galega o 11 de novembro de 1994 e da Real Academia Galega, en sesión extraordinaria, o 25 de febreiro de 1995. O 12 de xullo de 2003, en sesión plenaria, a Real Academia Galega aprobou unha nova revisión e ampliación do texto normativo, na busca da concordia lingüística con outras propostas normativas.

Xornal publicado en Lugo a partir de 1901. Dirixido por Xoán Manuel Pardo, tratouse dun xornal político e de información que incluíu notas locais. Editouse nos obradoiros tipográficos do propio xornal, dirixidos polo irmán do director, Antonio Pardo. En 1915 estaba na súa segunda época.

Pronome persoal tónico de primeira persoa do plural que funciona como suxeito ou complemento con preposición. OBS: Nosoutros posúe un significado máis específico ca nós. A primeira forma delimita un grupo concreto e exclúe as persoas que non pertencen a el, a segunda non marca esa fronteira.

Grupo intelectual e ideolóxico que se formou en Ourense ao redor de 1920 e que supuxo un avance definitivo na cultura e na lingua galegas en diversos ámbitos e xéneros. Constituído por Florentino López-Cuevillas, Ramón Otero Pedrayo, Vicente Risco e Afonso R. Castelao, e tomando como base o Cenáculo Ourensán, todos eles tiñan en común a pertenza a unha mesma idade xeracional e a súa formación universitaria, que os levou a impulsar outro dos feitos culturais máis destacados do s XX en Galicia, a fundación do Seminario de Estudos Galegos en 1923. A eles sumáronse outros intelectuais que tamén participaron, aínda que cun protagonismo diferente, como Arturo Noguerol e Primitivo Rodríguez Sanjurjo. Ademais da revista Nós, creada en 1920, e que se identifica plenamente co grupo, tres obras esenciais contribúen a definir este proxecto cultural: o artigo publicado por Florentino L. Cuevillas en Nós e titulado “Dos nosos tempos” (1920), o ensaio “Nós, os inadaptados” (1933), publicado tamén...

Revista publicada en Ourense a partir do 30 de outubro de 1920. Cesou en xullo de 1936, co inicio da Guerra Civil Española. Subtitulada “Boletín mensual da cultura galega”, funcionou como órgano de expresión do grupo Nós e supuxo un fito para o desenvolvemento da cultura galega desde o punto de vista nacionalista ao tempo que aberto a Europa. Fundada por Vicente Risco e Arturo Noguerol, que ocuparon os cargos de director e administrador, respectivamente, recolleu a experiencia da súa predecesora, La Centuria (1917-1918), creada tamén por V. Risco. Xunto con el estiveron Xulio Gallego, como secretario; Xabier Prado Lameiro, redactor xefe; e Castelao, director artístico; e como redactores Losada Diéguez, R. Cabanillas e González Salgado. Na lista de colaboradores figuraron case todos os integrantes das Irmandades da Fala, como A. Noriega Varela, R. Cabanillas ou Lugrís Freire, e intelectuais portugueses como Teixeira de Pascoaes, Leonardo Coimbra ou Alexandre Córdova. De...

Revista editada en Ourense e Braga a partir dos meses de xaneiro e abril de 1986. Subtitulouse “Boletim filológico informativo da Comissão para a integração da língua da Galiza no acordo ortográfico luso-brasileiro” e “Revista internacional galaicoportuguesa de cultura”. Coordinada polo presidente das Irmandades da Fala de Galiza e Portugal, J. L. Fontenla, contou coa dirección de destacados filólogos e investigadores, como Isaac Alonso Estravís, Monteiro Santalha, A. Figueroa Panisse e Filipe S. Lopes. Incluíu artigos dedicados ao ensaio, a literatura, a lingüística, o ensino, a xeografía, a ecoloxía, a política e a creación literaria. Ademais incorporou documentos, unha sección de crítica e noticias relacionadas co mundo da filoloxía. Está considerada como unha das publicacións de referencia no mundo da lusofonía, no apartado da reintegración e aproximación da lingua galega á portuguesa.

Obradoiro tipográfico fundado na Coruña en 1927 por Ánxel Casal. Pechou en 1936. Tivo como predecesora á editorial Lar, creada polo propio Á. Casal e Leandro Carré. Funcionou como editorial para as Irmandades da Fala e como difusora da cultura galega. Desde a súa fundación imprimiu as publicacións Nós, A Nosa Terra, os Arquivos do Seminario de Estudos Galegos e os xornais El Momento, de curta duración e dirixido por Villar Ponte, o semanario Ser, Máis!, Universitario e Resol, ademais de numerosos libros e folletos de carácter galeguista. En 1931 trasladouse a Santiago de Compostela, onde permaneceu ata 1936. O grupo Ultreya, presidido por Álvaro de las Casas, xestouse na editorial e con ela colaborou na difusión das súas obras. Leiras Pulpeiro, Noriega Varela, R. Cabanillas e Villar Ponte, e os membros do grupo Nós foron algúns dos autores vinculados a esta iniciativa, que empregaron a editorial como centro de xuntanzas...

Construción situada en Monforte de Lemos, fundada en 1591 polo cardeal Rodrigo Fernández de Castro. O proxecto inicial foi obra do xesuíta Andrés Ruiz xunto con Veremundo Resta, pero desde 1593 dirixiu a súa construción Juan de Tolosa que modificou os planos iniciais. Este formouse con Juan de Herrera no Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial, o que explica a similitude entre ambas as dúas obras. Desde 1602 ata 1622, data de remate do complexo arquitectónico, dirixiu as obras Simón de Monasterio, autor das torres e do claustro. Trátase dunha construción monumental que se artella arredor da igrexa que ocupa o eixe central, e aos seus lados sitúanse as dúas ás edificadas, cada unha co seu patio. Ten planta de cruz latina cunha soa nave, á que se abren catro capelas intercomunicadas por cada lado, que simulan naves laterais. As pilastras teñen o fuste estriado e sosteñen unha cornixa voada da que sae a bóveda de canón con casetóns que cobre a nave. No cruceiro a cúpula...

Xornal publicado na Coruña a partir de 1877. Cesou en 1885. Antonio de la Fuente foi o fundador e director desta publicación de tendencia liberal aparecida baixo os subtítulos “Diario liberal independiente” e “Diario de la mañana”. Incluíu unha crónica local, noticias rexionais e do estranxeiro, numerosos anuncios publicitarios e abundante información política. Imprimiuse nos obradoiros tipográficos de M. Roel.

Revista publicada en Pontevedra a partir de 1 de agosto de 1891. Cesou en 1892 (nº 10). Apareceu co subtítulo “Revista de los Ayuntamientos, Juntas locales de todos los ramos y Maestros de instrución primaria”. Editada nos obradoiros tipográficos de Luís Carragal Puga, en Pontevedra, o seu fundador, director e propietario foi Xosé López Pérez. Publicada os días 10 e 15 de cada mes, incluíu información sobre as disposicións lexislativas de interese para os mestres así como artigos relacionados cos concellos ou coa escola pública. En 1892 pasou a denominarse El Noticiero.

Xornal publicado en Pontevedra a partir do 1 de xaneiro de 1892. Baixo o subtítulo “Periódico independiente útil a los ayuntamientos y maestros de primera enseñanza”, foi dirixido polo seu propietario, Xosé López Pérez, e substituíu a El Noticiero Administrativo, seguindo a súa numeración cunha periodicidade bimensual. Incluíu disposicións lexislativas. En 1895 foi substituído polo Noticiero de Instrución Pública, ao que supliu de novo a partir de xullo de 1895 baixo o subtítulo “Semanario destinado a fomentar los intereses morales y materiales del Magisterio”. Impreso nos obradoiros tipográficos de Rogelio Quintáns, pasou a ser semanal. En agosto dese ano comezou a publicar o suplemento Revista Pedagógica y Literaria, dirixida por Xosé López Otero. En febreiro de 1896 cambiou a súa cabeceira por El Noticiero Gallego.

Movemento cinematográfico francés que naceu en 1958 como reacción ao cine dese momento, eminentemente literario. Ao principio foi só unha actitude crítica, manifestada mediante a revista Cahiers du Cinéma, pero rapidamente se consolidou, tal e como se manifestou en 1959 en Cannes cando Marcel Camus obtivo o premio á mellor película por Orfeu Negro e François Truffaut recibiu o de mellor realizador por Les quatrecents coups. Os realizadores desta corrente crearon un cine de autor provocativo, caracterizado polo simbolismo e a abstracción, cun naturalismo expresivo máis afastado da comercialidade e que procuraba a rodaxe en espazos exteriores. Impulsaron este movemento o crítico cinematográfico André Bazin e os realizadores Louis Malle, François Truffaut, Jean-Luc Godard, Alain Resnais, Claude Chabrol, Eric Rohmer, Jean Pierre Melville, Alexandre Astruc, Jacques Démy, Agnès Varda ou Pierre Kast. A finais da década de 1960, o movemento disgregouse por mor da súa...

Asociación que naceu en 1983 baixo o influxo do proceso de constitución dos Movementos de Renovación Pedagóxica (MRP). A partir dunha iniciativa do Movemento Cooperativo de Escola Popular Galega (MCEPG), diversos colectivos de ensinantes debateron a conveniencia de crear unha asociación pedagóxica que refundira desde as perspectivas de construción dunha escola pública, galega e democrática, o mellor das experiencias e achegas nacidas no conxunto do movemento galego de renovación pedagóxica, e abrira novas perspectivas para a renovación e galeguización educativa. Así procedeuse, en xuño de 1983, á celebración en Santiago de Compostela da asemblea fundacional da Nova Escola Galega. Apoiaron, entre outros, esta creación os colectivos MCEPG, Albe, Avantar, Escola Aberta, Xilbarbeira, Lubricán, Escola Dramática Galega e Preescolar na Casa. Ademais dos representantes do MCEPG, Mercedes Suárez e Antón Costa, profesores como Antón Rozas, Manolo Fernández, Marilar Aleixandre, Antón Lamapereira,...